5 godzin temu
Komisja Europejska ogłosiła pakiet pomocy dla rolników w związku z kryzysem nawozowym. Bruksela obiecuje 540 mln euro dotacji dla rolników, a państwa członkowskie mogą dorzucić kolejny 1 mld euro. Dodatkowo wypłata zaliczek dopłat bezpośrednich za 2026 r. ruszy wcześniej niż w połowie października.
540 mln euro dotacji dla rolników na walkę z drogimi nawozami
12 czerwca 2026 r. Komisja Europejska oficjalnie pokazała, jak ma wyglądać pomoc dla rolników dotkniętych kryzysem nawozowym. Bruksela już wcześniej zaprezentowała plan działania w zakresie nawozów. Jednak został on skrytykowany przez organizacje rolnicze jako zbyt ogólny i mało konkretny.
Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Rolnicy ostro krytykują plan KE. „To doprowadzi do szybkiego wzrostu cen żywności”
Nowa propozycja KE ma już nieco więcej szczegółów. Pierwszy punkt planu to natychmiastowe wsparcie finansowe, aby rolnicy mogli kupić materiał siewny i nawozy na kolejny sezon. Plan zakłada wyasygnowanie łącznie 540 mln euro dotacji dla rolników w ramach unijnej pomocy doraźnej.
Głównym źródłem dotacji dla rolników ma być rezerwa rolna, którą KE proponuje zasilić dodatkową kwotą 300 mln euro z budżetu UE na 2026 rok. Co ważne dla rolników, państwa członkowskie dostały zgodę na dorzucenie do tych środków także własnych pieniędzy. Bruksela określiła, iż kraje mogą dołożyć do 200 proc. środków z krajowych budżetów. Zatem w praktyce łączna pula dotacji dla rolników może wzrosnąć do kwoty 1,5 mld euro.
Takie wsparcie ma najważniejsze znaczenie, ponieważ wysokie ceny nawozów zagrażają jakości plonów i rentowności gospodarstw.
Nowy system dotacji dla rolników w czasie kryzysu
Christophe Hansen, unijny komisarz ds. rolnictwa, informuje również, iż KE zgodziła się na zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej (WPR). Komisja chce, aby powstał specjalny program w ramach rozwoju obszarów wiejskich, który będzie służyć jako szybkie wsparcie kryzysowe. Unijne dofinansowanie tego mechanizmu może wynieść do 65 proc. z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Bruksela zachęca również do wykorzystania środków, które w przeciwnym razie mogłyby zostać utracone.
KE proponuje, aby wsparcie z tego programu było wypłacane w formie ryczałtu, czyli stałej kwoty dopłaty do hektara. W opinii Brukseli, to znacznie ograniczy biurokracje i jednocześnie przyspieszy wypłatę pomocy rolnikom.
Szybsza wypłata dopłat bezpośrednich za 2026 rok
Komisja Europejska chce w jeszcze jeden sposób poprawić płynność rolników przed kolejnym sezonem. Jednak warto zwrócić uwagę, iż to narzędzie nie wiążę się z dodatkowymi środkami dla gospodarstw. Bruksela proponuje, aby państwa członkowskie mogły wypłacać już przed 16 października zwiększone zaliczki dopłat bezpośrednich.
Dodatkowo Komisja proponuje większą elastyczność w zarządzaniu rolniczym budżetem na kolejne lata. Rządy państw UE będą mogły dostosować swoje limity na płatności bezpośrednie przewidziane na rok kalendarzowy 2027. Pozwoli to lepiej reagować na skutki długofalowego kryzysu na rynku nawozowym i chronić stabilność produkcji żywności.
Kiedy dotacje dla rolników zostaną uruchomione?
Komisja podkreśla, iż jej propozycje trafią teraz pod obrady Parlamentu Europejskiego oraz Rady, gdzie wymagana jest ich oficjalna zgoda. Głosowanie w Komitecie ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych ma doprecyzować, jakie kwoty trafią do konkretnych państw członkowskich. jeżeli procedura przebiegnie sprawnie, ostateczne przyjęcie przepisów spodziewane jest już pod koniec lipca 2026 r. O pilną pracę nad tymi propozycjami apeluje komisarz ds. rolnictwa.
– Liczę na to, iż inne instytucje rozpatrzą je w trybie pilnym, aby wsparcie to mogło zostać niezwłocznie udzielone. Teraz jest czas, aby wybrać nasze bezpieczeństwo żywnościowe, naszą strategiczną autonomię i naszą konkurencyjność. Europa stoi mocno po stronie swoich rolników – zapewnia Christophe Hansen, komisarz ds. rolnictwa.
Warto także zwrócić uwagę, iż chociaż KE nie wskazuje konkretnej daty, od kiedy miałaby ruszyć wypłata zaliczek dopłat za 2026 r., to jeżeli te pieniądze mają posłużyć rolnikom do przygotowania kolejnych zasiewów, powinno to nastąpić najpóźniej w okresie żniw.
Czy tak się stanie? Będzie to zależeć zarówno od unijnych instytucji, jak również od polskiego Ministerstwa Rolnictwa. jeżeli unijne przepisy wejdą w życie w lipcu, polski resort będzie miał otwartą drogę, aby przyspieszyć wypłatę zaliczek dopłat bezpośrednich. Jednak będzie to organizacyjna rewolucja dla ARiMR, aby już w sierpniu wysyłać przelewy na konta rolników. Ale to na pewno uratowałoby płynność finansową wielu gospodarstw w najgorętszym momencie sezonu.
Przeczytaj także ten artykuł: Emerytura z KRUS o ponad 2 tys. zł niższa niż z ZUS-u. „To za mało by samodzielnie żyć”.
Źródło: Komisja Europejska
