Będą rekompensaty za otwarcie rynku UE? KRIR apeluje o pilne działania

Samorząd rolniczy alarmuje o rosnących stratach w gospodarstwach spowodowanych napływem żywności spoza Unii Europejskiej. Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR) zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o uruchomienie systemu rekompensat dla polskich rolników, którzy ponoszą straty w wyniku otwierania unijnego rynku na produkty rolne z państw trzecich.

Będą rekompensaty za otwarcie rynku UE? KRIR apeluje o pilne działania

Pismo w tej sprawie zostało skierowane do resortu 4 marca 2026 r. i jest realizacją wniosku przyjętego podczas posiedzenia KRIR w dniu 18 lutego 2026 r.

Napływ żywności spoza UE uderza w dochody rolników

Zdaniem samorządu rolniczego rosnący import produktów rolno-spożywczych spoza Unii Europejskiej już dziś powoduje spadek dochodów w wielu sektorach polskiego rolnictwa.

Najbardziej odczuwalne skutki – jak podkreślają przedstawiciele izb rolniczych – przyniosło otwarcie rynku na produkty rolne z Ukrainy. Duża podaż surowców i żywności doprowadziła do presji na ceny skupu w wielu branżach.

Rolnicy obawiają się jednak, iż w najbliższych latach sytuacja może się jeszcze pogorszyć.

Mercosur kolejnym wyzwaniem dla rolnictwa

Szczególne obawy budzi umowa handlowa pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur, obejmującymi m.in. Brazylię, Argentynę, Paragwaj i Urugwaj.

Choć Parlament Europejski skierował tę umowę do Trybunału Sprawiedliwości UE, część państw Mercosur zdążyła już ją ratyfikować, co otwiera drogę do jej tymczasowego stosowania.

Zdaniem rolników oznacza to realne ryzyko zwiększonego napływu produktów rolnych na rynek europejski. Najbardziej zagrożone mogą być sektory takie jak:

• cukier,
• wołowina,
• drób.

KRIR chce monitoringu rynku i wyliczenia strat

Samorząd rolniczy zwraca uwagę, iż konieczne jest dokładne monitorowanie sytuacji na rynkach rolnych. W szczególności powinny być analizowane:

• ceny produktów rolnych,
• poziom dochodów gospodarstw,
• wpływ importu na sytuację w poszczególnych sektorach produkcji.

Na podstawie tych danych – zdaniem KRIR – powinno zostać przygotowane szczegółowe wyliczenie strat ponoszonych przez rolników.

Dopiero wtedy możliwe będzie wystąpienie do Komisji Europejskiej o uruchomienie rekompensat dla producentów rolnych, których dochody zostały ograniczone przez decyzje handlowe podejmowane na poziomie UE.

Apel o krajowe wsparcie dla gospodarstw

Izby rolnicze wskazują także, iż równolegle konieczne jest zabezpieczenie środków finansowych w budżecie państwa.

Ich zdaniem polscy rolnicy powinni otrzymać wsparcie krajowe, które pozwoli zrekompensować straty wynikające z otwierania rynku na produkty rolne z państw trzecich.

Samorząd rolniczy ostrzega, iż bez takiej pomocy wiele gospodarstw może znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.

Rolnictwo pod presją globalnego handlu

Zdaniem przedstawicieli izb rolniczych kolejne umowy handlowe zawierane przez Unię Europejską zwiększają konkurencję dla europejskich producentów żywności. Problem polega jednak na tym, iż produkty importowane często powstają w warunkach znacznie mniej restrykcyjnych niż obowiązujące w UE standardy środowiskowe czy sanitarne.

Dlatego – jak podkreślają rolnicy – konieczne jest nie tylko monitorowanie rynku, ale również wprowadzenie realnych mechanizmów ochrony dochodów gospodarstw.

Bez takich działań liberalizacja handlu może doprowadzić do sytuacji, w której polscy producenci będą ponosić koszty decyzji handlowych podejmowanych na poziomie międzynarodowym.