22 minut temu
Zaległe zadłużenie sektora rolnego spadło do najniższego poziomu od pięciu lat. Na koniec czerwca 2026 roku przeterminowane zobowiązania rolnictwa wynosiły 653,8 mln zł. To jednak tylko część obrazu. W dziewięciu województwach zadłużenie wzrosło, a sami rolnicy przez cały czas wskazują na niskie ceny skupu i wysokie koszty produkcji jako główne bariery rozwoju gospodarstw.
BIG InfoMonitor: Rolnicy mają najmniejsze zaległości od pięciu lat!Dane BIG InfoMonitor i BIK pokazują, iż krajowy bilans finansowy rolnictwa poprawił się, ale trudno mówić o szerokim odbiciu.
Łączna wartość zaległości spadła rok do roku o około 1,7 mln zł, do 653,8 mln zł, a średnie przeterminowane zadłużenie przypadające na jednego dłużnika zmniejszyło się o 4 tys. zł, do około 256,6 tys. zł.
Jednocześnie wzrosła liczba podmiotów mających problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań – z 2515 do 2548.
Najniższe zadłużenie od pięciu lat, ale dłużników więcej
Na pierwszy rzut oka dane są korzystne. Sektor rolny ma dziś mniej zaległości niż w poprzednich latach.
Nie oznacza to jednak, iż sytuacja finansowa gospodarstw wyraźnie się poprawiła.
– Niższe zaległe zadłużenie nie musi oznaczać, iż rolnicy są dziś wolni od presji finansowej. Poprawa tego wskaźnika odbywa się w warunkach wciąż wysokich kosztów i niskiej opłacalności produkcji – podkreśla Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Potwierdzają to także dane GUS.
Pod koniec 2025 roku aż 74,7 proc. rolników wskazywało zbyt niskie ceny zbytu jako główną barierę rozwoju gospodarstw, a 67,3 proc. – wysokie koszty produkcji.
Ocena opłacalności produkcji również pozostawała wyraźnie negatywna.
Dobre wyniki sektora nie zawsze oznaczają dobre wyniki gospodarstw
Spadek zaległości zbiegł się z relatywnie dobrymi wynikami polskiego rolnictwa i eksportu rolno-spożywczego.
W 2025 roku zbiory zbóż zwiększyły się o 6,7 proc., rzepaku i rzepiku o 11,2 proc., a ziemniaków aż o 18,4 proc.
Jednocześnie wartość eksportu produktów rolno-spożywczych osiągnęła rekordowe 248 mld zł, czyli o 8,6 proc. więcej niż rok wcześniej.
Problem w tym, iż wzrost produkcji i eksportu nie przekłada się automatycznie na wyższą rentowność gospodarstw.
Rolnicy wciąż mierzą się z rosnącymi kosztami paliwa, nawozów, energii i pasz, podczas gdy ceny wielu produktów rolnych pozostają pod presją.
Dziewięć województw z większym zadłużeniem
Najważniejszym zastrzeżeniem do krajowego wyniku jest jego silne zróżnicowanie regionalne.
W 9 z 16 województw zaległe zadłużenie rolników zwiększyło się rok do roku.
Najszybszy wzrost zanotowano w województwie lubuskim – aż o 34 proc., do około 46,4 mln zł.
W Małopolsce zadłużenie wzrosło o około 26 proc.
Największy wzrost nominalny odnotowano jednak w województwie lubelskim.
Lubelskie z największym wzrostem długu
W województwie lubelskim zaległości wzrosły z 103,4 mln zł do ponad 126 mln zł.
To oznacza wzrost o około 22,5 mln zł, czyli ponad 22 proc.
Lubelskie odpowiada w tej chwili za niemal jedną piątą całego zaległego zadłużenia sektora rolnego w Polsce.
Zdaniem BIG InfoMonitor nie należy jednak wiązać tego wzrostu bezpośrednio z letnią pogodą.
– Przeterminowane zadłużenie widoczne w czerwcowym odczycie nie powstaje w czerwcu. Wzrost należy wiązać raczej z sytuacją gospodarstw na przełomie zimy i wiosny – zaznacza Paweł Szarkowski.
W regionie na problemy finansowe nałożyły się m.in. trudne warunki pogodowe.
Mroźna zima zaszkodziła oziminom, a późniejsza susza objęła znaczną część regionu.
Dodatkowym problemem była ograniczona płynność części gospodarstw, które przez cały czas przechowywały zboże ze zbiorów 2025 roku, licząc na wyższe ceny.
Podlaskie mocno ograniczyło zaległości
Na drugim biegunie znalazło się województwo podlaskie.
Zaległe zadłużenie spadło tam niemal o połowę – z 81,3 mln zł do 42,3 mln zł.
Wyraźną poprawę zanotowano także w Wielkopolsce. Zaległości zmniejszyły się tam z 57,1 mln zł do około 45 mln zł, czyli o ponad 21 proc.
To właśnie te dwa regiony w dużej mierze przesądziły o spadku zadłużenia w skali całego kraju.
W przypadku Podlasia pewne znaczenie mogła mieć specyfika regionu i duży udział produkcji mlecznej. Producenci mleka z tego województwa od miesięcy otrzymywali jedne z najwyższych stawek skupu w kraju, co mogło części gospodarstw zapewnić większą stabilność finansową.
Produkcja roślinna znów pod presją
Niepokojące sygnały pojawiają się zwłaszcza w gospodarstwach specjalizujących się w uprawach innych niż wieloletnie.
Jeszcze w latach 2022–2025 ich zaległe zadłużenie spadło z ponad 106 mln zł do 57,6 mln zł.
W czerwcu 2026 roku ponownie wzrosło jednak do około 59,5 mln zł, czyli o 3,4 proc. rok do roku.
Wzrosła również liczba gospodarstw prowadzących uprawy, które nie regulowały swoich zobowiązań w terminie.
To szczególnie istotne w kontekście tegorocznych zbiorów.
Tegoroczne żniwa dopiero pokażą prawdziwy obraz
Obecne dane nie pokazują jeszcze pełnych skutków 2026 roku.
Żniwa, ceny sprzedaży płodów rolnych oraz wpływ suszy i innych anomalii pogodowych dopiero przełożą się na statystyki dotyczące płynności gospodarstw.
W wielu regionach rolnicy mierzyli się kolejno z mrozami, suszą, wysokimi temperaturami, a lokalnie również z gradem i nawalnymi opadami.
Jeżeli niższe plony połączą się z niskimi cenami zbóż oraz wysokimi kosztami paliwa i innych środków produkcji, sytuacja finansowa gospodarstw może ponownie się pogorszyć.
Lepsze dane nie oznaczają końca problemów
653,8 mln zł zaległości to najlepszy wynik od pięciu lat, ale nie można go traktować jako jednoznacznego sygnału poprawy kondycji całego rolnictwa.
W dziewięciu województwach zadłużenie rośnie, liczba nierzetelnych dłużników zwiększyła się, a większość rolników przez cały czas wskazuje na problemy z opłacalnością.
Najważniejszym wyzwaniem pozostaje więc nie samo ograniczenie zaległości, ale poprawa relacji między kosztami produkcji a cenami uzyskiwanymi przez gospodarstwa.
Jeżeli tegoroczne żniwa okażą się słabsze finansowo, obecna poprawa może być jedynie chwilowa.
Mogę też przygotować do tego tekstu mocne tytuły, np. „Rolnicy mają najmniejsze długi od pięciu lat. Ale w 9 województwach sytuacja się pogarsza”.
Źródło: BIG InfoMonitor
