Bon senioralny stał się faktem! Ma wesprzeć rolników powyżej 65. roku życia

Prezydent podpisał ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Wprowadza ona bon senioralny w formie programu rządowego oraz rozwija dotychczasowe przepisy dotyczące działań na rzecz osób starszych. Otwiera też drogę do wprowadzenia kolejnych rozwiązań i programów rządowych w polityce senioralnej.

Bon senioralny ma ułatwić m.in. starszym rolnikom pozostanie we własnym domu jak najdłużej. Program przewiduje wsparcie w codziennych czynnościach, a gminy otrzymają środki na organizację usług opiekuńczych. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać z pomocy. Dowiedz się, jakie obowiązuje kryterium dochodowe i kiedy nowe rozwiązania zaczną działać.

„W pierwszej edycji programu rząd przeznaczy 1 miliard zł na bon senioralny. To rekordowa kwota na organizację usług wsparcia w miejscu zamieszkania. Rząd przychodzi z interwencją skierowaną do osób starszych, aby mieli szansę uzyskać wsparcie nie tylko w dużym mieście, ale także w mniejszej miejscowości czy na wsi” – mówi Marzena Okła-Drewnowicz, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej.

Na czym polega bon senioralny?

Bon senioralny to usługa wsparcia w miejscu zamieszkania dla osób od 65. roku życia. Senior otrzyma pomoc opiekuna, a gmina środki na jej zorganizowanie, na przykład na zatrudnienie opiekunów. Gmina oceni potrzeby seniora, zawrze z nim umowę i zapewni usługę samodzielnie albo przez wybrany podmiot. Wsparcie obejmie podstawowe czynności życia codziennego: robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, czynności higieniczno-pielęgnacyjne, np. pomoc przy myciu czy ubieraniu się. Kryterium dochodowe wyniesie aż 3410 zł średniego miesięcznego dochodu z trzech miesięcy przed wnioskiem i wzrośnie wraz z waloryzacją emerytur i rent. Kryterium finansowe otrzymania wsparcia jest zatem trzy razy większe niż w pomocy społecznej.

„Wsparcie osób starszych nie może być jałmużną ani zbędnym kosztem. Jest wyrazem solidarności i spłatą długu wdzięczności wobec pokolenia, które budowało fundamenty współczesnej Polski. Ustawa jest jednak znacznie skromniejsza niż wcześniejsze zapowiedzi rządu” – stwierdza Karol Nawrocki, Prezydent RP.

Najpierw tam, gdzie nie ma usług opiekuńczych

Bon senioralny w pierwszej kolejności trafi do gmin, w których nie ma usług opiekuńczych albo usługi są świadczone dla najwyżej 10 osób. Następnie program obejmie gminy, w których prognozowany wzrost liczby i udziału seniorów w społeczności gminy jest wysoki. Często są to gminy wiejskie albo wiejsko-miejskie. Blisko 13% gmin nie zapewnia usług opiekuńczych, a około 32% gmin świadczy je dla nie więcej niż 10 osób. Dzięki programowi będą likwidowane białe plamy na mapie usług opiekuńczych.

Środki z budżetu państwa na bon senioralny

Na pierwszą edycję programu w latach 2026–2028 budżet państwa przeznaczy łącznie 1 mld zł — 100 mln zł w 2026 roku, 400 mln zł w 2027 roku i 500 mln zł w 2028 roku. W kolejnych latach finansowanie ma wynosić 500 mln zł rocznie. Łącznie daje to 4,5 mld zł na bon senioralny w latach 2026–2035.

Bon senioralny ma zapewnić osobom po 65. roku życia wsparcie w miejscu zamieszkania. Program obejmie m.in. pomoc w codziennych czynnościach i opiece nad seniorami

fot. Canva

Uporządkowanie systemu opieki długoterminowej

Państwo chce stworzyć spójny system opieki długoterminowej, który łączy ochronę zdrowia i pomoc społeczną. Ustawa wprowadza wspólne definicje:

• opieki długoterminowej,
• opieki nieformalnej,
• opiekuna nieformalnego.

Wskazuje także, kto odpowiada za koordynację, informowanie mieszkańców i monitorowanie systemu.
Na szczeblu powiatowym będzie funkcjonował koordynator opieki długoterminowej. Pomoże on osobie wymagającej wsparcia i jej bliskim znaleźć adekwatną pomoc. Pomoże ustalić, jakiego rodzaju wsparcia potrzebuje ta osoba i wskaże usługi albo świadczenia dostępne w powiecie. Te informacje będą dotyczyć pomocy w domu, placówek dziennych, domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych. Senior i jego bliscy dostaną prostą informację, gdzie zgłosić się po pomoc i jak przejść przez kolejne kroki.

Środki finansowe na zadania powiatowych koordynatorów opieki długoterminowej będą pochodzić z budżetu państwa i trafią do powiatów jako dotacje celowe. Będzie to około 20 mln zł rocznie — 19,23 mln zł w 2027 roku, 19,71 mln zł w 2028 roku i 20,18 mln zł w 2029 roku.

Demografii nie da się oszukać

W Polsce żyje dziś prawie 10 milionów osób w wieku 60 lat i więcej. To więcej niż co czwarta osoba w kraju. Do 2050 roku ta grupa wzrośnie do 12,4 miliona osób i będzie stanowić niemal 40% społeczeństwa. Stąd też mocny nacisk w ustawie na opiekę długoterminową.
W tym samym czasie będzie ubywać osób w wieku produkcyjnym. Dziś jest ich około 21,7 miliona. Do 2050 roku ich liczba ma spaść do 15,8 miliona, czyli o prawie 6 milionów osób. Dlatego polityka senioralna musi wyprzedzać demografię.

„Bon senioralny to efekt zakrojonych na szeroką skalę prac Departamentu Opieki Senioralnej przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. O oczekiwania seniorów zapytano samych zainteresowanych. Odbyło się wiele spotkań, chociażby ze słuchaczami uniwersytetów trzeciego wieku czy klubów seniora. Osoby starsze wypowiadały się na temat swoich potrzeb. Prezydent podpisał także ustawę o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Uporządkowuje ona istniejące świadczenia dla seniorów, którymi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Chodzi o to, aby jak najdłużej, choćby do samego końca mogli pozostać w swoich domach. To także wsparcie dla ich dorosłych dzieci, które się nimi opiekują. Dzięki różnym formom pomocy mogą one pozostać aktywne zawodowo. Co bardzo ważne, w rozporządzeniu wprowadzimy standardy usług opiekuńczych, których do tej pory nie było” – stwierdza Małgorzata Baranowska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Bon senioralny – najpierw tam, gdzie nie funkcjonują usługi opiekuńcze

Bon senioralny wprowadza ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Mówiąc w skrócie, jest usługą wsparcia w miejscu zamieszkania dla osób od 65. roku życia. Senior otrzyma pomoc opiekuna, a gmina środki na jej zorganizowanie. Wsparcie obejmie podstawowe czynności życia codziennego: robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, czynności higieniczno-pielęgnacyjne, np. pomoc przy myciu czy ubieraniu się. Kryterium dochodowe wyniesie aż 3410 zł średniego miesięcznego dochodu z trzech miesięcy przed wnioskiem i wzrośnie wraz z waloryzacją emerytur i rent. Bon senioralny w pierwszej kolejności trafi do gmin, w których nie funkcjonują usługi opiekuńcze. Jest odpowiedzią państwa na niż demograficzny, który pogłębia się z każdym rokiem.

Źródło: Departament Polityki Senioralnej KPRM, www.prezydent.pl