Boom tokenizacji warty 37 mld USD ma problem z własnością

Jak duży jest rynek tokenizacji? Jest na tyle duży, iż wielkie mechanizmy rynków kapitałowych teraz się na niego rzucają. Niektóre najważniejsze dane z 2026 roku pokazują szokującą skalę wzrostu aktywów tokenizowanych.

• Tokenizowane aktywa z rzeczywistego świata osiągnęły 37,29 mld USD na publicznych blockchainach na dzień 3 sierpnia, bez uwzględnienia stablecoinów.
• Instrumenty skarbowe i produkty rynku pieniężnego stanowiły 16,16 mld USD, czyli około 43% całości.
• Towary stanowiły 4,60 mld USD, a akcje i ETF-y osiągnęły 2,16 mld USD.

Typy tokenizowanych aktywów ze świata rzeczywistego według kategorii. Źródło: On-Chain Finance

Co więcej, amerykańscy regulatorzy zaczynają wyraźniej określać zasady. W styczniu pracownicy SEC podzielili papiery wartościowe w formie tokenów na produkty sponsorowane przez emitenta oraz wersje tworzone przez strony trzecie.

Emitent może włączyć technologię rozproszonych rejestrów do swojego „głównego pliku rejestracyjnego”, co umożliwia dokonanie przeniesienia na łańcuchu, które zmienia właściciela na oficjalnym rejestrze. Konstrukcje stron trzecich mogą natomiast pozostawić prawne prawo własności gdzieś indziej, a posiadaczowi tokena dają odrębne uprawnienie.

BeInCrypto rozmawiał z Evą Meng, szefową Matrixdock, Mylesem Harrisonem, szefem ds. produktu w AMINA Bank, Billym Millerem, COO Securitize i Roshanem Robertem, CEO OKX US, o prawdziwym polu bitwy tokenizacji.

Prawo własności zaczyna się od rozliczenia

Eva Meng, szefowa Matrixdock, stawia rozliczenie w centrum pytania o własność.

„Rejestr on-chain może dokładnie zapisywać własność tokena bez określenia, czy aktywo bazowe jest dostępne do rozliczenia. Prawdziwy test następuje, gdy roszczenie jest egzekwowane: czy zapisana własność faktycznie przechodzi w rozliczenie?”

Tokenizowane złoto Matrixdock (XAUm) pokazuje, jak takie prawa przechodzą z salda onchain w dostawę fizyczną.

W kwietniu 2025 roku właściciel spalił 32,148 XAUm i otrzymał jednokilogramową sztabkę złota LBMA w terminie T+3 od zgłoszenia wykupu, łącząc spalanie tokenów z odpowiednim wydaniem fizycznej sztabki z depozytu.

Jak właściciel otrzymał fizyczną sztabkę złota w zamian za spalenie swoich tokenizowanych monet złota. Źródło: Matrixdock

Stawka rośnie, gdy tokenizacja obejmuje papiery wartościowe, gdzie własność decyduje o dostępie do dywidend, prawa głosu i działań korporacyjnych.

Myles Harrison, szef produktu w AMINA Bank, twierdzi, iż inwestorzy instytucjonalni zaczynają od kwestii prawnych i ekonomicznych, a nie od wyboru blockchaina.

„Token to nie aktywo. To reprezentacja roszczenia, które nabiera znaczenia tylko wtedy, gdy stoi za nim regulowana instytucja, prawnie zobowiązana je honorować. Gdy rozmawiam z klientami instytucjonalnymi, oni nigdy nie pytają, na jakim łańcuchu znajduje się aktywo. Chcą wiedzieć, kto i co im jest winien, według jakiego prawa i co się stanie, jeżeli coś pójdzie nie tak. Te odpowiedzi znajdują się w rejestrze własności, a nie w samym tokenie.”

Billy Miller, COO Securitize, wyznacza podobną granicę między tokenami opartymi na papierach przechowywanych gdzie indziej a tokenami sponsorowanymi przez emitenta, włączonymi bezpośrednio do rejestru własności.

„W modelu sponsorowanym przez emitenta, to emitent autoryzuje tokenizację, a token reprezentuje faktyczny papier wartościowy i własność, tak jak zapis księgowy jest cyfrową reprezentacją akcji przechowywanych u agenta transferowego.”

Securitize wdrożyło ten model, gdy jego akcje zwykłe zaczęły być notowane na NYSE pod symbolem SECZ 2 lipca. Uprawnieni inwestorzy z USA mogą także uzyskać dostęp do tokenizowanego SECZ poprzez Securitize.

Tokeny wystartowały na Avalanche i Solana, reprezentując te same akcje zwykłe, które są notowane na NYSE. Dzięki temu jedna akcja ma zarówno tradycyjny, jak i on-chain rodzaj własności.

💡 Czy wiesz? Tokeny akcji SpaceX na Robinhood w 2025 roku dały inwestorom pochodną ekspozycję zamiast bezpośredniej własności udziałów SpaceX. Kontrowersje ujawniły centralne ryzyko tokenizacji: posiadanie tokena niekoniecznie daje miejsce w rejestrze akcjonariuszy firmy ani prawa przysługujące do rzeczywistej akcji.

Agenci transferowi

Agenci transferowi od dawna prowadzą rejestry właścicieli papierów wartościowych, obsługują zmiany własności i zarządzają dystrybucją. Przy papierach wartościowych w formie tokenów prowadzenie rejestru wiąże się mocniej z transakcją, bo transfer on-chain może automatycznie aktualizować rejestr oficjalny. Jakość i szybkość rejestracji staje się zatem częścią samego procesu handlu.

Tradycyjne giełdy już budują się wokół tej roli.

W marcu NYSE wskazała Securitize jako pierwszego cyfrowego agenta transferowego uprawnionego do emisji natywnych dla blockchaina papierów wartościowych dla emitentów korporacyjnych i ETF na planowanej cyfrowej platformie transakcyjnej. Obie firmy zgodziły się też współpracować nad standardami dla cyfrowych agentów transferowych i agentów tokenizacyjnych.

Roshan Robert, CEO OKX US, widzi agenta transferowego i blockchain jako uzupełniające się elementy.

Tokenizacja działa najlepiej wtedy, gdy aktywo jest powiązane bezpośrednio z oficjalnym rejestrem właścicielskim. Cyfrowy agent transferowy prowadzi ten rejestr i obsługuje transfery, dystrybucje i działania korporacyjne. Infrastruktura blockchain zapewnia szybkość, przejrzystość i globalny zasięg, które zwiększają użyteczność tych aktywów. Silne rynki tokenizowane potrzebują zarówno wiarygodnych rejestrów własności, jak i wydajnej infrastruktury blockchain. Razem umożliwiają bezpieczny ruch tokenizowanych aktywów i handel przez całą dobę.

Obecność instytucjonalna wokół regulowanej tokenizacji rośnie wraz z planami rozwoju rynku. Securitize zaraportował 3,4 mld USD aktywów pod zarządzaniem na koniec marca 2026 oraz 1,9 mld USD łącznego wolumenu transakcji w pierwszym kwartale. Dane te opublikowano tuż przed lipcowym debiutem NYSE.

Handel przez całą dobę dociera do giełdowego zegara

NYSE opracowuje regulowaną cyfrową platformę do handlu tokenizowanymi papierami wartościowymi 24/7, natychmiastowego rozliczania i finansowania opartego na stablecoinach, łącząc swój silnik kojarzenia Pillar z systemami post-trade opartymi na blockchainie.

Harrison uważa, iż najtrudniejsza praca zaczyna się poza platformą transakcyjną, gdzie kontrahenci, działy compliance i systemy rozliczeniowe przez cały czas działają według harmonogramów wypracowanych przez dekady.

W AMINA Bank rozliczamy 24/7, 365 dni w roku. Zawsze jesteśmy online. Ale spróbuj rozliczyć coś w sobotni wieczór w tradycyjnej instytucji – to po prostu się nie zdarza. I to nie problem technologiczny. Cały system finansowy – od procesów i modeli zatrudnienia po infrastrukturę zgodności – został zbudowany wokół godzin otwarcia rynku i optymalizowany przez dekady. Odkręcenie tego to jak zawracanie tankowca. To nadejdzie, ale każdy, kto mówi, iż to kwestia 12 miesięcy, nie docenia wyzwania.

Meng widzi tę samą napiętą sytuację przy złocie. Cena tego aktywa może reagować na wydarzenia geopolityczne i raporty makroekonomiczne, podczas gdy główne elementy rynku tradycyjnego pozostają przywiązane do ustalonych godzin działania.

Problem polega na tym, iż tylko część infrastruktury działa non stop. Handel wtórny i transfery mogą odbywać się onchain, ale rynki bazowe, bankowość, przechowywanie, hedging i aktywność rynku pierwotnego przez cały czas kierują się tradycyjnymi godzinami pracy.

Dzięki temu tokenizowane złoto może formować cenę, choćby kiedy tradycyjne kanały są zamknięte. Daje to rynkom onchain wcześniejszy dostęp do nowych informacji.

Najtrudniej jest wtedy, gdy cena tokenu odrywa się od rynku bazowego, a mechanizmy wyrównujące – arbitraż, hedging, minting i wykup – są niedostępne. Dostawcy płynności muszą wtedy utrzymywać większe zapasy, ryzyko bazy i luki aż do ponownego otwarcia rynków – powiedział Meng.

Handel ciągły staje się opłacalny, gdy dostawcy płynności potrafią zarządzać ekspozycją mimo różnych harmonogramów, z odpowiednimi możliwościami rozliczeń gotówkowych, przechowywania i wykupu, by wspierać ceny przez weekendy i nocne sesje.

Rejestr ważniejszy niż blockchain

Wybór blockchaina wciąż wpływa na koszty transakcji, szybkość wykonania i dostęp. Jednak Harrison widzi większą wagę w projektowaniu prawnym i operacyjnym przy podejmowaniu decyzji, czy aktywo może wejść do portfela instytucji.

Blockchain ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje. Widzę, jak instytucje miesiącami debatują, której sieci użyć, gdy tak naprawdę najważniejsze jest prawne i operacyjne otoczenie aktywa. Czy mogą rozliczać? Czy spełniają wymogi w wielu jurysdykcjach? Czy kontrahenci mają dostęp? Branża prawie dwa lata gubiła się w semantyce pomiędzy zdeponowanym tokenem, CBDC i stablecoinem, podczas gdy technologicznie to to samo. To infrastruktura wokół tokena decyduje, czy klienci instytucjonalni mogą z niego korzystać – mówi Harrison z AMINA Bank.

SECZ pokazuje tę sytuację na przykładzie. Te same sponsorowane przez emitenta akcje zwykłe zadebiutowały na Avalanche i Solana, zachowując prawa ekonomiczne przy akcji, podczas gdy wybór blockchaina określa, gdzie inwestor może przechowywać i przekazywać jej formę onchain.

Styczniowe wytyczne SEC nadają również odpowiednią rangę rejestrowi z perspektywy regulacyjnej. Opierają tokenizację sponsorowaną przez emitenta na pliku głównym akcjonariuszy i relacji między transferem onchain a prawnie uznanym rejestrem własności.

Gdzie tokenizacja przestaje działać

Handel ciągły komplikuje się, gdy token zmienia właściciela, podczas gdy rynek odniesienia jest już zamknięty. Odkrywanie ceny koncentruje się wtedy na tokenizowanym aktywie, aż wznowi się handel w tradycyjnych godzinach.

Harrison wskazuje na tokenizowane akcje.

Możesz handlować tokenem o każdej porze, ale aktywo bazowe nie zmienia wyceny poza tradycyjnymi godzinami rynku. Kupujesz otoczkę, której wartość referencyjna jest zamrożona do czasu ponownego otwarcia giełdy.

Tokenizowane obligacje rządowe rodzą inny problem. To już największa kategoria realnych aktywów monitorowana przez RWA.xyz, z 16,16 mld USD rozłożonymi na 85 produktów na dzień 3 sierpnia, ale klienci AMINA mogą już kupować tradycyjne obligacje skarbowe przez licencję maklerską banku.

W ich przypadku opakowanie tej samej ekspozycji w token daje niewielką nadwyżkową wartość użytkową, o ile nie poprawia dostępu, rozliczeń lub użyteczności gdzie indziej onchain.

„Tokenizowana wersja rozwiązuje problem dystrybucji, który dla nich nie istnieje.”

Tokenizacja zyskuje wartość gospodarczą tam, gdzie reprezentacja na blockchainie poprawia dostęp, rozliczenia, przenośność lub wykorzystanie jako zabezpieczenie, a rejestr własności chroni wyegzekwowalne prawa posiadacza przez cały proces.

Rynek jest już wystarczająco duży, aby to rozróżnienie stało się komercyjnie istotne, zwłaszcza gdy tokenizowane papiery wartościowe trafiają na regulowane rynki publiczne.

BeInCrypto Polska - Boom tokenizacji warty 37 mld USD ma problem z własnością