Bydło piemontese ma niezwykłą cechę. Hodowcy dostrzegli ją już ponad 100 lat temu

4 godzin temu

Zdjęcie: bydło piemontese

Bydło piemonckie (Piemontese) to pochodząca z północno-zachodnich Włoch rasa mięsna, która wyróżnia się doskonałym umięśnieniem, wysoką wydajnością rzeźną oraz efektywnym wykorzystaniem paszy. Jej charakterystyczną cechą jest naturalnie występująca hipertrofia mięśniowa, dzięki której zwierzęta uzyskują dużą masę mięsa przy stosunkowo delikatnym kośćcu.

Pochodzenie i historia bydła piemonckiego

Kolebką rasy piemonckiej jest włoski region Piemont, otoczony od północy i zachodu Alpami, a naturalna izolacja geograficzna odegrała istotną rolę w kształtowaniu miejscowej populacji bydła. Według jednej z teorii dotyczących pochodzenia rasy, jej przodkowie wywodzili się z dwóch odmiennych grup bydła. Pierwszą stanowił europejski tur (Bos primigenius), natomiast drugą bydło zebu (Bos indicus), którego przedstawiciele mieli dotrzeć na te tereny z Azji około 25 tysięcy lat temu. Zgodnie z tą hipotezą migrujące zwierzęta dotarły do dolin Piemontu, gdzie dalszą wędrówkę ograniczyły Alpy. W rezultacie miało dojść do krzyżowania przybyszów z miejscowym bydłem, a wielowiekowa selekcja naturalna doprowadziła następnie do wykształcenia populacji o charakterystycznych cechach użytkowych i wyglądzie.

Ważnym wydarzeniem w historii hodowli było zaobserwowanie w 1886 roku zjawiska wyjątkowo silnego umięśnienia, określanego jako podwójne umięśnienie (DM). Hodowcy dostrzegli w nim możliwość zwiększenia produkcji mięsa, a już w 1887 roku otwarto pierwszą księgę hodowlaną, rozpoczynając systematyczną pracę nad doskonaleniem rasy. W kolejnych latach prowadzono selekcję ukierunkowaną nie tylko na poprawę cech mięsnych, ale także na ograniczenie niepożądanych następstw nadmiernego rozwoju mięśni.

Jak wygląda bydło piemonckie?

Rasa piemoncka należy do bydła średniej wielkości, a jej przedstawiciele mają dobrze rozwinięte mięśnie, stosunkowo delikatny kościec oraz charakterystyczne umaszczenie, które zmienia się wraz z wiekiem. Cielęta przychodzą na świat z intensywnie płową sierścią i w miarę dorastania ich umaszczenie stopniowo jaśnieje, przybierając odcienie bieli i szarości.

Dorosłe byki mają zwykle szarą lub jasnopłową sierść, a ciemniejsze, niemal czarne umaszczenie występuje szczególnie wokół oczu, na szyi, barkach i dolnych częściach kończyn. Niekiedy pojawiają się również na bokach tułowia oraz tylnych nogach. Krowy są przeważnie białe lub jasnopłowe, często z delikatnymi szarymi przebarwieniami. Charakterystyczna dla rasy jest również ciemna pigmentacja skóry, w efekcie którego język, podniebienie oraz widoczne błony śluzowe mają czarne zabarwienie.

Masa ciała i wydajność mięsna bydła piemontese

Jedną z największych zalet bydła piemontese jest zdolność do efektywnego przetwarzania pasz objętościowych w masę mięśniową, a zwierzęta osiągają dobre wyniki produkcyjne mimo mniejszych rozmiarów w porównaniu z niektórymi innymi rasami mięsnymi.

Dorosłe krowy ważą zwykle od 550 do 650 kg, natomiast masa nowo narodzonych cieląt wynosi przeciętnie 40–45 kg. Byki przeznaczone do opasu mogą osiągać masę ubojową od 550 do 680 kg. W sprzyjających warunkach żywieniowych i środowiskowych dobowe przyrosty masy ciała młodych zwierząt mogą przekraczać 2 kg w okresie między odsadzeniem, a ubojem.

Na szczególną uwagę zasługuje wysoka wydajność rzeźna. U opasanych młodych zwierząt wynosi ona przeciętnie 64–68%, a w najlepszych przypadkach może dochodzić choćby do 72%. Tak dobre wyniki są związane przede wszystkim z silnym rozwojem mięśni, niewielkim udziałem kości oraz ograniczonym odkładaniem tłuszczu zewnętrznego. Tusze bydła piemonckiego charakteryzują się bardzo dobrym umięśnieniem i często uzyskują wysokie klasy jakościowe E oraz U w europejskim systemie klasyfikacji EUROP.

Wołowina piemoncka wyróżnia się również niską zawartością tłuszczu, która w niektórych porównaniach jest choćby o 50% niższa niż w mięsie innych ras bydła. Zawartość cholesterolu, w zależności od rodzaju kawałka mięsa, wynosi około 48–60 mg na 100 g i są to wartości porównywalne z występującymi w wielu gatunkach ryb. Co ciekawe, niewielka ilość tłuszczu nie oznacza, iż mięso jest twarde. Wołowina piemoncka słynie z wyjątkowej delikatności, wynikającej między innymi z małej ilości tkanki łącznej, która jest równomiernie rozmieszczona między włóknami mięśniowymi, co jest dowodem na to, iż wysoka zawartość tłuszczu nie jest warunkiem uzyskania kruchego i delikatnego mięsa.

Istotną cechą użytkową jest także odpowiednia mleczność krów, pozwalająca na wykarmienie potomstwa. To rezultat historycznego kierunku doskonalenia rasy, w którym uwzględniano zarówno cechy mięsne, jak i mleczne, a prace hodowlane prowadzone przez włoską organizację ANABORAPI przyczyniły się do utrwalenia pożądanych adekwatności zwierząt.

Podwójne umięśnienie bydła piemonckiego. Na czym polega to zjawisko?

Najbardziej rozpoznawalną cechą rasy piemonckiej jest hipertrofia mięśniowa, nazywana również podwójnym umięśnieniem. Zjawisko to odpowiada za wyjątkowo silny rozwój muskulatury, szczególnie widoczny w obrębie zadu, grzbietu i ud. Podłoże tej cechy stanowi naturalna mutacja genetyczna wpływająca na rozwój tkanki mięśniowej. U bydła piemonckiego dotyczy ona genu miostatyny, odpowiedzialnego za regulowanie wzrostu mięśni.

Mutacja występująca u tej rasy różni się od zmian obserwowanych u niektórych innych ras mięsnych. Charakterystyczne umięśnienie staje się wyraźniej widoczne dopiero kilka tygodni po narodzinach cielęcia, dzięki temu nadmierny rozwój muskulatury w okresie płodowym jest mniej nasilony, co może ograniczać trudności podczas porodów.

Cecha ta ma istotne znaczenie gospodarcze, ponieważ pozwala uzyskiwać tusze o dużym udziale wartościowego mięsa, przy jednoczesnym niewielkim udziale kości i tłuszczu. Właśnie połączenie silnego umięśnienia, dobrej wydajności rzeźnej oraz efektywnego wykorzystania paszy sprawia, iż bydło piemonckie zajmuje szczególne miejsce w hodowli europejskich ras mięsnych.

Źródło: Anaborai.it