Ceny cukru a umowa handlowa UE-Tajlandia: Branża żąda wykluczenia sektora

4 godzin temu

Zdjęcie: Ceny cukru

Ceny cukru na europejskim rynku mogą znaleźć się pod gigantyczną presją, jeżeli Komisja Europejska nie zablokuje liberalizacji handlu z Bangkokiem. Podczas gdy w Brukseli trwa dziewiąta runda negocjacji nad umową handlową UE-Tajlandia, europejscy producenci cukru i plantatorzy buraków biją na alarm. W obliczu rażąco nieuczciwej konkurencji branża domaga się całkowitego wykluczenia tego surowca z rozmów handlowych, aby chronić i tak już mocno poturbowany sektor.

Obecnie trwające rozmowy mogą zakończyć się podpisaniem porozumienia jeszcze w 2026 roku. Ten harmonogram budzi ogromny niepokój Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Cukru (CEFS) oraz Międzynarodowej Konfederacji Europejskich Plantatorów Buraków (CIBE). Od momentu wznowienia negocjacji z Tajlandią we wrześniu 2023 roku, ceny cukru spadły już o blisko 40%, a unijny przemysł nie ma już marginesu na amortyzację kolejnych wstrząsów.

Czytaj również:

Czy etanol będzie przez cały czas wspierał ceny cukru? [ANALIZA]

Ceny cukru a wcześniejsze umowy handlowe: Gorzka lekcja dla UE

Obawy unijnych producentów nie są bezpodstawne – pamiętają oni doskonale, jak drastycznie na ceny cukru wpłynęły wcześniejsze umowy handlowe i decyzje o liberalizacji dostępu do rynku. Najlepszym tego przykładem było pełne otwarcie unijnych granic na bezcłowy import z Ukrainy po wybuchu wojny w 2022 roku, co doprowadziło do gigantycznego tąpnięcia cenowego i zmusiło UE do wprowadzenia awaryjnych kontyngentów (tzw. hamulców bezpieczeństwa) w kolejnych sezonach.

Również dotychczasowe stałe umowy preferencyjne mocno obciążają europejską architekturę rynkową. Przedstawiciele sektora przypominają, iż unijny rynek jest już teraz niezwykle mocno otwarty. W bieżącym roku obrotowym 2026/27:

Ponad 1,1 mln ton cukru jest dostępnych w ramach stałego importu bezcłowego.
Ponad 543 000 ton cukru surowego trafia do UE po obniżonych stawkach celnych.
Szeroki, bezcłowy dostęp posiadają także kraje z organizacji AKP (Afryka, Karaiby, Pacyfik) oraz kraje najmniej rozwinięte.

Dopuszczenie do tego zestawienia Tajlandii — drugiego co do wielkości eksportera cukru na świecie, który specjalizuje się w wysoce konkurencyjnym cukrze białym — oznaczałoby ostateczne załamanie cenowe w Europie.

Drastyczne podwójne standardy i nieuczciwa konkurencja

Głównym zarzutem europejskich producentów jest brak równych zasad gry (tzw. level playing field). Różnice w wymogach produkcyjnych między UE a azjatyckim tygrysem są potężne:

Obszar	Unia Europejska	Tajlandia
Ochrona roślin	Rygorystyczne wycofywanie chemii; wysokie koszty ochrony.	W użyciu pozostają 133 substancje aktywne zakazane w UE.
Standardy pracy	Surowe prawo pracy, wysokie koszty socjalne.	Udokumentowane przypadki pracy dzieci i wyzysku (raporty ILO i HRW).
Wsparcie państwa	Restrykcyjne zasady pomocy publicznej.	Szerokie subsydia rządowe, krajowa kontrola cen i dumping eksportowy.

O tym, jak bardzo tajski cukier destabilizuje międzynarodową konkurencję, świadczy fakt, iż Wietnam zdecydował się przedłużyć cła antydumpingowe na cukier z Tajlandii aż do 2031 roku.

Sektor na granicy wytrzymałości

„Europejscy producenci i wytwórcy zainwestowali ogromne środki, aby spełnić najsurowsze na świecie standardy środowiskowe, zdrowotne i społeczne. Zmuszanie naszego sektora do konkurowania na głęboko nierównych warunkach jest niesprawiedliwe” – podkreśla Guillaume Gandon, prezes CIBE.

Z kolei Giovanni Tamburini, prezes CEFS, przypomina o bolesnej restrukturyzacji, jaką branża przeszła w ostatnich latach. Od 2017 roku w Europie zamknięto 21 cukrowni. Likwidacja kolejnych strategicznych mocy produkcyjnych na wsi będzie procesem nieodwracalnym, zagrażającym unijnemu bezpieczeństwu żywnościowemu.

Źródło: Na podstawie oficjalnego komunikatu Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Cukru (CEFS) oraz Międzynarodowej Konfederacji Europejskich Plantatorów Buraków (CIBE).