Choroba niebieskiego języka znów atakuje stada. Nowe ogniska w dwóch województwach

Niepokojące informacje dla hodowców bydła, owiec i kóz. W Polsce potwierdzono kolejne cztery ogniska choroby niebieskiego języka (BT). Zakażenia wykryto w gospodarstwach na południu i północy kraju. Od początku 2026 roku liczba ognisk wzrosła już do 12. Szczególną uwagę zwraca fakt, iż w najnowszych przypadkach zakażone bydło nie wykazuje żadnych objawów klinicznych. To oznacza, iż wirus może pozostawać niezauważony przez hodowców.

Choroba niebieskiego języka znów atakuje stada. Nowe ogniska w dwóch województwach

Cztery nowe ogniska choroby niebieskiego języka. Gdzie wykryto zakażenia?

Choroba niebieskiego języka ponownie została potwierdzona w polskich gospodarstwach. Z najnowszego komunikatu Głównego Lekarza Weterynarii, opublikowanego 10 listopada 2026 roku, wynika, iż w ostatnich tygodniach wykryto cztery nowe ogniska zakażenia wirusem BT.

Przypadki stwierdzono w dwóch województwach:

• Małopolskim – dwa ogniska w powiecie myślenickim.
• Warmińsko-mazurskim – dwa ogniska w powiecie kętrzyńskim.

Zakażenia potwierdzono na podstawie badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach.

Łącznie w 2026 roku w Polsce odnotowano już 12 ognisk choroby niebieskiego języka. Cztery listopadowe przypadki stanowią jedną trzecią wszystkich ognisk potwierdzonych od początku roku. Główny Inspektorat Weterynarii

Bydło wygląda na zdrowe, ale jest zakażone

Najbardziej niepokojącym elementem najnowszych doniesień jest bezobjawowy przebieg zakażeń. W czterech nowo wykrytych ogniskach zwierzęta nie wykazują widocznych oznak choroby.

To szczególnie istotne dla hodowców, ponieważ brak gorączki, ślinotoku czy problemów z poruszaniem się nie daje pewności, iż stado jest wolne od wirusa.

U bydła zakażenie wirusem choroby niebieskiego języka może przebiegać łagodnie, a choćby całkowicie bezobjawowo. Mimo to zakażone zwierzęta mogą stanowić źródło wirusa dla owadów odpowiedzialnych za jego dalsze przenoszenie.

W praktyce oznacza to, iż choroba może występować w gospodarstwie, zanim hodowca zauważy jakiekolwiek nieprawidłowości. Dlatego istotną rolę w rozpoznawaniu zakażeń odgrywają badania laboratoryjne i nadzór weterynaryjny.

Wirus przenoszony przez owady. Zagrożenie nie dotyczy tylko bydła

Chorobę niebieskiego języka wywołuje wirus BTV, należący do rodzaju Orbivirus. Atakuje on przeżuwacze, przede wszystkim bydło, owce i kozy, a także niektóre gatunki dzikich zwierząt.

Za rozprzestrzenianie się zakażeń odpowiadają głównie kuczmany z rodzaju Culicoides, czyli niewielkie owady żywiące się krwią.

Mechanizm przenoszenia wirusa polega na pobraniu krwi od zakażonego zwierzęcia, a następnie przekazaniu patogenu kolejnemu podatnemu osobnikowi podczas żerowania.

Choroba nie szerzy się przede wszystkim poprzez zwykły, bezpośredni kontakt między zwierzętami, jak ma to miejsce w przypadku wielu innych zakażeń.

Aktywność kuczmanów zależy od temperatury i warunków atmosferycznych. Chłodniejsza pogoda może ograniczać ich liczebność i aktywność, jednak nadejście jesieni nie oznacza automatycznego ustania ryzyka zakażeń.

Gorączka, kulawizny i problemy z rozrodem. Jak rozpoznać chorobę?

Chociaż ostatnie ogniska u bydła przebiegają bezobjawowo, choroba niebieskiego języka może prowadzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych i strat produkcyjnych.

W przypadku bydła do charakterystycznych objawów należą wysoka temperatura ciała, osowiałość, nadmierne ślinienie, zaczerwienienie i obrzęk błon śluzowych jamy ustnej oraz owrzodzenia.

Zakażenie może prowadzić również do zapalenia koronki racic, powodującego bolesność i kulawizny. U krów mlecznych mogą występować zmiany na strzykach, utrudniające dój.

Szczególnie dotkliwe dla gospodarstw mogą być zaburzenia rozrodu, w tym ronienia oraz przypadki rodzenia cieląt z wadami rozwojowymi. Choroba może także powodować pogorszenie kondycji zwierząt i spadek wydajności produkcyjnej.

Przebieg zakażenia zależy od wielu czynników, w tym gatunku zwierzęcia, szczepu wirusa i indywidualnej odporności organizmu.

Owce są szczególnie narażone na ciężki przebieg zakażenia

Chociaż listopadowe ogniska potwierdzono w stadach bydła, informacje o obecności wirusa powinny zwrócić uwagę również hodowców owiec.

U tego gatunku choroba może mieć znacznie cięższy przebieg. Temperatura ciała zakażonych zwierząt może wzrastać choćby do 41–42°C.

Pojawiają się obrzęki warg, powiek i uszu, silny ślinotok, zmiany w jamie ustnej, trudności z pobieraniem paszy oraz zaburzenia oddychania.

W ciężkich przypadkach dochodzi do obrzęku i zasinienia języka, od którego pochodzi nazwa choroby. Objaw ten nie występuje jednak u wszystkich zakażonych zwierząt.

Choroba może skutkować znacznym osłabieniem zwierząt, spadkiem mleczności, problemami z rozrodem, a w najcięższych przypadkach również padnięciami.

Choroba nie zagraża ludziom, ale może oznaczać straty dla gospodarstw

Ważną informacją jest to, iż wirus choroby niebieskiego języka nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzi. Nie jest to choroba odzwierzęca, a spożywanie mleka i mięsa nie stanowi drogi zakażenia człowieka wirusem BTV.

Z punktu widzenia produkcji zwierzęcej sytuacja wygląda jednak inaczej.

Występowanie choroby może wiązać się ze stratami wynikającymi z pogorszenia kondycji zwierząt, zaburzeń rozrodu, zmniejszenia produkcyjności oraz konieczności prowadzenia dodatkowych działań weterynaryjnych.

Istotne mogą być również konsekwencje handlowe. Występowanie wirusa wpływa na wymagania dotyczące przemieszczania zwierząt podatnych na zakażenie, zwłaszcza w obrocie międzynarodowym.

Warunki transportu i sprzedaży zwierząt zależą od aktualnej sytuacji epidemiologicznej oraz obowiązujących przepisów weterynaryjnych.

Co powinni zrobić hodowcy bydła i owiec?

W związku z kolejnymi ogniskami choroby niebieskiego języka hodowcy powinni zwracać szczególną uwagę na stan zdrowia zwierząt oraz wszelkie nietypowe objawy.

Ważne jest regularne kontrolowanie kondycji stada, obserwowanie zmian w pobieraniu paszy, zachowaniu i poruszaniu się zwierząt, a także reagowanie na niepokojące zaburzenia rozrodu.

W przypadku podejrzenia choroby należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii i zawiadomić adekwatne służby weterynaryjne. Samodzielna ocena stanu zwierząt nie pozwala wykluczyć zakażenia.

W ograniczaniu ryzyka istotne są również działania zmniejszające kontakt zwierząt z owadami przenoszącymi wirusa, a także przestrzeganie wymagań dotyczących przemieszczania przeżuwaczy.

Najnowsze przypadki pokazują, iż wirus choroby niebieskiego języka przez cały czas krąży w Polsce. Brak widocznych objawów w stadzie nie oznacza braku zagrożenia, a kolejne zakażenia mogą być wykrywane dopiero podczas badań laboratoryjnych.