Co z cenami nawozów? Gaz drożeje, Grupa Azoty wstrzymuje zamówienia

Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie wywołała gwałtowny wzrost cen gazu, co natychmiast odbiło się na rynku nawozów. Grupa Azoty wstrzymała przyjmowanie nowych zamówień na nawozy azotowe, a rolnicy ruszyli po towar w obawie przed podwyżkami.

Czy inne firmy pójdą tym śladem i czy czeka nas kolejna fala wzrostu cen nawozów? najważniejsze znaczenie ma sytuacja wokół Iranu i Cieśniny Ormuz – jednego z najważniejszych szlaków handlowych świata.

Czy wrócą ceny saletry po 4 tys. zł za tonę?

Eksperci podkreślają, iż w przeciwieństwie do ropy naftowej nie istnieją strategiczne rezerwy nawozów, które mogłyby złagodzić skutki długotrwałych zakłóceń.

Wszyscy pamiętamy czasy, kiedy za saletrę amonową trzeba było zapłacić choćby ponad 4 tys. złotych. Czy obecna sytuacja na rynku nawozów doprowadzi ponownie do tak ekstremalnych zmian w cennikach?

W poniedziałkowy wieczór w mediach społecznościowych zaczęły krążyć informacje o nagłym wstrzymaniu sprzedaży nawozów azotowych przez Grupę Azoty. Wśród rolników gwałtownie pojawiło się zaniepokojenie, bo rozpoczął się przecież sezon nawozowy.

Azoty wstrzymują zamówienia

Do autoryzowanych dystrybutorów miał trafić komunikat o następującej treści: „Z uwagi na niestabilną sytuację geopolityczną i gwałtowny wzrost cen podstawowych surowców do produkcji nawozów mineralnych, z dniem 2 marca 2026 roku od godziny 16:30 wstrzymujemy przyjmowanie zamówień na nawozy azotowe oraz odwołujemy wszystkie cenniki na nawozy azotowe obowiązujące w spółkach Grupy Azoty”.

Czasowe wstrzymanie nowych zamówień. Trwa realizacja wcześniejszych kontraktów
Grzegorz Kulik, rzecznik prasowy Grupy Azoty, potwierdził, iż faktycznie przyjmowanie nowych zamówień zostało wstrzymane.

– Potwierdzamy, iż z uwagi na skokowy wzrost ceny gazu podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu nowych zamówień. Realizowane są już złożone zamówienia. Analizujemy bieżącą sytuację i na bieżąco będziemy na nią reagować – wyjaśnia nam Grzegorz Kulik.

W praktyce oznacza to, iż wcześniej zakontraktowany towar będzie dostarczany, ale nowych zamówień w tej chwili nie można składać.

Skok cen gazu po napięciach na Bliskim Wschodzie. Co dalej?

Decyzja ma bezpośredni związek z sytuacją geopolityczną. Europejskie kontrakty terminowe na gaz ziemny wzrosły o 50 proc., osiągając roczne maksimum 48 euro/MWh.

Po ataku drona Katar wstrzymał produkcję gazu w kompleksach Ras Laffan i Mesaieed, które odpowiadają za około 20 proc. globalnych dostaw skroplonego gazu. Wstrzymanie eksportu z Kataru zagraża choćby 15 proc. importu gazu do Unii Europejskiej.

Dodatkowo część operatorów wstrzymała transport gazowców przez Cieśninę Ormuz, co ogranicza dostawy z innych państw regionu. Sytuację pogarsza niski poziom zapasów gazu w UE – magazyny są w tej chwili zapełnione w mniej niż 31 proc., wobec około 40 proc. rok temu.

Konflikt podniesie ceny?

Arkadiusz Zalewski, analityk rynku nawozów mineralnych z IERiGŻ, ocenia, iż skutki konfliktu mogą przełożyć się na ceny nawozów w Polsce. – Wojna na Bliskim Wschodzie prawdopodobnie nie pozostanie bez wpływu na ceny nawozów również na krajowym rynku – informuje ekspert w serwisie Linkedin.

Ekspert zwraca uwagę, iż Bliski Wschód to najważniejszy producent surowców i nawozów azotowych, w tym mocznika, który powstaje z amoniaku produkowanego na bazie gazu ziemnego.

– o ile wyższe ceny gazu utrzymają się dłużej, wówczas będzie to oznaczało wzrost kosztów produkcji nawozów azotowych również w UE, a zatem presja na podwyższoną zmienność cen również na krajowym rynku z pewnością zwiększy się. Tym bardziej, iż przed nami okres sezonowego wzrostu popytu na nawozy azotowe – zaznacza.

Jak podkreśla Zalewski, zakłócenia w transporcie przez Cieśninę Ormuz mogą dodatkowo podbić ceny mocznika i amoniaku w handlu światowym, a to bezpośrednio przekłada się na rynek unijny i krajowy.

Czy Yara również wstrzyma nawozy azotowe?

Pojawiły się także nieoficjalne informacje, jakoby podobny ruch, jak Grupa Azoty wykonała firma Yara. Przypomnijmy, iż Yara już w przeszłości ograniczała lub tymczasowo ograniczała produkcję nawozów w Europie w związku z bardzo wysokimi cenami gazu, co przekładało się na mniejsze moce produkcyjne i potencjalnie na mniejszą podaż na rynku. Miało to miejsce chociażby w 2022 r. gdy Yara ograniczyła produkcję w zakładach we Włoszech i Francji.

– Myślę, iż towar jest, ale firmy muszą mieć jakieś zapasy swoje. To znaczy firmy mają z czego sprzedawać, tylko gorzej jak się sprzedawało towar, który miał przypłynąć albo płynął. Rynek myślę i tak naprawdę już jest zamknięty na ten moment. Większość towaru tak naprawdę jest zboża czy rzepaki. Kwestia jak się zachowają moczniki czy polidapy pod kukurydzę – skomentował nasz informator.

Rolnicy robią zapasy nawozów

Do redakcji docierają również sygnały od rolników, którzy pilnie poszukują nawozów i od rana próbują zabezpieczyć zapasy. To określenie jest trafne, ponieważ w wielu punktach sprzedaży zaczyna brakować towaru, a zakupy często realizowane są w kilku miejscach. Sprawę skomentował także Damian Murawiec na swoim profilu na Facebooku.

– Grupa Azoty poinformowała o wstrzymaniu przyjmowania zamówień, co oczywiście wpłynęło już na wzrost ceny nawozów, gdzie te ceny i tak są już nieadekwatnie wysokie w porównaniu do cen płodów rolnych. Spodziewany jest dalszy wzrost tych cen, w związku z tą decyzją dystrybutorzy także pewnie, jak było to w przypadku wybuchu wojny na Ukrainie, będą magazynować ten nawóz, który mają obecnie, czym także wywołają mniejszą podaż na rynku i panikę, niedostępność tego towaru dla rolników. Tym bardziej, iż właśnie rozpoczął się sezon nawożenia upraw. Apel do ministra rolnictwa o interwencję w tej sprawie, o zbadanie tematu, czy ta decyzja jest adekwatna, czy nie jest przesadzona i nie jest jakąś manipulacją – mówi Murwiec.

Tekst: Patrycja Bernat/Kamila Szałaj