2 godzin temu
Od 30 października maksymalna cena benzyny Pb95 w programie CPN spadła z 6,51 zł do 6,10 zł za litr, czyli o 6,3 proc. W tym samym czasie ropa Brent potaniała o 19,5 proc., ale umocnienie dolara częściowo ograniczyło korzyści dla polskich kierowców. Trwałość obniżek będzie zależeć przede wszystkim od sytuacji na Bliskim Wschodzie. Przyjmując ostrożny scenariusz niepełnego przenoszenia przeceny surowca na ceny paliw, zejście poniżej granicy 6 zł wymagałoby dalszego spadku Brent o około 7 do 10 dolarów przy stabilnym kursie złotego. Ostatnio urzędowy limit był poniżej tej granicy 26 czerwca.
Ropa tanieje o niemal 20 proc., benzyna znacznie wolniej
W ostatnich tygodniach obserwujemy spadki na globalnym rynku ropy. Od 30 października cena Brent spadła ze 113 do 91 dolarów za baryłkę. Jednocześnie dolar umocnił się z 3,92 do 3,97 zł. Po uwzględnieniu zmiany kursu spadek wartości baryłki w złotych wyniósł 18,4 proc. Mocniejsza amerykańska waluta osłabiła zatem, choć tylko w niewielkim stopniu, korzyści wynikające z przeceny surowca.
Tymczasem w tym samym okresie limit ceny benzyny Pb95 spadł jedynie o 6,3 proc. We wtorek 10 listopada maksymalna cena obniżyła się do 6,04 zł, co było rekordowo niskim poziomem jesiennej edycji CPN. Następnie wzrosła o sześć groszy, do dzisiejszych 6,10 zł. Bezpośrednią przyczyną było odbicie krajowych cen hurtowych benzyny. To pokazuje, iż choćby przy silnej przecenie ropy droga do tańszego tankowania może być przerywana podwyżkami.
Dlaczego ceny benzyny spadają wolniej niż notowania ropy?
Wynika to z faktu, iż cena benzyny zależy od czegoś więcej niż koszt baryłki ropy. Znaczenie ma również marża rafineryjna, czyli w uproszczeniu różnica między wartością gotowego paliwa a kosztem surowca. Jej wzrost może pochłaniać część korzyści z tańszej ropy. Do tego dochodzą koszty transportu, sprzedaży oraz kwotowe podatki i opłaty, które nie maleją wraz z notowaniami surowca. Dlatego spadek ceny ropy o kilkanaście procent nie oznacza podobnej obniżki ceny litra benzyny.
Sytuacja na Bliskim Wschodzie sprzyja dalszym obniżkom
Za możliwością dalszych spadków przemawia poprawa dostępności ropy. Eksport z Bliskiego Wschodu, z wyłączeniem Iranu, powrócił do ponad 90 proc. poziomu sprzed wojny. Jednocześnie zmalały obawy inwestorów przed kolejną eskalacją konfliktu USA z Iranem.
Trwałe porozumienie mogłoby dodatkowo obniżyć premię za ryzyko i ułatwić zwiększenie dostaw. Jednak brak postępów w negocjacjach lub nowe zakłócenia transportu mogą ponownie podnieść ceny. Obecna przecena ma zatem uzasadnienie w poprawie dostępności ropy, ale jej kontynuacja pozostaje zależna od geopolityki.
Kiedy benzyna Pb95 może kosztować mniej niż 6 zł?
W ostrożnym scenariuszu dalszy spadek Brent o około 7 do 10 dolarów, z obecnych około 91 dolarów do poziomu od 81 do 84 dolarów za baryłkę, mógłby stworzyć warunki do obniżenia maksymalnej ceny benzyny na polskich stacjach poniżej sześciu złotych. Zakładamy przy tym stabilny kurs złotego oraz brak wzrostu marż rafineryjnych. Mocniejszy dolar lub droższa benzyna na rynku międzynarodowym mogłyby bowiem odsunąć ten moment mimo dalszego spadku notowań surowca.
Ostatni raz limit ceny benzyny Pb95 był poniżej sześciu złotych 26 czerwca 2026 r. i wynosił 5,95 zł za litr. Tego dnia ropa Brent zakończyła handel na poziomie około 72 dolarów za baryłkę. Ówczesne warunki walutowe i relacja między ceną ropy a ceną gotowej benzyny były jednak inne, dlatego nie oznacza to konieczności powrotu surowca do tamtego poziomu.
Mechanizm CPN może w pewnych sytuacjach przyspieszać przenoszenie obniżek z hurtu na stacje, ponieważ niższy urzędowy pułap wymusza dostosowanie cen tam, gdzie byłyby zbyt wysokie. Może to ograniczać znaną kierowcom prawidłowość, zgodnie z którą ceny na stacjach gwałtownie reagują na wzrost notowań ropy, a wolniej na ich spadek.
Tym razem jednak warto pamiętać, iż na ostateczną cenę paliwa w większym stopniu niż zwykle wpływa także wysokość marż rafineryjnych, związana z sytuacją geopolityczną. Na rynku cały czas utrzymuje się niepewność. Obawa przed przerwaniem dostaw potrafi podnieść ceny natychmiast, natomiast odbudowa produkcji i transportu przebiega stopniowo.
Jeśli sytuacja geopolityczna będzie się uspokajać, a dolar i marże rafineryjne nie przeszkodzą w obniżkach, benzyna z piątką z przodu pozostaje możliwym scenariuszem na najbliższe tygodnie.
O autorze
Paweł Majtkowski – analityk eToro na polskim rynku, który dzieli się swoim cotygodniowym komentarzem na temat najnowszych informacji giełdowych. Paweł jest uznanym ekspertem rynków finansowych z dużym doświadczeniem jako analityk w instytucjach finansowych. Jest on też jednym z najczęściej cytowanych ekspertów w dziedzinie gospodarki i rynków finansowych w Polsce. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Jest także autorem wielu publikacji z zakresu inwestowania, finansów osobistych i gospodarki.
