Dobra wiadomość dla rolników. Parlament odrzucił przepisy uderzające w soję

Zdjęcie: Integrowana produkcja soi

Producenci soi w Unii Europejskiej mogą odetchnąć z ulgą. Parlament Europejski odrzucił propozycję Komisji Europejskiej, która zakładała uznanie soi za surowiec o wysokim ryzyku pośredniej zmiany użytkowania gruntów, czyli tzw. iLUC. Oznaczałoby to uznanie tej uprawy za powiązaną z ryzykiem wylesiania, co mogłoby poważnie ograniczyć jej wykorzystanie w produkcji biopaliw.

W głosowaniu europosłowie sprzeciwili się propozycji Komisji stosunkiem 388 głosów, blokując wejście nowych przepisów w życie. Zdaniem przedstawicieli branży decyzja zapobiegła znacznemu pogorszeniu opłacalności europejskiej produkcji soi.

Dlaczego decyzja była tak ważna?

Plan Komisji Europejskiej zakładał zakwalifikowanie soi do grupy surowców o wysokim wskaźniku iLUC od 2030 roku. Oznaczałoby to, iż olej sojowy pochodzący z europejskich upraw nie mógłby być wykorzystywany w biopaliwach zaliczanych do realizacji celów redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Dla producentów byłby to ogromny problem. Według organizacji Donau-Soja choćby 80 procent europejskiego oleju sojowego trafia właśnie do sektora biopaliw. Utrata tego rynku mogłaby doprowadzić do poważnych problemów ekonomicznych całego sektora, a choćby zahamować rozwój przetwórstwa soi w Europie.

Sprzeczne cele Komisji Europejskiej

Decyzja Parlamentu zapadła zaledwie dzień po przedstawieniu przez Komisję Europejską nowej strategii białkowej. Dokument zakłada ograniczenie uzależnienia Unii od importu pasz białkowych oraz zwiększenie produkcji krajowych roślin wysokobiałkowych dzięki wsparciu finansowemu od 2028 roku.

Zdaniem wielu polityków oba działania wzajemnie się wykluczają.

Europosłanka Christine Singer skomentowała sytuację słowami: – Każdy, kto z jednej strony ogłasza europejski plan dotyczący białka, a z drugiej strony osłabia ekonomicznie krajowe uprawy soi, mimo iż jest to wciąż delikatna, ale obiecująca roślina, realizuje sprzeczne cele.

Parlament Europejski wezwał Komisję do przygotowania nowego projektu oraz ponownego przeanalizowania metodologii oceny ryzyka iLUC w odniesieniu do soi.

Komisja powołuje się na badania naukowe

Komisja Europejska argumentowała swoją propozycję wynikami badań wskazujących na zależność pomiędzy rozszerzaniem upraw soi a wylesianiem, szczególnie w krajach Ameryki Południowej. Z tego względu uznała, iż soja powinna zostać objęta bardziej rygorystycznymi regulacjami.

Jednocześnie planowane przepisy nie miały zmieniać harmonogramu wycofywania biopaliw opartych na oleju palmowym.

Na razie nie wiadomo, czy Komisja zdecyduje się ponownie przedstawić podobny projekt w zmienionej formie.

Europejska soja zyskuje na znaczeniu

Produkcja soi w Unii Europejskiej systematycznie rośnie. W Niemczech powierzchnia upraw osiągnęła w 2025 roku około 43,3 tysiąca hektarów i przez cały czas się zwiększa. W 2024 roku wyprodukowano tam około 44 tysięcy ton oleju sojowego.

Największym niemieckim regionem upraw pozostaje Bawaria, z której pochodzi ponad połowa krajowych zbiorów. Coraz większą rolę odgrywa również Austria, która stała się trzecim największym producentem soi w Unii Europejskiej, ustępując jedynie Włochom i Francji.

W 2025 roku austriaccy rolnicy zebrali około 272 tysięcy ton soi z powierzchni około 86 tysięcy hektarów.

Co oznacza decyzja dla rolników?

Odrzucenie propozycji Komisji oznacza, iż europejscy producenci soi zachowują dostęp do ważnego rynku zbytu, jakim jest sektor biopaliw. To istotna informacja dla gospodarstw inwestujących w rozwój tej uprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy Unia Europejska deklaruje chęć zwiększenia samowystarczalności w produkcji białka roślinnego.

Choć przyszłość przepisów dotyczących iLUC pozostaje otwarta, obecna decyzja Parlamentu daje producentom więcej czasu i większą pewność w planowaniu kolejnych sezonów upraw.