Dotacje na zieloną transformację: Jak sfinansować ekologiczne AI w firmie?

Zdjęcie: środowisko, technologia, green IT, ESG

Sztuczna inteligencja stoi dziś w obliczu paradoksu, który definiuje nową erę technologii. Z jednej strony obiecuje optymalizację zasobów, z drugiej – staje się jednym z najbardziej energochłonnych sektorów gospodarki.

Sektor ICT odpowiada już za 5–9% światowego zużycia prądu, a centra danych, napędzające wyścig zbrojeń w dziedzinie AI, mogą do 2030 roku pochłaniać choćby 8% globalnej energii. W USA skala problemu wymusza radykalne kroki: od reaktywacji starych elektrowni olejowych po budowę prywatnych sieci energetycznych przez technologicznych gigantów.

Kluczowe staje się rozróżnienie dwóch pojęć: Green AI oraz AI for Green. Pierwsze dotyczy samej higieny technologicznej – projektowania algorytmów tak, by były efektywne energetycznie (co może zredukować zużycie energii choćby o 90%) oraz świadomego audytu infrastruktury. Drugie to wykorzystanie AI jako narzędzia do naprawy świata.

Przykłady płyną z polskiego ekosystemu startupowego wspieranego przez PARP. Systemy takie jak Planter System od Agri 4 Zero optymalizują rolnictwo precyzyjne, redukując zużycie nawozów i wody, podczas gdy autonomiczne boje Waterly monitorują jakość zbiorników wodnych w czasie rzeczywistym.

Fundamentem tej transformacji są dane pochodzące z sensorów IoT. Wykorzystanie technologii energy harvesting, czerpiącej energię z drgań maszyn czy różnic temperatur, pozwala na wdrażanie systemów zarządzania budynkami (HVAC) bez generowania dodatkowych kosztów eksploatacji.

W skali dużego przedsiębiorstwa optymalizacja temperatury i oświetlenia dzięki AI przekłada się na oszczędności rzędu 20–30%, co oznacza setki tysięcy złotych rocznie i realne wsparcie raportowania CSRD.

Prawdziwym wyzwaniem pozostaje jednak odejście od „mody na AI” na rzecz merytorycznego wdrożenia. Krzysztof Gulda, prezes PARP, podkreśla, iż wydajność nie może przysłaniać odpowiedzialności. Firmy mają do dyspozycji szereg programów wsparcia, takich jak „GOZ – to się opłaca” czy „Zielone rekomendacje”, które finansują doradztwo w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego.