2 godzin temu
Pojęcie młodzieńczego buntu traci na aktualności, a międzypokoleniowy dystans ustępuje miejsca partnerskiej bliskości. Jak wynika z najnowszego raportu “Allegro: młode fenomeny”, zrealizowanego z agencją badawczą Y&LOVERS w ramach kampanii “all vibes welcome”, aż 88 proc. młodych Polaków uważa rodzinę za absolutny priorytet w życiu. To pokolenie, które chętnie spędza czas w domu, oszczędzanie traktuje jako powód do dumy, boi się przeciętności i nie wstydzi się polskości.
Choć pokolenia Z i Alfa kojarzą się głównie z dorastaniem w otoczeniu technologii, to w równym stopniu ukształtowała je cicha rewolucja, jaka zaszła w ich domach rodzinnych. Wychowani przez millenialsów i młode X, zamiast sztywnych zakazów otrzymali od rodziców partnerstwo i dialog. Zmiana ta napędza nowy model relacji opartych na bliskości międzypokoleniowej – jak wynika z raportu Allegro, aż 84 proc. młodych lubi, gdy ich pokolenie jest przedstawiane jako osoby związane z rodziną. Co więcej, ośmiu na dziesięciu młodych czuje, iż może się wiele nauczyć od swoich rodziców, a ponad trzy czwarte czerpie inspiracje także od dziadków. Domowa bliskość zyskuje szczególne znaczenie w obliczu wzrastającego poczucia osamotnienia młodzieży. W dobie trudności z budowaniem relacji rówieśniczych, to właśnie rodzina staje się naturalnym źródłem oparcia, a dom – przestrzenią komfortu.
Zakupy rodzinną dyscypliną zespołową
Międzypokoleniowy wpływ przejawia się wyraźnie w kontekście zakupowym. Nastolatki bardzo często zaczynają swoją przygodę z e-commerce pod okiem rodziców, którzy uczą ich zakupowych praktyk i polecają sprawdzone platformy. kooperacja ta przybiera różne modele: w połowie gospodarstw domowych dzieci samodzielnie wyszukują produkty, ale ostateczną decyzję i płatność pozostawiają rodzicom. W co czwartym przypadku rola dorosłych ogranicza się do sfinansowania skompletowanego koszyka, natomiast w 23 proc. sytuacji to rodzice podejmują inicjatywę, konsultując wybór z nastolatkiem.
Wspólne zakupy gwałtownie przerodziły się w przestrzeń do wzajemnej inspiracji. Młodzież silnie stymuluje decyzje zakupowe rodziców w obszarze mody, elektroniki, sportu, jedzenia czy kosmetyków. Sami z kolei chętnie czerpią z doświadczenia dorosłych, gdy szukają informacji o zdrowiu, podróżach czy zakupach spożywczych. W efekcie dla 71 proc. młodych polecenia mamy lub taty są ważniejsze niż rekomendacje influencerów. Podsyłanie sobie linków, produktowych „polecajek” czy stylizacji stało się jednym z nowoczesnych, codziennych języków bliskości.
Sprytni i unikalni
Współczesne wybory zakupowe nastolatków to płynne połączenie życiowego pragmatyzmu z potrzebą manifestacji własnej tożsamości. Zetki i Alfy chętnie “hackują” codzienność i szukają sposobów na mądre zarządzanie czasem i budżetem – dlatego aż 79 proc. z nich stara się oszczędzać i odkładać pieniądze. Polowanie na promocje nie jest dla nich powodem do wstydu. Przeciwnie – ponad trzy czwarte młodych odczuwa satysfakcję, gdy dzięki sprytnemu wykorzystaniu promocji udaje im się zrobić zakupy za ułamek ceny.
Zakupowy spryt uwalnia środki na realizację ich najważniejszego celu: ucieczki od bycia „szarakiem” czy „NPC-etem”, czego boi się aż 67 proc. nastolatków i młodych dorosłych. Lęk przed przeciętnością napędza potrzebę świadomego wyrażania siebie. Styl, pasje, fandomy, kolekcjonowane gadżety czy osobiste rytuały stały się narzędziami młodej ekspresji (aż 79 proc. badanych uważa, iż posiadane przedmioty dużo o nich mówią). Co ciekawe, aspiracje wizerunkowe młodzieży wciąż mocno różnicuje płeć. Nastolatki i młode kobiety budują swój wizerunek głównie wokół stylu i wyglądu (35 proc.) oraz hobby twórczego i artystycznego (30 proc.). Z kolei ich męscy rówieśnicy najczęściej chcą być kojarzeni przez znajomych z grami komputerowymi oraz sportem (po 38 proc.).
POLSKA GUROM, czyli nowe oblicza patriotyzmu
Najmłodsze pokolenia Polaków całkowicie redefiniują pojęcie patriotyzmu, odcinając się od historycznego patosu i przenosząc go w sferę popkultury oraz codzienności. Ponieważ dorastali w kraju dynamicznego wzrostu, nie noszą w sobie kompleksu Zachodu – aż 72 proc. z nich uważa, iż Polska nie musi już go gonić, a 79 proc. twierdzi wręcz, iż to inne kraje mogą czerpać inspirację od nas.
Nowoczesny patriotyzm młodych ma charakter codzienny, lekki i autoironiczny. Młodzi Polacy budują dumę narodową wokół prozaicznych symboli przynależności – kochają Polskę za schabowego, Blika, Lewandowskiego czy grillowanie w majówkę. W sieci manifestują swoją tożsamość poprzez trendy takie jak “slavic core” czy memiczne hasła „POLSKA GUROM” i #polandmentioned. Ten popkulturowy luz współistnieje z dumą z ważnych odkryć naukowych rodaków, osiągnięć sportowych czy obecności Polski w zagranicznych mediach. Ponadto sukces rodzimych biznesów jest powodem do dumy dla 77 proc. badanych, co bezpośrednio przekłada się na ich zachowania konsumenckie. Choć finalna decyzja wciąż musi bronić się ceną czy wygodą, to trzy czwarte młodych deklaruje, iż mając wybór intencjonalnie wybiera polskie produkty, chcąc w ten sposób realnie wspierać lokalne przedsiębiorstwa.
***
Badanie przeprowadzone na zlecenie Allegro przez agencję badawczą Y&LOVERS w 2026 roku przy użyciu podejścia dwuetapowego, łączącego metody jakościowe oraz ilościowe. Etap jakościowy objął 12 sesji etnograficznych oraz 6 triad affinity zrealizowanych wśród młodych ludzi w wieku 13–21 lat w Warszawie, Poznaniu, Lublinie i Skarżysku-Kamiennej. Z kolei etap ilościowy polegał na walidacji wniosków dzięki techniki CAWI, którą zrealizowano w dwóch turach na reprezentatywnej próbie osób w wieku 13–24 lata (w pierwszej turze wzięło udział N=809 osób, a w drugiej N=600).
