Europa straci ponad 1,5 mln ton jabłek. Polska wśród państw z największym spadkiem produkcji

4 godzin temu

Europejskie sadownictwo kończy jeden z najtrudniejszych sezonów ostatnich lat. Według najnowszych prognoz amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) zbiory jabłek w Unii Europejskiej będą aż o 13,5 proc. niższe niż przed rokiem. Szczególnie dotkliwe straty odnotowuje Polska, gdzie produkcja może zmniejszyć się o blisko 900 tys. ton. Mniejsza podaż owoców może wpłynąć na ceny, handel zagraniczny i sytuację zakładów przetwórczych.

Europa straci ponad 1,5 mln ton jabłek. Polska wśród państw z największym spadkiem produkcji

Tak mało jabłek Europa nie zbierała od lat

Sezon 2026/2027 przynosi wyraźne ograniczenie produkcji jabłek w Unii Europejskiej. Z najnowszego raportu USDA wynika, iż europejscy sadownicy dostarczą na rynek około 9,83 mln ton owoców, podczas gdy w poprzednim sezonie produkcja wyniosła 11,37 mln ton.

Oznacza to spadek o ponad 1,5 mln ton, czyli 13,5 proc. jeżeli szacunki się potwierdzą, będzie to drugi najniższy wynik w ciągu ostatniej dekady.

Za ograniczenie zbiorów odpowiadają przede wszystkim niekorzystne warunki pogodowe. Wiosenne przymrozki, susza oraz fale upałów negatywnie wpłynęły zarówno na wielkość plonów, jak i jakość owoców.

Skutki odczuwają nie tylko producenci jabłek deserowych, ale również zakłady przetwórcze, które będą musiały funkcjonować przy mniejszej dostępności surowca.

Polska traci setki tysięcy ton jabłek

Jednym z najmocniej dotkniętych państw jest Polska, która pozostaje największym producentem jabłek w Unii Europejskiej.

Według prognoz USDA krajowe zbiory wyniosą około 2,9 mln ton wobec 3,8 mln ton w poprzednim sezonie. To spadek o blisko 24 proc.

Oznacza to, iż na polskim rynku może zabraknąć około 900 tys. ton owoców w porównaniu z ubiegłym rokiem.

Nieco bardziej optymistyczne są dane Głównego Urzędu Statystycznego. Według przedwynikowego szacunku GUS z 30 września krajowa produkcja jabłek ma wynieść około 3,1 mln ton, czyli o 17,7 proc. mniej niż w 2025 roku.

Różnice między prognozami pokazują, iż ostateczna skala spadku pozostaje jeszcze przedmiotem szacunków. Wszystkie wskazują jednak na wyraźnie słabszy sezon. Fruitnet+1

Przymrozki, susza i upały uderzyły w europejskie sady

Polska nie jest jedynym krajem, w którym produkcja jabłek znacząco się zmniejszyła.

Według amerykańskich analityków zbiory w Niemczech mają spaść o 22 proc., a we Francji o około 14 proc. Jeszcze większe procentowe straty prognozowane są w Belgii, gdzie produkcja ma być niższa o jedną czwartą.

Na tym tle zdecydowanie lepiej wypadają Włochy. Tam spadek produkcji szacowany jest na zaledwie 2 proc.

Sytuacja pogodowa w Europie była wyjątkowo trudna. Wiosenne przymrozki uszkadzały kwiaty i młode zawiązki, natomiast późniejsze niedobory wody oraz wysokie temperatury ograniczały rozwój owoców.

W wielu sadach problemem okazały się także drobniejsze jabłka, oparzenia słoneczne i przedwczesne opadanie owoców.

Mniej jabłek może oznaczać wyższe ceny. Ale nie od razu

Ograniczenie produkcji zwykle sprzyja wzrostowi cen, jednak w przypadku jabłek sytuacja nie jest tak prosta.

Duże znaczenie mają zapasy owoców, ich jakość, struktura odmianowa oraz zainteresowanie odbiorców zagranicznych.

Amerykańscy analitycy przewidują, iż presja na wzrost cen może nasilać się w dalszej części sezonu, kiedy z rynku znikną owoce słabszej jakości, a dostępność jabłek nadających się do długiego przechowywania będzie się zmniejszać.

Nie oznacza to jednak, iż wszyscy sadownicy automatycznie otrzymają wyższe stawki.

Z analiz Banku Pekao wynika, iż pomimo słabszych zbiorów we wrześniu 2026 roku hurtowe ceny jabłek w Polsce były o 22 proc. niższe niż rok wcześniej.

To pokazuje, iż sama wielkość produkcji nie przesądza o opłacalności sprzedaży. Bank Pekao

Przetwórnie dostaną mniej surowca. Polska odpowiada za znaczną część spadku

Zmiany będą widoczne również na rynku jabłek przemysłowych.

Według USDA w okresie 2026/2027 do przetwórstwa w całej Unii Europejskiej może trafić około 3,8 mln ton jabłek, czyli o 19 proc. mniej niż rok wcześniej.

W Polsce spadek ilości surowca kierowanego do zakładów przetwórczych szacowany jest na około 30 proc.

Jednocześnie część jabłek, które początkowo planowano sprzedać jako deserowe, może ostatecznie trafić do przetwórstwa.

Dla sadowników kluczowa będzie relacja między ceną oferowaną przez zakłady a kosztami przechowywania owoców. o ile różnica między ceną jabłek deserowych i przemysłowych będzie niewielka, dalsze utrzymywanie słabszego jakościowo towaru w chłodni może okazać się nieopłacalne.

Unia może sprowadzać więcej jabłek spoza Europy

Mniejsza produkcja wpłynie również na międzynarodowy handel owocami.

USDA prognozuje, iż import jabłek do Unii Europejskiej może wzrosnąć o około 15 proc. Większego zainteresowania zakupami poza Wspólnotą można spodziewać się m.in. ze strony Niemiec, Francji i Holandii.

Jednocześnie unijny eksport może się zmniejszyć.

Problemem będzie nie tylko ograniczona dostępność owoców, ale również konkurencja ze strony producentów spoza UE. Szczególnie istotna może okazać się sytuacja w Turcji, gdzie po słabszym poprzednim sezonie oczekiwane jest odbicie produkcji i eksportu.

Dla polskich sadowników oznacza to konieczność jeszcze większej koncentracji na jakości owoców i utrzymaniu dotychczasowych odbiorców.

Mniejsze zbiory nie gwarantują większych zarobków sadowników

Chociaż ograniczona podaż może w kolejnych miesiącach wspierać ceny jabłek, sytuację gospodarstw przez cały czas komplikuje wysoki poziom kosztów produkcji.

Energia elektryczna, nawozy, środki ochrony roślin, opakowania oraz zatrudnienie pracowników sezonowych stanowią istotne obciążenie dla producentów.

Dodatkowo mniejsze zbiory oznaczają, iż koszty poniesione na pielęgnację sadów rozkładają się na mniejszą liczbę kilogramów sprzedawanych owoców.

Polska chce dołączyć do G20. Co to mogłaby oznaczać dla rolnictwa?

Dla sadownika najważniejsza nie jest więc wyłącznie cena za kilogram, ale ostateczny dochód uzyskany z hektara sadu.

Sezon 2026/2027 może przynieść poprawę cen części odmian, szczególnie owoców wysokiej jakości przeznaczonych do długiego przechowywania. Nie musi to jednak wystarczyć do zrekompensowania strat produkcyjnych.

Najbliższe miesiące pokażą, czy mniejsza podaż jabłek rzeczywiście poprawi sytuację finansową producentów, czy też korzyści z wyższych cen zostaną ograniczone przez słabsze plony i rosnące koszty prowadzenia gospodarstw.

Idź do oryginalnego materiału