Fala upałów już minęła, ale rachunek dopiero nadchodzi. Hodowcy liczą straty w mleku i płodności

Zdjęcie: Żywienie bydła mlecznego

Fala upałów ustąpiła, jednak dla wielu hodowców bydła mlecznego jej skutki dopiero zaczynają być widoczne. Spadek wydajności mlecznej, pogorszenie płodności, niższa zawartość tłuszczu w mleku oraz pierwsze problemy z racicami to tylko część konsekwencji, z którymi mierzą się gospodarstwa. Relacje rolników pokazują, iż wpływ wysokich temperatur był bardzo zróżnicowany, ale eksperci podkreślają, iż część strat ujawni się dopiero w kolejnych tygodniach.

Skutki upałów różnią się w zależności od gospodarstwa

Jeden z hodowców zapytał w mediach społecznościowych: Jak ekstremalne upały wpłynęły na twoje stado? Odpowiedzi pokazały, iż sytuacja wygląda bardzo różnie. Niektóre gospodarstwa odnotowały jedynie niewielki spadek produkcji mleka, podczas gdy inne straciły od 5 do choćby 10 litrów mleka dziennie od każdej krowy.

W gospodarstwie utrzymującym około 100 krów i wyposażonym w dwa roboty udojowe wydajność spadła o 5–6 litrów mleka na krowę dziennie. W czasie fali upałów padła także jedna krowa. Co więcej, choćby kilka dni po ochłodzeniu produkcja przez cały czas pozostaje niższa o około 2 litry na sztukę.

Inny hodowca poinformował, iż średnia dzienna wydajność zmniejszyła się z 37 do 30 litrów mleka. Pobranie suchej masy spadło o 3 kg na krowę, a liczba dojów obniżyła się z 2,8 do 2,3 dziennie. Stało się tak mimo zastosowania siedmiu dużych wentylatorów, ponieważ temperatura w oborze osiągnęła aż 41°C.

Tam, gdzie systemy chłodzenia działały skuteczniej, straty były zdecydowanie mniejsze i wynosiły około 1 litra mleka na krowę.

Nie tylko mleko. Spada tłuszcz, apetyt i aktywność krów

Rolnicy zwracają uwagę, iż skutki wysokich temperatur nie ograniczają się wyłącznie do wydajności mlecznej. W wielu stadach pojawiły się podobne problemy:

• znaczny spadek zawartości tłuszczu w mleku,
• mniejsze pobranie paszy,
• słabo widoczne objawy rui,
• ospałość zwierząt,
• wyraźnie większe spożycie wody.

Takie obserwacje potwierdzają również badania naukowe. U wysokowydajnych krów mlecznych stres cieplny pojawia się już przy wskaźniku temperatury i wilgotności THI wynoszącym około 68. Wraz z jego wzrostem wyraźnie spada pobranie suchej masy, a w konsekwencji również produkcja mleka.

Problemy z płodnością mogą utrzymywać się jeszcze przez wiele tygodni

Jednym z najpoważniejszych skutków stresu cieplnego jest pogorszenie rozrodu. Hodowcy coraz częściej zgłaszają słabo widoczne ruje, gorsze wyniki inseminacji oraz obawy o długotrwałe problemy z zacieleniem.

Badania wskazują, iż wysoka temperatura zaburza rozwój komórek jajowych już na kilka tygodni przed owulacją. Oznacza to, iż negatywny wpływ upałów może utrzymywać się długo po zakończeniu fali gorąca.

Naukowcy odnotowują między innymi:

• wydłużenie okresu między wycieleniami,
• późniejsze występowanie pierwszej rui po wycieleniu,
• większą liczbę inseminacji potrzebnych do uzyskania ciąży,
• wyraźny spadek skuteczności zacieleń przy wysokich wartościach wskaźnika THI.

Skutki odczuwają również cielęta

Konsekwencje stresu cieplnego dotyczą także nienarodzonych jeszcze cieląt. o ile krowa doświadcza wysokich temperatur w okresie zasuszenia, odbija się to na rozwoju potomstwa.

Badania wykazały niższą masę urodzeniową cieląt, słabszą odporność, gorsze wykorzystanie siary, a u jałówek w przyszłości również niższą produkcję mleka. Oznacza to, iż jedna fala upałów może wpływać na wyniki ekonomiczne gospodarstwa przez kilka kolejnych laktacji.

Problemy z racicami mogą dopiero się nasilić

Lekarze weterynarii zwracają uwagę, iż skutki upałów dla zdrowia racic często pojawiają się z opóźnieniem. W czasie wysokich temperatur krowy znacznie dłużej stoją, próbując oddać nadmiar ciepła. Jednocześnie jedzą rzadziej i pobierają mniejsze porcje paszy, co zwiększa ryzyko zaburzeń metabolicznych.

Połączenie długotrwałego stania, zmian żywieniowych oraz osłabienia odporności sprawia, iż w kolejnych tygodniach może wzrosnąć liczba przypadków kulawizn i innych schorzeń racic. Dlatego wielu specjalistów podkreśla, iż choć fala upałów już się zakończyła, jej rzeczywiste skutki dla zdrowia i produkcyjności stad będą widoczne jeszcze przez długi czas.

AgrarHeute