23 godzin temu
Autor: Marcela Jankowska
Jedna z najważniejszych książek w historii demokracji i konstytucjonalizmu – „The Federalist Papers” autorstwa Alexandra Hamiltona, Johna Jaya i Jamesa Madisona – po raz pierwszy ukazała się po polsku.
Dzięki wsparciu Liberty Fund i Fundacji Wolności Gospodarczej, polscy czytelnicy mogą sięgnąć po dzieło, które ukształtowało system polityczny Stanów Zjednoczonych i do dziś inspiruje zwolenników wolności, republikanizmu oraz państwa prawa.
Po co dziś czytać „Federalistów”
„The Federalist Papers” to jedno z kluczowych dzieł zachodniej kultury politycznej i tekst, który pozwala zrozumieć źródła nowożytnego konstytucjonalizmu: rządy prawa, podział władz, ochronę wolności jednostki oraz ideę odpowiedzialnego państwa.
Jak przypomina we wstępie Błażej Moder, Przewodniczący Rady FWG i inicjator wydania tej książki w Polsce, to właśnie szczególne połączenie idei i instytucji przesądziło o powodzeniu amerykańskiego projektu ustrojowego: „Historia świata zachodniego jest nierozerwalnie związana z pewnymi prądami intelektualnymi, które stanowią fundamenty tego kręgu cywilizacyjnego. […] Niewątpliwie do kanonu doktryn politycznych należą antyczna myśl grecka i rzymska, a także myśl chrześcijańska. […] Jednym z tych intelektualnych fenomenów, który zmienił losy nie tylko kraju i kontynentu, ale także świata, jest powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej” – czytamy we wstępie.
Moder podkreśla również praktyczny wymiar lektury: „Oddajemy w ręce czytelników niezwykłą książkę, która – mamy nadzieję – zainspiruje do refleksji nad potęgą idei w kształtowaniu państwa, rolą prawa, kulisami jego stanowienia oraz społecznymi, politycznymi i gospodarczymi konsekwencjami tego procesu”.
Głosy, które ukształtowały nowoczesny konstytucjonalizm
Eseje podpisane wspólnym pseudonimem „Publius”, pod którym kryli się Hamilton, Madison i Jay, powstały w latach 1787–1788 jako argumentacja na rzecz ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych, skierowana przede wszystkim do mieszkańców stanu Nowy Jork. Dziś fascynują erudycją, przenikliwością oraz realistycznym namysłem nad funkcjonowaniem instytucji państwa.
Jak zauważa James Madison, „skupienie całej władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej w tych samych rękach, czy to jednego człowieka, czy kilku lub wielu ludzi, i czy jest taka władza dziedziczna, samozwańcza czy wyborna, może być słusznie uznane za definicję tyranii” (Federalista nr 47).
Polskie wydanie „Federalisty” ukazuje się w momencie intensywnych debat o konstytucji, praworządności i granicach władzy publicznej w Polsce.
Zdaniem Błażeja Modera, śledzenie losów i decyzji Ojców Założycieli to doświadczenie, które nieustannie fascynuje i imponuje. „Jakiej mądrości, przenikliwości i determinacji potrzeba było, aby stworzyć fundamenty państwa, które w ciągu kilka ponad stu lat od założenia stało się globalną potęgą” – zauważa Przewodniczący Rady FWG.
Prof. Tomasz Tulejski, redaktor naukowy wydania, nazywa „Federalistów” wielkim pomnikiem atlantyckiej tradycji politycznej i konstytucyjnej, a eseje „stworzyły jednak przy okazji kanon klasycznej amerykańskiej refleksji politycznej, zawierając wiele ważnych przemyśleń na temat ludzkiej natury, wolności, własności, systemów rządów i odpowiedzialności rządzących”.
W posłowiu prof. Tulejski podkreśla, iż Hamilton, Madison i Jay w przemożnym stopniu wpłynęli na mentalność polityczną dzisiejszego człowieka Zachodu.
Angielskie wydanie tej wersji „The Federalist Papers” zostało opublikowane w 2001 roku przez Liberty Fund, Inc. Polska edycja ukazuje się za zgodą Liberty Fund, Inc. i została dofinansowana przez Liberty Fund oraz Fundację Wolności Gospodarczej.
Polskim wydawcą jest Wydawnictwo Nieoczywiste. Tłumaczenie: Janusz Stawiński. Redaktor naukowy i autor posłowia: prof. dr hab. Tomasz Tulejski, Uniwersytet Łódzki.
Więcej informacji o książce na stronie Wydawnictwa Nieoczywiste >>
