Hakerzy uderzają w europejski retail

Cyberbezpieczeństwo w branży retail przestało być zagadnieniem wyłączenie informatycznym czy domeną e-commerce. Najnowsze wydarzenia w Europie pokazują, iż ataki hakerskie mogą w bezpośredni sposób sparaliżować stacjonarne placówki handlowe, zniszczyć zatowarowanie oraz przenieść ogromne straty finansowe.

Szczególnie niebezpiecznym kierunkiem stały się uderzenia w tzw. Operational Technology (OT), czyli systemy automatyki i infrastruktury technicznej budynków, w tym zdalnie sterowane urządzenia chłodnicze.

Fala cyberataków na chłodnie w Europie

Na początku listopada 2026 roku ponad 100 sklepów w co najmniej siedmiu krajach europejskich padło ofiarą skoordynowanych ataków cyfrowych na systemy chłodnicze. Hakerzy przejęli zdalną kontrolę nad sterownikami temperatur, wymuszając przełączenie urządzeń w tryb rozmrażania lub drastycznie podnosząc temperaturę – w skrajnych przypadkach choćby do 50–55°C. W efekcie setki placówek musiały wycofać ze sprzedaży i zutylizować całe zapasy produktów świeżych oraz mrożonych.

Incydenty objęły kluczowych graczy na rynku europejskim. Problemy zgłosiły m.in. Ahold Delhaize w Belgii i Luksemburgu, Carrefour (15 placówek w Belgii), szwedzkie sieci ICA (23 sklepy) oraz Coop (7 sklepów), irlandzki SuperValu (13 placówek), a także wybrane sklepy sieci Spar, Edeka, Kesko oraz restauracja w sklepie Ikea w Mons. Jak opisywała Engla Ingwall, menedżer sprzedaży w jednym ze sklepów ICA w Sztokholmie, po nocnym ataku i wzroście temperatury w zamrażarkach do 50°C „wszystko zostało zniszczone”.

Seryjne ataki i rosnące straty finansowe

Eksperci wskazują, iż listopadowa fala była kontynuacją wcześniejszego incydentu we Francji z października 2026 roku. Wówczas atakami dotknięto aż do 700 supermarketów marek Intermarché, Netto, Coopérative U, Carrefour, E.Leclerc oraz Monoprix. Przestępcy wykorzystali luki w oprogramowaniu sterowników chłodniczych marki Danfoss, manipulując ustawieniami pracy urządzeń.

Skutki finansowe takich działań są natychmiastowe. Przedsiębiorcy dotknięci awariami ponoszą straty sięgające kilkunastu tysięcy funtów na pojedynczy sklep, a w skali całej branży idą one w dziesiątki milionów euro. Łączy się to ze wcześniejszymi doświadczeniami z rynku brytyjskiego z 2025 roku, gdy ataki na Marks & Spencer oraz Co-op przyniosły straty szacowane przez Cyber Monitoring Centre na 270–440 milionów funtów z powodu paraliżu sprzedaży internetowej, logistyki oraz wycieków danych. Z kolei w 2021 roku szwedzka sieć Coop musiała tymczasowo zamknąć około 800 sklepów z powodu ataku ransomware na dostawcę systemu kasowego Kaseya.

Ryzyko związane z technologiami OT i IoT w handlu

Rosnąca cyfryzacja placówek handlowych opiera się na integracji inteligentnych systemów zarządzania energią i chłodnictwem (IoT/OT), co pozwala sieciom na zdalne monitorowanie i optymalizację kosztów. Jednocześnie urządzenia starszej generacji wpięte bezpośrednio do sieci bez odpowiednich zabezpieczeń stają się łatwym celem dla hakerów. Przejęcie kontroli nad nimi pozwala na wyrządzenie strat materialnych w ciągu zaledwie kilku godzin, zmuszając firmy do awaryjnego odłączania systemów od sieci i angażowania techników.

Wydarzenia te zostały jednoznacznie potępione przez Europejskiego Komisarza ds. Rolnictwa i Żywności, Christophe’a Hansena, który określił je mianem celowej próby zakłócenia łańcucha dostaw żywności w Europie oraz podważenia zaufania konsumentów. W Belgii i Szwecji wszczęto już oficjalne śledztwa z udziałem narodowych centrów cyberbezpieczeństwa.