IJHARS z nowymi uprawnieniami. Przełom w kontroli granicznej i walce z oszustwami [DANE]

Zdjęcie: ijhars-kontrole-graniczne

Od 16 września 2026 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Nowe przepisy dają IJHARS potężne narzędzia do kontroli importu, handlu w internecie oraz ścigania zafałszowań żywności. Jak wyglądają najnowsze dane dotyczące kontroli na polskich granicach?

Kwestia jakości produktów rolno-spożywczych trafiających do Polski z państw trzecich od dawna budzi emocje w branży rolnej. Odpowiedzią na te wyzwania jest kompleksowa reforma przepisów, która znacząco rozszerza kompetencje Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).

Co zmienia nowelizacja ustawy o jakości handlowej?

Nowe regulacje prawne mają na celu nie tylko uszczelnienie granic, ale również zapewnienie uczciwej konkurencji dla polskich producentów i rolników. Do najważniejszych zmian należą:

• Szeroka definicja żywności zafałszowanej: Za zafałszowany uznaje się produkt pozbawiony podstawowych informacji na opakowaniu, z błędnym składem, zatajonym krajem pochodzenia lub przekłamanym terminem przydatności.
• Rozszerzone kontrole graniczne IJHARS: Inspekcja objęła nadzorem towary spoza UE, które dotychczas nie podlegały obowiązkowej weryfikacji jakościowej na granicy.
• Zmiana w opłatach kontrolnych: Opłata za kontrolę graniczną jest naliczana za samo jej przeprowadzenie, niezależnie od wyniku.
• Nadzór nad handlem w internecie: Inspektorzy IJHARS zyskali prawo do weryfikacji e-sklepów, reklam oraz pozyskiwania danych sprzedawców od administratorów portali.
• Oszustwo żywnościowe jako przestępstwo: Wprowadzono nową kwalifikację czynu za celowe wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności. IJHARS ściśle współpracuje w tym zakresie z Policją, Prokuraturą, KAS i Strażą Graniczną.
• Ochrona znaku „Poznaj Dobrą Żywność”: Używanie symbolu wymaga oficjalnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jak IJHARS prowadzi kontrole na granicy?

Nadzór graniczny sprawowany przez IJHARS ma na celu wyeliminowanie partii niespełniających wymogów, przy jednoczesnym zachowaniu płynności odpraw dla uczciwych importerów. Inspekcja przypomina o zasadach wydawania decyzji:

• Brak decyzji zakazującej: Oznacza, iż towar spełnia normy lub drobne uchybienia formalne zostały usunięte w trakcie procedury. Brak decyzji administracyjnej nie oznacza braku kontroli.
• Zakaz wprowadzenia do obrotu: Wydawany w formie decyzji administracyjnej wyłącznie wtedy, gdy IJHARS stwierdzi poważne niezgodności jakościowe lub formalne.

Skala działań IJHARS w latach 2024–2026 [STATYSTYKI]

Liczba skontrolowanych partii towarów pokazuje, iż IJHARS utrzymuje wysoki poziom weryfikacji produktów importowanych z państw trzecich:

OkresSkontrolowane partieDecyzje zakazującePartie objęte zakazem

I półrocze 2026 r.	41 630	35	56
2025 r.	81 878	95	121
2024 r.	78 193	264	332

Edukacja i wsparcie dla organów ścigania

Nowelizacja nakłada na IJHARS także zadania edukacyjne – Inspekcja będzie promować wiedzę o jakości żywności, rolnictwie ekologicznym i Krótkich Łańcuchach Dostaw (RHD). Z kolei laboratoria inspekcji uzyskały możliwość wykonywania ekspertyz bezpośrednio na potrzeby sądów i organów ścigania.

Pełny tekst nowelizacji ustawy jest dostępny w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie MRiRW, IJHARS