2 godzin temu
Frankfurt: Madame Sowa w oku cyklonu
Zaczynamy od samej góry. Christine Lagarde, szefowa Europejskiego Banku Centralnego (EBC), to ikona stylu i potęgi. W kuluarach nazywana "Mrs. Crisis", bo ma niesamowity niefart (lub dar) trafiania w sam środek gospodarczych pożarów. Najpierw ratowała strefę euro w MFW, teraz walczy z inflacją w EBC.
Sama Lagarde wprowadziła do bankowości nową kategorię zwierzęcą. Podczas gdy inni dzielą się na "jastrzębie" (zwolennicy wysokich stóp) i "gołębie" (zwolennicy taniego pieniądza), ona ogłosiła: "I am an Owl" ("Jestem Sową"). Ma to oznaczać mądrość i patrzenie na gospodarkę z lotu ptaka.
Magazyn "Forbes" regularnie nazywa ją "najpotężniejszą kobietą świata", co media skróciły do pełnego respektu "Madame Lagarde". Na konferencjach potrafi być chłodna, ale i błyskotliwa. To najpotężniejsza kobieta świata finansów, która zamiast atakować jak jastrząb, woli przeczekać burzę na gałęzi.
Warszawa: "Złoty Prezes"
Na naszym podwórku króluje Adam Glapiński, znany jako "Złoty Prezes". To głównie żartobliwy hołd dla jego pasji do kupowania ton kruszcu dla NBP (złoto to jego "kotwica zaufania"). Przydomek bywa używany ironicznie przez oponentów, nawiązując do specyficznego, niemal barokowego stylu prowadzenia konferencji prasowych.
Glapiński to postać nieszablonowa. Jego wystąpienia to często godzinne monologi, w których obok stóp procentowych pojawiają się anegdoty o "chlebie baltonowskim", traktatach sopockich czy "ataku zorganizowanych grup". W Europie postrzegany jest jako barwny ptak, choć jego retoryka często budzi konsternację u analityków przyzwyczajonych do chłodnej, matematycznej precyzji.
W Paryżu rządzi Arystokrata, w Madrycie Statystyk zastąpił Wyrocznię
Szef Banku Francji, François Villeroy de Galhau, to uosobienie francuskiej elity. Wywodzi się z rodu produkującego słynną ceramikę (Villeroy & Boch), co widać w każdym jego geście, ma aurę osoby, która pieniądze ma "od zawsze". To świetny dyplomata, który mówi pięcioma językami. W EBC pełni rolę architekta kompromisów między Niemcami a Południem.
Jest uważany za "gołębia" w jedwabnych rękawiczkach. Potrafi ogłosić drastyczne decyzje tak elegancko, iż rynki i obywatele niemal mu dziękują. Jego powiedzonko? Często powtarza, iż "monetarna prawda leży w ruchu", co pozwala mu elastycznie zmieniać zdanie zależnie od pogody gospodarczej. Media zwą go "Arystokratą".
W Hiszpanii do niedawna rządził Pablo Hernández de Cos, ogłoszony "Wyrocznią" ("The Spanish Oracle"). Był młody, dynamiczny i do bólu merytoryczny. Podczas gdy politycy w Madrycie krzyczą, on mówił szeptem, operując wykresami. Jego znakiem rozpoznawczym jest absolutny brak emocji – choćby gdy ogłaszał kryzys, wygląda, jakby zamawiał kawę.
W Madrycie jego czas dobiegł końca, nowym szefem Banku Hiszpanii został José Luis Escrivá, człowiek, który zdjął ministerialny garnitur, by założyć togę bankiera. jeżeli de Cos był chłodnym technokratą, to Escrivá wnosi do gmachu przy madryckiej Calle de Alcalá zupełnie inną energię – energię politycznego bojownika.
Escrivá to postać budząca w Hiszpanii ogromne emocje, głównie dlatego, iż przeszedł do banku centralnego prosto z rządu Pedro Sáncheza (był ministrem transformacji cyfrowej, a wcześniej zabezpieczenia społecznego). W hiszpańskiej prasie (m.in. "El Mundo") często nazywany jest "El Ministro Central" ("Centralnym Ministrem"). To przydomek podszyty niepokojem o niezależność banku – krytycy wytykają mu, iż jeszcze wczoraj pisał ustawy dla rządu, a dziś ma go nadzorować i kontrolować inflację.
Nazywany też "Statystykiem-Bojownikiem" lub "Niezłomnym Statystykiem". Potrafi zasypać rozmówcę taką ilością danych, iż ten często poddaje się w połowie debaty. Nie boi się wchodzić w ostre spory z ekonomistami, a jego wystąpienia są gęste od analiz.
"Bundes-Jastrząb" krąży nad Berlinem
Jeśli szukamy przeciwwagi dla dyplomacji Lagarde, nie możemy nie zwrócić uwagi na szefa niemieckiego Bundesbanku. Joachim Nagel w mediach ekonomicznych (jak "Financial Times" czy "Handelsblatt") często określany jest mianem "Ultra-Hawk" ("Ultra-Jastrząb").
Nagel to strażnik niemieckiej obsesji na punkcie stabilności cen. Jego styl działania jest suchy, techniczny i bezlitosny dla dłużników.
Charakterystyczne dla niego jest powtarzanie, iż "inflacja to uparta bestia", którą trzeba zdusić bez względu na koszty społeczne. Na ogół serwuje twarde dane, które zwykle oznaczają jedno: będzie drożej, ale stabilniej.
Cyfrowy Włoch i piłkarski Portugalczyk
Fabio Panetta, szef Banku Włoch (Banca d'Italia) to człowiek, którego w kuluarach nazywa się "Mr. Digital Euro". Dlaczego? Zanim objął stery we Włoszech, w zarządzie EBC był twarzą projektu cyfrowej waluty. Panetta słynie z ogromnej energii i tego, iż potrafi mówić o technologii blockchain z niebywałą pasją.
Jest uważany za jednego z najbardziej błyskotliwych intelektualistów w świecie finansów, ale też za pragmatyka, który potrafi przeforsować trudne reformy pod płaszczykiem technicznego żargonu.
Portugalia ma swojego Mário Centeno, czyli "The Cristiano Ronaldo of Finance". To chyba najbardziej spektakularny przydomek w zestawieniu. Tak nazwał go kiedyś Wolfgang Schäuble (były minister finansów Niemiec). Centeno wyciągnął Portugalię z kryzysu, nie dławiąc równocześnie (zbytnio) jej gospodarki.
Jest pewny siebie, błyskotliwy, z rzadkim u bankierów uśmiechem. W Portugalii traktowany niemal jak połączenie gwiazdy rocka z bohaterem narodowym, choć w EBC uważa się go za gracza, który zawsze gra na siebie. Centeno w 2025 roku został zastąpiony przez Álvaro Santosa Pereirę.
Egzekutor, Skała i Pechowiec
Były już szef holenderskiego banku centralnego, Klaas Knot, przez zagraniczną prasę (m.in. "The Economist") nazywany bywa "Egzekutorem" ("The Dutch Enforcer"). Holandia, podobnie jak Niemcy, nienawidzi luźnej polityki pieniężnej, a Knot jest tym, który na spotkaniach EBC najgłośniej mówi: "dość rozdawnictwa". Jest bezpośredni, czasem do bólu szczery, co w świecie dyplomacji bankowej bywa odświeżające, ale i ryzykowne.
Bankiem centralnym Norwegii (Norges Bank) rządzi Ida Wolden Bache, czyli "Skała". To pierwsza kobieta na tym stanowisku w historii kraju. Wybrana została po skandalu z niedoszłym szefem banku (Jensem Stoltenbergiem) i stała się symbolem stabilności. W Norwegii, gdzie zarządza się gigantycznym funduszem naftowym, jej rola to bycie nudną – i ona robi to genialnie. Żadnych kontrowersji, tylko matematyczna precyzja. Uosabia nordycki spokój, którego nie jest w stanie zburzyć żadne tąpnięcie na giełdzie.
Szef Banku Anglii (Bank of England) to człowiek, który według brytyjskiej prasy (jak "The Guardian" czy "The Telegraph") ma najgorszy "timing" w historii. Andrew Bailey dorobił się przydomka "The Unfortunate One" ("Pechowiec"), choć oficjalnie to po prostu Governor. Bailey przejął stery tuż przed pandemią, a potem musiał sprzątać po brexitowym chaosie i rekordowej inflacji.
Jego słabą stroną jest komunikacja i nieforutnne wypowiedzi. Raz poprosił Brytyjczyków, by "nie prosili o zbyt duże podwyżki płac", by nie napędzać inflacji – co wywołało wściekłość opinii publicznej, gdy wyszło na jaw, ile sam zarabia. Tak naprawdę jest technokratą.
Strażniczka upadającej twierdzy
Na marginesie cywilizowanej bankowości stoi postać tragiczna i fascynująca zarazem. Szefowa Banku Rosji, Elwira Nabiullina, przez lata była ceniona na Zachodzie jako genialna technokratka. Dziś jest "księgową wojny". Miała przydomek "The Brooch Diplomat". Dlaczego? Nabiullina stworzyła unikalny język komunikacji – nosiła broszki, które sugerowały stan gospodarki.
Obserwatorzy zauważyli na przykład broszkę z ptakiem w klatce, gdy inflacja była uwięziona. Gdy zapadały trudne decyzje, przypięła sobie broszkę w kształcie pionka. A śnieżynkę wtedy, kiedy gospodarka miała zostać "zamrożona".
Po inwazji na Ukrainę przestała nosić broszki. Ubiera się wyłącznie na czarno, co media okrzyknęły "żałobą po rosyjskim rublu". Na Zachodzie mówi się o niej jako o "utalentowanej wspólniczce", która swoją inteligencją ratuje reżim przed natychmiastowym bankructwem.
Jej charakterystyczne powiedzonko (z czasów przed wojną) brzmiało: "Bank centralny musi być jak lodołamacz". Dziś jej lodołamacz uderzył w górę lodową.
Kto trzyma klucze do sejfu?
Te informacje to nie tylko ciekawostki. Szefowie banków centralnych to jedne z najważniejszych osób w państwie. Ścierają się i współpracują z rządami. A także sami ze sobą. Każdy z nich ma własny styl, a to ważne dla rynków i inwestorów. Gdy mówi "Sowa", rynki szukają kompromisu. Gdy odzywa się "Jastrząb", inwestorzy uciekają do bezpiecznych przystani. A gdy na scenę wchodzi "Złoty Prezes", powinno być ciekawie. W tym finansowym teatrze każde przezwisko to skrócona instrukcja obsługi miliardów, które przepływają nad naszymi głowami.
