W dniu 3 lutego 2026 r. podczas Forum Designu i Architektury, które odbywa się w ramach targów BUDMA 2026 nastąpiło rozstrzygnięcie studenckiego konkursu architektonicznego koncepcyjnego dwóch kamienic na poznańskich Jeżycach i uroczyste odczytanie werdyktu sądu konkursowego.
Sąd Konkursowy przyznał wyróżnienie pracy, która w sposób szczególnie przekonujący akcentuje społeczną rolę architektury i jej zdolność do wzmacniania lokalnych więzi. Projekt wychodzi od uważnej obserwacji Jeżyc jako dzielnicy relacji, codziennych rytuałów i spotkań, traktując istniejący targ jako najważniejszy nośnik tożsamości miejsca. Zaproponowane rozwiązania programowe – otwarty parter z funkcją targu, bistro i świetlicy społecznej – tworzą dostępne, elastyczne forum życia sąsiedzkiego, aktywne także poza godzinami handlowymi. Jury doceniło konsekwentne budowanie struktury wspólnotowej poprzez tarasy na każdej kondygnacji, zielone dachy oraz czytelny podział funkcji sprzyjający integracji różnych grup użytkowników. Na uwagę zasługuje również interesujące ukształtowanie brył ostatnich kondygnacji, które w subtelny sposób reinterpretują formę historycznej kamienicy, nadając zabudowie lekkość i współczesny charakter. Projekt stanowi spójną i dojrzałą wizję architektury „bycia razem”, zakorzenionej w lokalnym kontekście społecznym.
Współczesna architektura coraz częściej wykracza poza swoją podstawową funkcję użytkową, stając się narzędziem wspierania relacji społecznych i wzmacniania lokalnej tożsamości. Projekt „Jeżyce razem” powstał jako próba odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób nowa zabudowa mieszkaniowa może wspierać istniejące więzi społeczne i jednocześnie harmonijnie wpisywać się w historyczną tkankę miasta. Jeżyce to jedna z najbardziej rozpoznawalnych dzielnic Poznania. Bogata historia miejsca, charakterystyczna secesyjna zabudowa oraz silne więzi sąsiedzkie sprawiają, iż każda nowa interwencja architektoniczna wymaga szczególnej wrażliwości na kontekst przestrzenny i społeczny. Projekt powstał jako studencka odpowiedź na zadanie zaprojektowania współczesnej zabudowy mieszkaniowej, która kontynuowałaby historyczną strukturę urbanistyczną dzielnicy, jednocześnie wprowadzając nowe jakości przestrzenne.
KONTEKST MIEJSCA
Jeżyce wyróżniają się zwartą strukturą urbanistyczną oraz bogactwem historycznej zabudowy z
przełomu XIX i XX wieku. Jednocześnie dzielnica jest dziś jednym z najbardziej dynamicznych
obszarów Poznania. Obywają się tam liczne wydarzenia kulturowe, lokalne inicjatywy oraz znaki
intensywnego życia społecznego. Istotnym elementem tożsamości Jeżyc są niewielkie, lokalne
działalności takie jak: sklepy, targi, kawiarnie i warsztaty, które budują codzienne relacje między
mieszkańcami. Właśnie te codzienne rytuały stały się punktem wyjścia do opracowania
koncepcji projektowej.
ARCHITEKTURA ZAKOREZNIONA W OBSERWACJI
Proces projektowy rozpoczął się od uważnej analizy funkcjonowania dzielnicy. najważniejsze było
zidentyfikowanie miejsc i aktywności, które mają realne znaczenie dla mieszkańców. Jednym z
takich elementów okazał się istniejący na działce targ, stoisko, sklepik warzywny. Niewielka
przestrzeń handlowa, która w naturalny sposób stała się miejscem spotkań i codziennych
interakcji sąsiedzkich. W projekcie zdecydowano się zachować tę funkcję i uczynić ją
centralnym elementem koncepcji. Parter narożnej działki pozostawiono otwarty, przeznaczając
go na kontynuację działalności targowej oraz funkcje towarzyszące, takie jak bistro czy
przestrzeń spotkań mieszkańców. Dzięki temu parter budynku staje się aktywną częścią
przestrzeni miejskiej i naturalnym przedłużeniem życia ulicy.
PRZESTRZENIE WSPÓLNOTOWE
Istotnym elementem projektu jest stworzenie przestrzeni sprzyjających integracji mieszkańców.
Oprócz funkcji handlowych zaproponowano również otwartą świetlicę osiedlową, która może
pełnić rolę miejsca spotkań, warsztatów czy lokalnych inicjatyw społecznych. Dodatkowym
elementem integrującym społeczność są ogrody na dachach budynków. Zostały one
wykorzystane jako przestrzenie półpubliczne przeznaczone dla mieszkańców. Zieleń, wspólne
tarasy oraz miejsca wypoczynku tworzą warunki do spontanicznych spotkań i budowania
sąsiedzkich relacji w bardziej kameralnej skali.
WSPÓŁCZESNA INTERPRETACJA PIERZEI
Projekt zakłada kontynuację historycznej pierzei ulicy, charakterystycznej dla zabudowy Jeżyc.
Jednocześnie architektura budynków nie stanowi dosłownej rekonstrukcji historycznej formy,
lecz jej współczesną reinterpretację. Szczególną uwagę poświęcono detalowi elewacji oraz
proporcjom bryły. W projekcie pojawiają się wykusze, które nawiązują do historycznych
kamienic dzielnicy, jednak zostały przetworzone w bardziej minimalistycznej i współczesnej
formie. Dzięki temu nowa zabudowa zachowuje spójność z otoczeniem, jednocześnie wyraźnie
zaznaczając swoją współczesność. Ostatnie kondygnacje budynków zostały ukształtowane w
sposób inspirowany sylwetą tradycyjnych kamienic, co nadaje bryłom lekkość i pozwala
harmonijnie wpisać je w istniejącą panoramę ulicy.
KONSTRUKCJA I ZRÓWNOWARZONE ROZWIĄZANIA
Istotnym elementem projektu jest również przyjęta strategia konstrukcyjna. Zaproponowałyśmy
hybrydowy system konstrukcji stalowo-drewnianej, wykorzystujący prefabrykowane elementy z
drewna klejonego krzyżowo (CLT). Takie rozwiązanie pozwala na znaczące skrócenie procesu
realizacji budynku, ograniczenie ilości odpadów budowlanych oraz zmniejszenie uciążliwości
prowadzenia prac w gęstej tkance miejskiej. Prefabrykacja elementów konstrukcyjnych sprzyja
również wysokiej jakości wykonania oraz precyzji montażu. Zastosowane przegrody
charakteryzują się bardzo dobrymi parametrami termoizolacyjnymi, co przekłada się na niskie
zapotrzebowanie budynku na energię. W połączeniu z wykorzystaniem odnawialnych źródeł
energii rozwiązania te pozwalają dążyć do osiągnięcia standardu budynku energooszczędnego.
ARCHITEKTURA „BYCIA RAZEM”
Projekt „Jeżyce razem” stanowi próbę pokazania, iż architektura mieszkaniowa może być czymś
więcej niż jedynie strukturą funkcjonalną. Odpowiednio zaprojektowana przestrzeń ma
potencjał do wzmacniania relacji społecznych i tworzenia miejsc sprzyjających codziennym
spotkaniom. Zachowanie lokalnego targu, otwarty parter budynku, wspólne tarasy i ogrody na
dachach budują wielopoziomową strukturę przestrzeni wspólnotowych. Dzięki temu
architektura staje się narzędziem wspierającym życie społeczne i podkreślającym wyjątkowy
charakter miejsca, nie ingerując w naturalne środowisko mieszkańców. Projekt jest próbą
stworzenia współczesnej architektury głęboko zakorzenionej w lokalnym kontekście.
Architektura, która nie tylko uzupełnia miejską tkankę, ale także wzmacnia to, co w niej
najcenniejsze: relacje między ludźmi.
Autorzy pracy:
Wiktoria Słowińska, Wiktoria Musiolik
Uczelnia: Politechnika Śląska, Wydział Architektury, kierunek Architektura
Rok Studiów: IV, semestr VII
Wizualizacja autorstwa:
Wizualizacja autorstwa Wiktorii Musiolik oraz Wiktorii Słowińskiej
Projekt został zrealizowany pod opieką: dr. inż. arch. Jerzego Wojewódki, prof. PŚ.
