2 godzin temu
Kiedy pryskać ziemniaki na zarazę? Wielu plantatorów wciąż czeka na pierwsze plamy na liściach. Tymczasem po ostatnich opadach gleba pozostaje mocno uwilgotniona, a zwierające się łany tworzą warunki sprzyjające infekcjom. Zdaniem ekspertów właśnie teraz decyzja o ochronie może mieć fundamentalne znaczenie dla ograniczenia strat.
W obecnych warunkach pogodowych nie warto czekać na widoczne objawy choroby. Po intensywnych opadach, choćby po zalaniu czasowym pól, przy wysokiej wilgotności i gwałtownie zagęszczającym się łanie, ryzyko infekcji zarazą ziemniaka wyraźnie rośnie. Dlatego eksperci zalecają oprysk na zarazę ziemniaka wyprzedzający pojawienie się pierwszych plam na liściach.
Kiedy pryskać ziemniaki na zarazę na polu zalanym po deszczu 11 czerwca 2026 r.? Niezwłocznie, jak tylko woda opadnie i ziemia przeschnie pozwalając na wjazd opryskiwaczem, należy profilaktycznie zabezpieczyć rośliny najlepiej środkiem układowym/systemicznym lub ewentualnie wgłębnym
fot. agrofoto.pl Laope
Wielu plantatorów ziemniaka popełnia ten sam błąd
Po deszczach część rolników uznaje, iż zagrożenie minie wraz z poprawą pogody. Tymczasem sytuacja może wyglądać odwrotnie.
Rośliny intensywnie rosną. Międzyrzędzia gwałtownie się zamykają. Jednocześnie wilgoć długo utrzymuje się wewnątrz łanu. To właśnie wtedy powstaje mikroklimat sprzyjający rozwojowi zarazy ziemniaka.
Jak podkreśla dr Jerzy Osowski z IHAR-PIB w Boninie, obecne warunki już uzasadniają rozpoczęcie ochrony.
„Ja myślę, iż w tym momencie jest wskazane wykonywanie zabiegów, dlatego iż sama pogoda stwarza korzystne warunki do tego, żeby zaraza ziemniaka mogła wystąpić”.
Pierwsza plama nie oznacza początku problemu
To najważniejsza informacja dla plantatorów. Gdy na liściach pojawiają się pierwsze objawy, infekcja często trwa już od pewnego czasu. Patogen wykorzystuje okresy wysokiej wilgotności oraz długo utrzymującą się wodę na powierzchni roślin. Dlatego ochrona oparta wyłącznie na obserwacji pierwszych plam bywa spóźniona.
„Czekanie na pierwsze objawy choroby jest ogromnym błędem” — podkreśla dr Osowski.
Deszcz już minął. Problemem może być rosa
Najbliższe dni mają przynieść wyższe temperatury choćby upały. Wielu producentów może uznać to za dobrą wiadomość. Jednak po intensywnych opadach duże ilości wody pozostają w glebie. W ciągu dnia będą parować, natomiast nocą mogą tworzyć się obfite rosy. Ostatecznie w gęstym łanie krople wody utrzymywać się będą przez wiele godzin. Dla zarazy ziemniaka to wystarczający czas do rozpoczęcia infekcji.
Tabela 1. Warunki sprzyjające zarazie ziemniaka (Phytophthora infestans)
| Czynnik | Znaczenie dla infekcji |
| Wysoka wilgotność powietrza | Sprzyja kiełkowaniu zarodników |
| Zwilżenie liści | Umożliwia infekcję roślin |
| Temperatura 15–20°C | Warunki korzystne dla patogenu |
| Zwierające się międzyrzędzia | Tworzą barierę dla parującej z gleby wody. Tworzy się wilgotny mikroklimat w obrębie łanu |
| Rosa po opadach | Wydłuża okres zwilżenia liści |
Nie tylko ziemniaki są zagrożone
Pamiętajmy, ten sam patogen — Phytophthora infestans (Kod EPPO: PHYTIN) — poraża również pomidory.
Dotyczy to zarówno pomidorów przemysłowych, jak i pomidorów prowadzonych przy palikach czy koktailowych w otwartym gruncie. Wysoka wilgotność oraz długo utrzymujące się zwilżenie liści zwiększają ryzyko także w tych plantacjach.
Kiedy pryskać ziemniaki na zarazę — zapobiegamy infekcji
Eksperci zalecają szczególnie uważne monitorowanie plantacji pod kątem zaistnienia warunków sprzyjających infekcjom. W obecnej fazie wzrostu ważne jest wyprzedzanie infekcji, a nie reagowanie dopiero po pojawieniu się objawów.
Tabela 2. Sygnały do rozpoczęcia ochrony
| Sytuacja na plantacji | Znaczenie praktyczne |
| Gleba mocno uwilgotniona | Wzrasta ryzyko infekcji |
| Intensywny wzrost roślin | Szybko przybywa niechronionych tkanek |
| Zamykanie międzyrzędzi | Pogarsza i utrudnia przewietrzanie łanu |
| Brak objawów choroby | Nie wyklucza trwającej infekcji, zaglądaj wewnątrz łanu na łodygi (plamy mogą świadczyć o łodygowej formie zarazy) |
| Pierwsze plamy na liściach | Infekcja nastąpiła wcześniej i trwa |
Niezaprzeczalne znaczenie ma również odpowiednia technologia ochrony aby dokładnie pokryć rośliny cieczą roboczą, a przy okazji glebę.
Szczegółowe zalecenia dotyczące techniki oprysku oraz biologii choroby opisaliśmy w osobnym materiale z udziałem dr. Jerzego Osowskiego.
Kiedy pryskać ziemniaki na zarazę — najważniejszy wniosek
Największym sprzymierzeńcem zarazy ziemniaka nie jest dziś tylko deszcz. Problemem może być przekonanie, iż brak plam oznacza brak zagrożenia. Tymczasem właśnie teraz, gdy łany gwałtownie się zagęszczają, a wilgoć długo utrzymuje się między roślinami, ryzyko infekcji może być szczególnie wysokie.
