Koniec spekulacji wokół kontroli żywności. IJHARS wydała stanowisko

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zabrała głos po pojawiających się w przestrzeni publicznej zarzutach dotyczących rzekomej uznaniowości przy wyborze firm do kontroli. Główny Inspektor IJHARS podkreśla, iż zasady nadzoru obejmują cały łańcuch żywnościowy, a przedsiębiorcy – niezależnie od wielkości czy rodzaju sprzedaży – podlegają takim samym wymaganiom.

Koniec spekulacji wokół kontroli żywności. IJHARS wydała stanowisko

Sprawa jest istotna także dla rolników i krajowych producentów żywności. Skuteczny nadzór nad jakością produktów ma bowiem ograniczać przypadki nieuczciwej konkurencji, błędnego oznakowania, fałszowania pochodzenia towaru czy wprowadzania na rynek żywności niespełniającej deklarowanych parametrów.

Kontrole nie dotyczą tylko sklepów

IJHARS wskazuje, iż kontrole nie są prowadzone wyłącznie w marketach czy punktach sprzedaży detalicznej. Inspekcja obejmuje działaniami podmioty funkcjonujące na wszystkich etapach produkcji i obrotu żywnością.

Kontrolowani mogą być między innymi:

• producenci rolni,
• zakłady przetwórcze,
• importerzy,
• dystrybutorzy,
• hurtownie,
• sklepy detaliczne,
• placówki handlowe, w tym sieci wielkopowierzchniowe.

Według stanowiska Głównego Inspektora IJHARS, sama skala działalności, kanał sprzedaży czy pozycja rynkowa przedsiębiorcy nie mogą decydować o uprzywilejowaniu w zakresie kontroli. Przepisy dotyczące jakości handlowej żywności obowiązują wszystkich uczestników rynku.

Polska żywność i import pod jednym nadzorem

Inspekcja zaznacza, iż czynności kontrolne dotyczą zarówno produktów krajowych, jak i żywności sprowadzanej z zagranicy. To szczególnie ważne w sytuacji, gdy rolnicy oraz krajowi przetwórcy wielokrotnie wskazują na problem napływu towarów, które mogą konkurować ceną, ale nie zawsze spełniają standardy oczekiwane na rynku unijnym.

Podczas kontroli IJHARS sprawdzana jest przede wszystkim:

• zgodność produktu z wymaganiami jakości handlowej,
• prawidłowość oznakowania,
• rzetelność informacji przekazywanych konsumentom,
• deklarowane pochodzenie towaru,
• warunki przechowywania i transportu, o ile wpływają one na jakość handlową produktu.

W praktyce oznacza to, iż inspektorzy mogą badać, czy produkt rzeczywiście odpowiada temu, co zostało zadeklarowane na etykiecie. Dotyczy to między innymi nazwy, składu, kraju pochodzenia, klasy jakości, sposobu prezentacji czy informacji marketingowych kierowanych do kupujących.

Nieprawidłowości mogą uruchomić postępowanie administracyjne

Jeżeli kontrola wykaże naruszenia, adekwatne organy IJHARS mogą podjąć działania przewidziane w przepisach. Chodzi nie tylko o wskazanie błędów, ale również o wszczęcie postępowań administracyjnych.

Dla przedsiębiorcy konsekwencje mogą zależeć od rodzaju i skali naruszenia. Szczególne znaczenie mają sytuacje, w których konsument otrzymuje nierzetelną informację o produkcie lub gdy jakość oferowanej żywności nie odpowiada deklaracjom producenta albo sprzedawcy.

Z perspektywy gospodarstw rolnych i krajowych firm spożywczych skuteczne egzekwowanie przepisów jest ważne, ponieważ pozwala ograniczać presję ze strony podmiotów, które próbują budować przewagę rynkową kosztem jakości, transparentności lub prawidłowego oznakowania żywności.

IJHARS: zaufanie do rynku wymaga równych zasad

Główny Inspektor IJHARS podkreśla, iż celem kontroli jest ochrona konsumentów, wsparcie uczciwych przedsiębiorców oraz zapewnienie przejrzystych warunków konkurowania na rynku żywności.

Rzetelny nadzór ma ograniczać ryzyko sprzedaży produktów niezgodnych z deklarowaną jakością, pochodzeniem lub oznakowaniem. Dla producentów oznacza to konieczność przestrzegania tych samych zasad, ale jednocześnie daje argument w walce z nieuczciwą konkurencją.

Inspekcja zwraca także uwagę na problem dezinformacji wokół kontroli żywności. Według IJHARS publiczna dyskusja o działaniach nadzorczych powinna opierać się na faktach, przepisach i oficjalnych wynikach kontroli, a nie na niezweryfikowanych sugestiach.

Dane z kontroli za 2025 rok są dostępne publicznie

IJHARS przypomina, iż szczegółowe informacje o działaniach kontrolnych zostały ujęte w rocznym sprawozdaniu z działalności Inspekcji za 2025 rok. Dokument pokazuje skalę prowadzonych kontroli oraz obszary, na których koncentrował się nadzór.

Dla rolników, przetwórców i handlu jest to sygnał, iż kontrola jakości handlowej żywności nie powinna być traktowana wyłącznie jako obowiązek administracyjny. To element systemu, który ma chronić reputację polskiej żywności, interes konsumenta i uczciwe warunki działania na coraz bardziej konkurencyjnym rynku.