Mniej nawozów, lepsza gleba i stabilniejsze plony. Mikrobiologia coraz mocniej wchodzi do technologii upraw

Rolnictwo w Europie wchodzi w okres, w którym skuteczne i ekonomiczne prowadzenie upraw staje się coraz większym wyzwaniem. Nieprzewidywalna pogoda, drastyczne zmiany cen nawozów oraz pogarszające się warunki glebowe, w tym obniżanie poziomu wód i spadająca zawartość próchnicy, sprawiają, iż agrotechnika koncentrująca się do tej pory na ochronie i nawożeniu posypowym weszła w nowy wymiar rozwiązań hybrydowych i bilogicznych. Producenci rolni coraz częściej stają przed pytaniem, jak ustabilizować plonowanie i zachować opłacalność produkcji w tak trudnym i zmiennym środowisku. Odpowiedzią na te wyzwania staje się mikrobiologia.

Mniej nawozów, lepsza gleba i stabilniejsze plony. Mikrobiologia coraz mocniej wchodzi do technologii upraw. Wygenerowane przez AI

Dlatego rośnie znaczenie biologicznych i mikrobiologicznych metod wspierania roślin. Dodatkowym impulsem są zmiany w przepisach i systemie dopłat – od ubiegłego roku stosowanie części produktów mikrobiologicznych zostało objęte wsparciem w ramach ekoschematów. To sprawia, iż rozwiązania, które jeszcze kilka lat temu były traktowane jako niszowe, dziś coraz częściej trafiają do głównego nurtu technologii rolniczych.

O tym, na ile mikrobiologia może realnie uzupełnić klasyczną agrotechnikę, gdzie kończy się marketing, a zaczyna potwierdzona skuteczność oraz czy rolnicy są gotowi na nowe technolgie prowadzenia upraw, rozmawiamy z Rafałem Opiłowskim, Dyrektorem Działu Chemirol Biologiczny w firmie PUH „Chemirol” sp. z o.o.

Czy mikrobiologia w rolnictwie weszła już w etap, w którym przestaje być dodatkiem do technologii, a zaczyna być jednym z jej podstawowych elementów?

Zdecydowanie tak. Pogarszające się warunki glebowe, problem z dostępnością wody i wysokie ceny nawozów wymuszają radykalną zmianę podejścia w rolnictwie. Mikrobiologia przestała być ryzykownym eksperymentem, a stała się sprawdzonym fundamentem prowadzenia upraw. Coraz więcej gospodarstw opiera swoją strategię na naszych preparatach, zdając sobie sprawę z tego, iż ekonomia prowadzenia upraw jest równie ważna jak skuteczność i dostępność rozwiązań.

Co w ostatnich latach najbardziej zmieniło podejście rolników do produktów mikrobiologicznych?

Przełomem okazała się stabilność, powtarzalność i namacalna mierzalność wyników na polu. Historycznie produkty biologiczne bywały kapryśne. Dziś, dzięki nowoczesnej formulacji i szczepom bakterii w formach przetrwalnikowych (np. z rodzaju Bacillus), dostarczamy rolnikom wysoce skuteczne narzędzia. Oczywiście nie bez znaczenia jest to, iż stosowanie części produktów mikrobiologicznych zostało objęte wsparciem z ekoschematów. Niemniej jednak, ostatecznym argumentem dla producenta rolnego zawsze jest twardy wynik z kombajnu i oszczędności na optymalizacji tradycyjnego nawożenia.

Chemirol ma dziś w ofercie kilka produktów działających na zupełnie różnych poziomach – od wiązania azotu i uruchamiania fosforu po wpływ na mikrobiotę roślin i gleby. Czy możemy już mówić o budowaniu całej technologii mikrobiologicznej, a nie o pojedynczym zabiegu?

Z pełnym przekonaniem tworzymy kompletne technologie mikrobiologiczne. Budowę plonu zaczynamy od gleby, polecając BaktoKompleks, który przyspiesza rozkład resztek pożniwnych i podnosi pojemność wodną podłoża. Następnie skupiamy się na dostępności składników pokarmowych – tu najważniejszy jest Bakto ProFOS, odblokowujący niedostępne dotąd zasoby fosforu, wapnia i potasu oraz kultowy już BlueN, pozyskujący azot prosto z powietrza. Do zabezpieczenia wigoru i zdrowotności polecamy Bakto G-STOP, który swoją niezwykłą skuteczność zawdzięcza bakteriom kolonizującym roślinę na zasadzie „zajętego krzesła”, nie pozostawiając przestrzeni do rozwoju patogenów. Pełne spektrum możliwości i instrukcje dawkowania są zawsze dostępne na stronie www.chemiro.com.pl.

Rolnika interesuje ostatecznie nie liczba bakterii w produkcie, ale złotówki na hektar. Jak powinien obliczać opłacalność mikrobiologii: koszt preparatu minus dopłata, oszczędność nawozu, zwyżka plonu czy wszystkie te elementy łącznie?

Kluczowe jest tu widzenie całościowe – holistyczne. Zwrot z inwestycji to nie tylko proste odjęcie dopłaty od kosztu zakupu produktu. Prawdziwa korzyść finansowa bierze się z lepszego wykorzystania drogich nawozów mineralnych. Przykładowo, włączenie do technologii preparatu BlueN daje średnio 76 kg dodatkowego azotu z powietrza rocznie na hektar, a Bakto ProFOS udostępnia ogromne pokłady fosforu, ale także wapnia, potasu, a choćby azotu drzemiące do tej pory w glebie w formie niedostępnej dla roślin. Lepsza kondycja to z kolei mniejsza podatność roślin na patogeny. Zwyżka plonu i niższe koszty klasycznej agrotechniki to połączone czynniki decydujące o ostatecznym zysku.

Co powiedzieliby Państwo rolnikowi, który twierdzi: „Jeżeli mam wydać 100–200 zł na hektar, wolę kupić nawóz albo środek chemiczny, bo wiem dokładnie, czego się po nim spodziewać”?

Rozumiem te obawy, bo wynikają one z wieloletnich doświadczeń z konwencjonalnymi technologiami produkcji, które w przeszłości bazowały na bogatym arsenale chemii. Należy jednak mieć świadomość, iż inwestowanie tylko w tradycyjne nawozy, rzucane na glebę o słabym życiu biologicznym i złym pH, wiąże się ze stratami, blokowaniem minerałów i wypłukiwaniem. Biologia działa jak bufor i katalizator – z produktami mikrobiologicznymi nawozy sypkie po prostu działają lepiej. Co więcej, przy drastycznych wahaniach cen nawozów, inwestycja w mikrobiologię często stanowi najbardziej stabilne zabezpieczenie kapitału w danym sezonie. W dobie dzisiejszych nieprzewidywalnych zmian pogodowych najważniejszy staje się fakt budowania próchnicy i pojemności wodnej gleby, a to można poprawić już w pierwszym roku stosowania produktów z linii Bakto od Chemirolu.

Gdzie w tej chwili widzą Państwo największy potencjał mikrobiologii: w nawożeniu, budowaniu odporności roślin, poprawie zdrowotności czy w zwiększaniu efektywności klasycznych środków produkcji?

Wszystkie te obszary przenikają się nawzajem, ale dziś najbardziej widowiskowe, policzalne rezultaty osiągamy na polu optymalizacji nawożenia i uwalniania zablokowanych składników, a także poprawy struktury gleby i pojemności wodnej stanowisk, ponieważ to właśnie degradacja środowiska glebowego i okresowe susze są dla rolników w tej chwili jednymi z największych wyzwań. Z drugiej strony, widzimy kolosalny potencjał w profilaktycznym budowaniu odporności dzięki kolonizacji roślin przez pożyteczne bakterie, co skutecznie pozwala utrzymywać zdrowy łan.

Od 2025 roku rolnicy mogą otrzymywać płatność także za stosowanie nawozowych produktów mikrobiologicznych w ramach ekoschematu „Biologiczna uprawa”. Czy wprowadzenie dopłat rzeczywiście zwiększyło zainteresowanie tą technologią, czy rynek rósłby równie gwałtownie bez wsparcia publicznego?

Dodatkowy impuls, jakim było wsparcie finansowe w systemie ekoschematów, jednoznacznie przyciągnął uwagę rolników. Płatności te zadziałały jako doskonała zachęta, obniżająca barierę wejścia i zmniejszająca początkowe obawy przed testowaniem nowości w zakresie produktów bakteryjnych. Jestem jednak przekonany, iż z racji presji ekonomicznej, drożejących środków do produkcji rolnej oraz trudniejszych warunków wegetacyjnych, ten sektor rynku systematycznie by rósł. Ekoschematy jedynie ten naturalny, ewolucyjny proces przyspieszyły.

Czy branża potrzebuje bardziej jednolitych zasad rejestracji i oceny skuteczności produktów mikrobiologicznych w całej UE?

Z całą pewnością tak. Jasne, wymagające procedury rejestracyjne i ścisłe wymogi co do badań potwierdzających skuteczność wyeliminowałyby z rynku wątpliwej jakości preparaty tworzone w oparciu o sam marketing. Chemirol zdecydowanie stawia na rzetelność – na www.chemirol.com.pl prezentujemy wyniki z polskich pól i oficjalnych doświadczeń, potwierdzających potężną wartość naszych biostymulatorów i rozwiązań mikrobiologicznych.

Czy biologiczne zwiększenie dostępności azotu oznacza, iż rolnik może bezpiecznie obniżyć dawkę nawożenia mineralnego, czy jednak decyzja powinna być każdorazowo uzależniona od stanowiska, zasobności i oczekiwanego plonu?

Takie decyzje zawsze muszą być indywidualne. Stosowanie bakterii azotowych, takich jak BlueN, oferuje rolnikowi niezwykle cenną elastyczność. Może on utrzymać standardowy poziom nawożenia azotowego po to, by wykorzystać maksymalny potencjał dobrych stanowisk i bić rekordy plonowania. Może jednak równie dobrze dokonać bezpiecznej, zauważalnej redukcji dawek nawozów mineralnych przy zachowaniu doskonałego poziomu i jakości zbiorów. Dlatego warto zaprosić do gospodarstwa naszego Doradcę, który pomoże ustalić indywidualny plan.

Jak zastosowanie prawidłowo prowadzonej technologii mikrobiologicznej przekłada się na mniejsze ryzyko w trudnych sezonach pogodowych?

Stawiamy na mocną profilaktykę i zapobieganie stresom abiotycznym. Dobra kondycja gleby wsparta produktem BaktoKompleks oraz zaszczepienie aparatu liściowego produktem Bakto G-STOP pozwalają stworzyć optymalne środowisko do wzrostu silnej rośliny. Zyskujemy dzięki temu lepszą tolerancję upraw na niesprzyjające warunki, takie jak susze czy gorsza dostępność minerałów, nie dopuszczając do sytuacji kryzysowych.

Coraz ważniejszym problemem europejskiego rolnictwa są pogarszające się parametry glebowe, mniejsza zawartość próchnicy oraz gwałtowne zjawiska pogodowe. Czy biologiczne technologie rozwijają się dziś wystarczająco szybko, by pomóc rolnikom sprostać tym wyzwaniom?

Tempo rozwoju mikrobiologii jest ogromne, a niszowe przed laty technologie skutecznie wchodzą do głównego nurtu produkcji. Wspomaganie odżywiania, stabilizację plonowania oraz regenerację zasobów wodnych z powodzeniem realizujemy skutecznymi preparatami biologicznymi. Skoro tradycyjna agrotechnika staje się niezwykle ryzykowna i kosztowna ze względu na ekstremalne zjawiska pogodowe, biologia jest w tym momencie najpewniejszym krokiem w przyszłość.

Polityka europejska kładzie coraz większy nacisk na optymalizację żywienia roślin i polepszanie struktury stanowisk glebowych. Czy rynek biologiczny jest dziś gotowy na tak istotną rolę?

Tak, z perspektywy merytorycznej i technologicznej jesteśmy gotowi. Kluczem pozostaje doradztwo polowe i dzielenie się wiedzą z producentami. Portfolio mikrobiologiczne polecane na www.chemirol.com.pl dowodzi, iż narzędzia te są mierzalne, powtarzalne i wysoce efektywne, doskonale wpisując się w potrzebę odbudowy potencjału europejskich gleb.

Gdyby mieli Państwo wskazać trzy obszary, w których za pięć lat mikrobiologia najbardziej zmieni produkcję roślinną, co by to było: nawożenie azotem, uruchamianie fosforu, ograniczenie chorób, regeneracja gleby, odporność na suszę czy coś zupełnie innego?

Wytypowanie zaledwie trzech to wyzwanie, ale postawiłbym na:

1. Autonomię żywieniową – głównie rewolucję w biologicznym wiązaniu azotu oraz odblokowywaniu niedostępnego fosforu i potasu z kompleksów glebowych.
2. Głęboką regenerację struktur glebowych, co bezpośrednio łączy się ze zwiększaniem odporności upraw na drastyczne zjawiska klimatyczne i przedłużające się okresy suszy.
3. Zbudowanie silnego, naturalnego mikrobiomu wokół rośliny (m.in. dzięki efektowi „zajętego krzesła”), co pozwoli utrzymać doskonały wigor upraw i zagwarantuje wysoki stopień uodpornienia na czynniki stresowe.