6 godzin temu
Na początku listopada francuski narodowy przewoźnik SNCF Voyageurs rozpoczął eksploatację TGV M, pociągów dużych prędkości nowej generacji wyprodukowanych przez Alstom, który sam określa platformę jako Avelia Horizon. Pierwszy kurs został zrealizowany w relacji Paryż – Marsylia. Opóźnienie we wprowadzeniu do ruchu tych pojazdów z pasażerami na pokładzie wynosi ponad 2 lata.
Od wielu dekad symbolem kolei dużych prędkości w Europie i na świecie pozostaje niezmiennie Francja, która była w tym zakresie europejskim pionierem, a obok Japonii także globalnym. Choć sama sieć linii KDP jest dłuższa w Chinach czy Hiszpanii, francuski przemysł kolejowy z uwagi na wieloletnie doświadczenie i liczne przewagi technologiczne cieszy się szczególną pozycją rynkową na świecie. Wśród wspomnianych przewag należy uwzględnić w szczególności piętrowy tabor KDP, który nie jest i nigdy nie był produkowany w innym kraju niż Francja. Kolejne generacje pociągów TGV wyróżnia także zastosowanie wózków Jacobsa na połączeniach członów pasażerskich. Dwupokładowość i wózki Jacobsa przekładają się na wyższą niż w przypadku innych pociągów KDP efektywność ekonomiczną, gdyż umożliwiają redukcję masy własnej pojazdu w przeliczeniu na jednego pasażera.
Z tego powodu koleje państwowe SNCF oraz ich wydzielony w 2020 roku sukcesor w zakresie przewozów pasażerskich, czyli SNCF Voyageurs, od wielu lat kupuje wyłącznie piętrowe pociągi KDP. Przez wiele lat były to TGV Duplex oraz bardzo do nich podobne Euroduplexy, złożone z dwóch głowic napędowych oraz ośmiu piętrowych członów pasażerskich. Produkcja tych pierwszych rozpoczęła się w 1995 roku. Ostatni Euroduplex zjechał natomiast z linii produkcyjnej w roku 2023. Wcześniej, bo we 2016 roku, SNCF podpisały umowę ramową z Alstomem na dostawę piętrowych pociągow TGV nowej generacji, choć bazujących w dużej mierze na rozwiązaniach zastosowanych w dwóch poprzednich seriach. Zamawiający określił nowe pojazdy mianem TGV M, zaś producent – Avelia Horizon. Pierwsza umowa wykonawcza została zawarta dopiero 2 lata później, choć od razu na 100 pojazdów.
W 2022 i 2026 roku SNCF Voyageurs zawarło kolejne dwie umowy wykonawcze, tym razem po 15 pojazdów każda. Pierwotnie zakładano, iż nowe pociągi wejdą do eksploatacji z pasażerami na pokładzie jeszcze przez Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Paryżu, które odbyły się w lipcu i sierpniu 2024 roku. Tak się jednak nie stało. W tej sytuacji zamawiający, obserwując dynamicznie rosnącą liczbę pasażerów w ruchu dalekobieżnym i spodziewając się dalszych opóźnień w dostawach TGV M, zdecydował się na wydłużenie okresu eksploatacji starszych generacji TGV z zakładanych 34 lat do 40-50 lat w ramach programu Opération Obsolescence Déprogrammée (O2D), który ma pochłonąć ok. 600 mln euro. Obejmie on aż 104 pojazdy, co dobrze obrazuje skalę wyzwań, z jakimi mierzy się francuski narodowy przewoźnik w związku z opóźnienieniami w dostawach nowych pociągów.
W tej kwestii pojawiło się jednak światełko w tunelu – w czerwcu pojazdy uzyskały homologację, zaś listopad przyniósł długo oczekiwany debiut TGV M na trasie z pasażerami na pokładzie. Pierwszy kurs został zrealizowany w relacji z Paryża do Marsylii. Przypomnijmy, iż nowa generacja piętrowych TGV różni się znacznie od Euroduplexów. Głowice napędowe są znacznie, bo o mniej więcej 4 metry krótsze. Zastosowano także 1 metr krótsze człony pasażerskie, przy czym TGV M w bazowej konfiguracji są zestawione z 9 członów pasażerskich, w efekcie czego podaż miejsc siedzących będzie zauważalnie wyższa przy w zasadzie niezmienionej długości całkowitej pojedynczego zestawu, wynoszącej ok. 200 metrów. W zestawieniu z aerodynamiczną konstrukcją czy wydajnymi silnikami trakcyjnymi z efektywnym systemem odzysku energii straconej podczas hamowania ma to zapewnić redukcję zużycia energii elektrycznej o 20%.
