Nowe kryterium przy rencie wdowiej? Część seniorów mogłaby stracić świadczenie

W sierpniu 2026 r. ZUS poinformował, iż od początku działania programu przynajmniej jedną wypłatę renty wdowiej otrzymało już ok. 1,1 mln osób, a ich miesięczne dochody wzrosły dzięki niej średnio o ok. 380 zł. Wsparcie można pobierać, łącząc:

• 100 proc. własnej emerytury z 15 proc. renty rodzinnej lub
• 100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. własnego świadczenia

Z rozwiązania mogą skorzystać wyłącznie wdowy i wdowcy w wieku emerytalnym, którzy w momencie śmierci małżonka pozostawali z nim w związku małżeńskim. Przepisy zastrzegają przy tym, iż nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu lub żonie nie mogło nastąpić wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Ponowne zawarcie związku małżeńskiego odbiera prawo do świadczenia.

ZOBACZ: Emerytura bez domu i rachunków. 78-latka wybrała życie na statku

Obecne zasady renty wdowiej budzą jednak zastrzeżenia części ekonomistów. Ich uwagi dotyczą przede wszystkim kosztów programu.

Raport krytykuje wydatki socjalne, w tym rentę wdowią

Dokument "Budżetowy S.O.S. Jak wyprowadzić finanse publiczne na prostą w ciągu 3 lat", przygotowany przez FOR i WEI na początku 2026 r., prezentuje pomysły na ograniczenie wydatków budżetowych. Jak wynika z analizy, w 2025 r. Polska stała się liderem wydatków w Europie Środkowo-Wschodniej, przekroczyły one 50 proc. PKB i o ponad 4 pkt proc. wyprzedziły średnią regionu. Autorzy ostrzegają przed dalszym wzrostem deficytu i długu publicznego, który bez reform może sięgnąć niemal 76 proc. PKB do 2030 r.

ZOBACZ: Renta czy emerytura? Zmianę trzeba dokładnie przeliczyć

Wśród zaleceń znalazło się chociażby zawieszenie programu "Aktywny Rodzic" oraz zmiana zasad przyznawania renty wdowiej. Zdaniem ekonomistów świadczenie w obecnej formie promuje bierność zawodową, a kryterium dochodowe sprawiłoby, iż pomoc trafiałaby do uboższych wdów i wdowców, zamiast "kumulować się u osób zamożnych". Warto jednak zaznaczyć, iż to tylko rekomendacja ekspertów, a nie plan rządu.

Wyższe świadczenia czy ich utrata?

Rządzący planują wręcz przeznaczaś na świadczenie więcej pieniędzy z budżetu. Przypomnijmy, iż już od 1 stycznia 2027 roku wysokość renty wdowiej wzrośnie. Zamiast 15 proc. wdowy i wdowcy będą mogli pobierać 25 proc. wybranego drugiego świadczenia. Zdaniem ministry rodziny, pracy i polityki społecznej, Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, podwyżka zwiększy dochody seniorów o 500-600 złotych miesięcznie. Wysokość pobieranej renty wdowiej podlega jednak pewnym ograniczeniom. Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie nie może wynosić więcej niż trzykrotność minimalnej emerytury, czyli ok. 5,9 tys. złotych.

ZOBACZ: Średnia emerytura w Polsce przekroczyła 4400 zł. ZUS pokazał najnowsze dane

Jak wyliczają autorzy raportu, po podwyższeniu wskaźnika koszt renty wdowiej może wzrosnąć docelowo do 12-16 mld zł rocznie (wobec ok. 7 mld zł obecnie). Gdyby wprowadzono próg dochodowy, prawo do wsparcia straciliby najzamożniejsi seniorzy. Trudno jednak oszacować, ilu osób by to dotyczyło, bo jak dotąd żadna konkretna granica nie padła.

WIDEO: Ile kosztuje zdrowie? Szczerze o pieniądzach odc. 343