Nowe przepisy o opakowaniach już obowiązują. Rolnicy też odczują zmiany

Od 12 sierpnia obowiązuje unijne rozporządzenie PPWR dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych. Nowe regulacje mają ograniczyć ilość odpadów, zwiększyć poziom recyklingu i przyspieszyć przechodzenie gospodarki na model obiegu zamkniętego. Przepisy obejmują wszystkie opakowania, niezależnie od materiału, z którego zostały wykonane, oraz miejsca ich wykorzystania.

Nowe przepisy o opakowaniach już obowiązują. Rolnicy też odczują zmiany

Jednym z kluczowych elementów nowych regulacji jest rozszerzona odpowiedzialność producenta. W polskiej branży środków ochrony roślin podobny mechanizm funkcjonuje już od ponad dwóch dekad w ramach Systemu PSOR. W 2024 r. system zebrał opakowania odpowiadające 88 proc. masy wprowadzonej na rynek.

PPWR obejmuje cały cykl życia opakowania

Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie samego zagospodarowania odpadu. PPWR reguluje cały cykl życia opakowania – od jego projektowania i składu materiałowego, przez oznakowanie, możliwość recyklingu, aż po zbiórkę i dalsze zagospodarowanie.

Regulacje obejmują opakowania wykonane m.in. z papieru, tworzyw sztucznych, metalu, drewna i szkła. Przepisy będą wdrażane etapami aż do 2040 r.

Celem jest nie tylko zwiększenie odzysku surowców, ale również takie projektowanie opakowań, aby już na początku ich cyklu życia możliwe było ograniczenie ilości odpadów i łatwiejsze ponowne wykorzystanie materiałów.

Rozszerzona odpowiedzialność producenta w praktyce

Dla sektora środków ochrony roślin rozszerzona odpowiedzialność producenta nie jest rozwiązaniem nowym. System PSOR został uruchomiony w 2004 r. z inicjatywy producentów tych preparatów.

Jego zadaniem jest organizacja zbiórki i zagospodarowania pustych opakowań po środkach ochrony roślin. Rolnicy mogą oddawać je do zarejestrowanych Punktów Odbioru działających w całym kraju.

Model opiera się na współpracy producentów, dystrybutorów i użytkowników środków ochrony roślin. istotną częścią systemu pozostaje również edukacja dotycząca prawidłowego przygotowania opakowań do zwrotu.

2670 ton opakowań zebranych w 2024 roku

Skala działania systemu jest znaczna. W 2024 r. zebrano 2670 ton opakowań, co odpowiadało 88 proc. masy opakowań wprowadzonych na rynek.

Jeszcze istotniejszy jest poziom dalszego wykorzystania zebranych materiałów. 92 proc. odebranej masy zostało poddane recyklingowi.

Odzyskane tworzywo trafia ponownie do gospodarki. Jest wykorzystywane m.in. do produkcji rur osłonowych stosowanych przy budowie infrastruktury światłowodowej.

Rolnik musi odpowiednio przygotować opakowanie

Skuteczność zbiórki zależy również od tego, w jakim stanie opakowania trafiają do punktów odbioru.

Powinny być one całkowicie opróżnione i trzykrotnie wypłukane. Dopiero prawidłowo przygotowane opakowanie może zostać bezpiecznie przekazane do dalszego zagospodarowania.

To szczególnie ważne w przypadku opakowań po środkach ochrony roślin, gdzie pozostałości preparatów mogą utrudniać proces recyklingu i zwiększać ryzyko dla środowiska.

PSOR: nowe przepisy potwierdzają kierunek obrany przed laty

Zdaniem przedstawicieli branży nowe regulacje unijne wpisują się w model, który w Polsce funkcjonuje już od wielu lat.

System PSOR od 22 lat pokazuje, iż rozszerzona odpowiedzialność producenta może działać sprawnie i przynosić realne efekty – zarówno dla rolników, jak i dla środowiska. Wejście w życie PPWR to dla nas potwierdzenie, iż kierunek, który obraliśmy dwie dekady temu, był słuszny. Jesteśmy gotowi, by nasze doświadczenie i sprawdzone rozwiązania wykorzystać także w kontekście nowych, unijnych wymogów.

– mówi Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna PSOR.

Nowe obowiązki dla całego rynku opakowań

PPWR rozszerza podejście do odpowiedzialności za opakowania na cały rynek unijny. Oznacza to, iż producenci będą musieli w większym stopniu uwzględniać późniejszy los opakowania już na etapie jego projektowania i wprowadzania do obrotu.

Dla rolnictwa szczególne znaczenie będzie miało to, jak nowe przepisy wpłyną na opakowania po nawozach, środkach ochrony roślin, materiałach siewnych czy innych produktach wykorzystywanych w gospodarstwach.

Polski System PSOR pokazuje natomiast, iż przy dobrze zorganizowanej sieci odbioru, jasnych zasadach i zaangażowaniu producentów możliwe jest osiąganie wysokich poziomów zbiórki i recyklingu.

Nowe unijne regulacje będą wdrażane stopniowo, ale ich kierunek jest jednoznaczny: mniej odpadów, więcej recyklingu i większa odpowiedzialność producentów za opakowania po produktach wprowadzanych na rynek.

Źródło: PSOR