Polacy coraz częściej skarżą się na żywność. IJHARS bierze pod lupę sklepy i producentów

Nieprawidłowe oznakowanie, wątpliwy kraj pochodzenia, brak składnika deklarowanego na etykiecie, problemy ze świeżością mięsa, nabiału, pieczywa czy owoców i warzyw – to najczęstsze sygnały, jakie konsumenci przekazują do Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Każdego roku do IJHARS trafia ponad 1000 zgłoszeń dotyczących jakości żywności znajdującej się w obrocie.

Polacy coraz częściej skarżą się na żywność. IJHARS bierze pod lupę sklepy i producentów

Dla rynku rolno-spożywczego to istotny sygnał. Klient coraz uważniej czyta etykiety, sprawdza pochodzenie produktów i reaguje, gdy widzi rozbieżność między tym, co obiecuje producent lub sprzedawca, a tym, co faktycznie znajduje się na półce, w opakowaniu albo na talerzu.

Ponad 700 zgłoszeń rocznie trafia do kontroli IJHARS

Z danych Inspekcji wynika, iż większość skarg konsumenckich mieści się w zakresie kompetencji IJHARS. Ponad 700 zgłoszeń rocznie jest weryfikowanych w toku kontroli urzędowych.

Pozostałe sprawy, które nie należą bezpośrednio do kompetencji Inspekcji, są przekazywane do innych organów. Najczęściej chodzi o Państwową Inspekcję Sanitarną, Inspekcję Weterynaryjną oraz Inspekcję Handlową.

To pokazuje, iż zgłoszenie od konsumenta nie trafia „w próżnię”. o ile dotyczy jakości handlowej żywności, może stać się podstawą do działań kontrolnych. o ile sprawa należy do innej instytucji, jest kierowana dalej.

Najwięcej skarg dotyczy sklepów detalicznych

Konsumenci najczęściej zgłaszają problemy zauważone podczas codziennych zakupów. Ponad 53 proc. skarg dotyczy sklepów detalicznych. To właśnie tam klient najczęściej styka się z produktem i najłatwiej wychwytuje nieprawidłowości: brak informacji, niejasne oznaczenie, podejrzaną świeżość lub rozbieżność między etykietą a rzeczywistym składem.

Drugą dużą grupą są zgłoszenia dotyczące konkretnych producentów. Stanowią one ponad 32 proc. wszystkich skarg. W takich przypadkach konsumenci najczęściej wskazują konkretny produkt, markę, partię lub opisują problem zauważony po zakupie.

Rośnie liczba sygnałów z gastronomii i internetu

Coraz więcej skarg dotyczy również żywności oferowanej poza tradycyjnym sklepem. Ponad 8 proc. zgłoszeń odnosi się do gastronomii, w tym potraw podawanych w lokalach oraz dań cateringowych.

Konsumenci sygnalizują tu m.in. problemy ze składem potraw, informacją o alergenach, oznakowaniem oraz wielkością porcji. To szczególnie istotne, ponieważ w gastronomii klient często nie ma dostępu do pełnej etykiety produktu i musi polegać na informacjach przekazywanych przez sprzedawcę.

Kolejny obszar to sprzedaż internetowa. Ponad 4 proc. zgłoszeń dotyczy żywności sprzedawanej przez internet, w sklepach online i na platformach zakupowych. Wraz z rozwojem e-handlu rośnie więc także znaczenie kontroli jakości informacji podawanych przy produktach oferowanych na odległość.

Etykieta pod lupą. Najczęstszy problem to informacja dla klienta

Najczęściej zgłaszane nieprawidłowości dotyczą oznakowania produktów. Konsumenci wskazują przede wszystkim na niepełne lub wprowadzające w błąd informacje na etykietach.

Do IJHARS trafiają również skargi na brak oznakowania w języku polskim, brak składnika, który został zadeklarowany w produkcie lub potrawie, albo zmianę składu bez jasnej informacji dla kupującego.

Dużo emocji budzi także kraj pochodzenia żywności. Konsumenci chcą wiedzieć, czy kupują produkt krajowy, importowany, czy jedynie przepakowany lub sprzedawany w sposób sugerujący inne pochodzenie.

Owoce, warzywa, mięso, nabiał i miód najczęściej zgłaszane

Od kilku lat najwięcej skarg dotyczy świeżych owoców i warzyw. W tym przypadku kluczowym problemem jest przede wszystkim kraj pochodzenia. Konsumenci zwracają uwagę, czy informacja przy produkcie jest jasna, zgodna i nie wprowadza w błąd.

Dużo zgłoszeń dotyczy także mięsa i przetworów mięsnych, w tym drobiu. Tu najczęściej pojawiają się zastrzeżenia dotyczące świeżości, jakości i oznakowania.

Kolejna grupa to przetwory mleczne, w przypadku których konsumenci zwracają uwagę na świeżość i skład. W przypadku miodu powtarzającym się tematem jest kraj pochodzenia, natomiast przy przetworach owocowo-warzywnych – skład produktu.

Na liście najczęściej zgłaszanych produktów znajdują się również pieczywo, jaja, ryby i przetwory rybne, napoje bezalkoholowe oraz potrawy oferowane w gastronomii.

Pytania o oznakowanie żywności rosną lawinowo

IJHARS informuje także o wyraźnym wzroście liczby zapytań dotyczących oznakowania żywności. W ciągu ostatnich trzech lat ich liczba wzrosła czterokrotnie.

To pokazuje, iż konsumenci nie tylko składają skargi, ale coraz częściej chcą też zrozumieć, jakie informacje powinny znaleźć się na etykiecie i kiedy sprzedawca lub producent może naruszać przepisy.

Sygnał od konsumenta może uruchomić kontrolę

Inspekcja podkreśla, iż reaguje na wszystkie sygnały przekazywane przez konsumentów. W uzasadnionych przypadkach zgłoszenia są uwzględniane w działaniach kontrolnych.

Dla konsumenta oznacza to prostą zasadę: o ile produkt budzi wątpliwości co do jakości handlowej, oznakowania, składu lub pochodzenia, warto to zgłosić. Dla producentów i sprzedawców to natomiast jasny sygnał, iż etykieta, informacja o kraju pochodzenia i zgodność deklaracji z rzeczywistością są coraz dokładniej obserwowane nie tylko przez inspekcje, ale także przez samych klientów.

Informacje o tym, jak powiadomić IJHARS o obecności w obrocie żywności o niewłaściwej jakości dostępne są w zakładce:

Skargi konsumenckie – Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – Portal Gov.pl

Adresy organów znajdziesz: https://www.gov.pl/web/ijhars/wijhars