Błękitne Bizony, ciągniki Ursus sprzedawane pod marką Long i polski pasjonat, który odnajduje je po kilkudziesięciu latach. Podczas podróży Agro Profil po Stanach Zjednoczonych udało się zobaczyć maszyny, które w czasach PRL trafiły za ocean. Ich historię przybliżył Michał, znany jako „Michael z USA”. Pokazał nie tylko zachowane egzemplarze, ale także rozwiązania, które odróżniały je od maszyn pracujących w polskich gospodarstwach.
Michael z USA – Polak, który odnajduje zapomniane Bizony i Ursusy
Michał, znany w internecie jako „Michael z USA”, od 36 lat mieszka w Stanach Zjednoczonych. Wyjechał z Polski jako dwunastolatek razem z mamą i siostrą. Urodził się w Krakowie, dorastał w Dąbrowie Górniczej, a jego zainteresowanie maszynami rolniczymi narodziło się jeszcze w dzieciństwie.
Podczas corocznych wizyt na gospodarstwie wujka miał okazję obserwować pracę aż dwunastu kombajnów Bizon. Maszyny w charakterystycznych kolorach, ich dźwięk i sama praca podczas żniw zrobiły na nim ogromne wrażenie. Jak przyznaje, właśnie wtedy zaczęła się pasja, która towarzyszy mu do dziś.
Choć od wyjazdu z Polski minęło wiele lat, Michał nie zapomniał o maszynach, które znał z dzieciństwa. Dziś wyszukuje w Stanach Zjednoczonych polskie ciągniki i kombajny sprzedawane przed laty pod marką Long, poznaje ich historię i dokumentuje zachowane egzemplarze. Swoimi odkryciami dzieli się na kanale „Michael z USA”, gdzie pokazuje kolejne znaleziska oraz opowiada o dawnych użytkownikach maszyn.
Wśród jego zdobyczy znajdują się błękitne kombajny Bizon Long 5000 oraz ciągnik Long 1310 z 1977 roku, odnaleziony w stanie Michigan. Jeden z kombajnów udało mu się odnaleźć po wielu latach postoju, kolejny stał w zarośniętym terenie. Każda z tych maszyn ma własną historię, a zachowane elementy wyposażenia pozwalają zobaczyć, jak dostosowywano je do wymagań amerykańskich gospodarstw.
Podczas podróży Agro Profil po USA mieliśmy możliwość spotkać się z Michałem i przyjrzeć się jego maszynom z bliska. To dzięki jego zaangażowaniu możemy poznać mniej znany rozdział historii polskiej techniki rolniczej, który przez lata pozostawał praktycznie nieobecny w opowieściach o krajowych Bizonach i Ursusach.
Zobacz relację Michała z naszego spotkania:
Polskie maszyny rolnicze w USA. Jak Bizon i Ursus stały się Longami?
Choć Polska znajdowała się wówczas za żelazną kurtyną, maszyny rolnicze produkowane w Europie Środkowo-Wschodniej trafiały również na amerykański rynek. istotną rolę w ich sprzedaży odegrała firma Long, która sprowadzała sprzęt z różnych krajów, między innymi z Polski, Rumunii i Włoch.
Importowane maszyny oferowano pod marką amerykańskiego dystrybutora. W przypadku polskich kombajnów oznaczało to, iż charakterystyczne oznaczenia Bizon zostały zastąpione nazwą Long, a same maszyny otrzymały błękitne malowanie.
Nie kończyło się jednak na zmianie nazwy i koloru. Amerykańscy rolnicy mieli inne wymagania dotyczące wyposażenia, komfortu pracy i parametrów technicznych, dlatego część maszyn była dodatkowo modyfikowana już po przybyciu za ocean.
W ten sposób polskie konstrukcje otrzymywały między innymi klimatyzację, szersze ogumienie, zmienione elementy hydrauliki czy wyposażenie dostosowane do lokalnych warunków zbioru.
Bizon Long 5000 – polski kombajn w amerykańskich barwach
Jedną z najbardziej interesujących maszyn jest Bizon Long 5000, czyli eksportowa wersja Z055 America, przygotowana z myślą o amerykańskim odbiorcy w połowie lat 70.
Kombajny powstawały w Fabryce Maszyn Żniwnych w Płocku, skąd opuszczały zakład w charakterystycznym błękitnym kolorze. Po przybyciu do Stanów Zjednoczonych część z nich otrzymywała dodatkowe wyposażenie montowane przez importera.
Zmiany obejmowały między innymi klimatyzację, sieczkarnie słomy, szersze opony, zmodyfikowane schodki wejściowe oraz elementy zespołów żniwnych. W przypadku ogumienia wykorzystywano również produkty pochodzące z Wielkiej Brytanii, a część podzespołów wyposażenia dostarczali producenci europejscy i amerykańscy.
Eksportowy Bizon był pod wieloma względami bardziej rozbudowany od maszyn, jakie w tym samym okresie można było spotkać w polskich gospodarstwach. Long 5000 nie był więc jedynie przemalowanym Bizonem, ale konstrukcją dostosowaną do specyficznych oczekiwań odbiorców w USA.
Większy zbiornik i inne hedery. Czym różnił się Bizon Long 5000?
Jedną z najważniejszych zmian był powiększony zbiornik ziarna, którego pojemność wynosi około 4,4 mł. Większy zbiornik oraz jego umiejscowienie wiązały się z dodatkowymi obciążeniami konstrukcji. Z tego względu konieczne było odpowiednie wzmocnienie elementów przedniej części maszyny.
Istotne znaczenie miały również zespoły żniwne. W Stanach Zjednoczonych kombajny wykorzystywano nie tylko do zbioru zbóż, ale także do zbioru soi i kukurydzy. Wymagało to dostosowania wyposażenia do specyfiki poszczególnych upraw.
Szczególnie wymagająca była soja, której strąki mogą znajdować się bardzo nisko nad powierzchnią gleby. Dlatego ważnym elementem wyposażenia było odpowiednie prowadzenie hedera, umożliwiające zbiór roślin przy ograniczeniu ryzyka kontaktu zespołu żniwnego z podłożem.
Michał pokazuje również zmiany w konstrukcji motowideł. Zastosowane rozwiązania pochodzące od amerykańskich dostawców różniły się od elementów montowanych w starszych krajowych Bizonach.
W eksportowych maszynach spotykano zespoły żniwne o szerokości około 4,2 m, a także szersze wersje dochodzące do 5,5 m. Wyposażenie było dobierane w zależności od rodzaju upraw, do których przeznaczono konkretny egzemplarz.
Automatyczne kopiowanie terenu w Bizonie Long 5000
Jedną z ciekawszych modyfikacji był system automatycznego kopiowania terenu przez zespół żniwny. Rozwiązanie to miało pomagać operatorowi utrzymywać odpowiednią wysokość pracy hedera. Było szczególnie istotne podczas zbioru roślin takich jak soja, gdzie zbyt wysokie prowadzenie zespołu żniwnego mogło oznaczać większe straty plonu.
Rozwiązanie opracowano w amerykańskim stanie Illinois, a jego zastosowanie należało do elementów wyróżniających niektóre egzemplarze Longa 5000.
Gdzie pracowały Bizony Long? Od Karoliny Północnej po zbożowe regiony USA
Polskie kombajny sprzedawane pod marką Long trafiały do różnych części Stanów Zjednoczonych. Ich wyposażenie dostosowywano do charakteru gospodarstw i rodzaju zbieranych roślin.
Prezentowany egzemplarz przystosowany do zbioru soi i kukurydzy pracował w Karolinie Północnej, w rejonie miejscowości Tarboro. Podobne maszyny trafiały także do gospodarstw w Pensylwanii, Nowym Jorku i Ohio.
Inne egzemplarze, przeznaczone przede wszystkim do zbioru zbóż, wykorzystywano w centralnej części Stanów Zjednoczonych, na rozległych terenach rolniczych ciągnących się od Teksasu w kierunku Kanady.
Michał wspomina rozmowę z amerykańskim kombajnistą, który opowiadał o pracy czterech lub pięciu kombajnów Long jednocześnie podczas żniw. Przy takiej organizacji zbiorów niezbędna była sprawna kooperacja operatorów.
Niektóre maszyny wyposażano również w radiostacje, które umożliwiały komunikację podczas pracy na dużych powierzchniach.
Dlaczego Bizony Long 5000 przegrzewały się w USA?
Pomimo licznych modyfikacji polskie kombajny nie były pozbawione problemów eksploatacyjnych. Jedną z trudności zgłaszanych przez amerykańskich użytkowników było przegrzewanie się silników podczas pracy.
Problem mógł wynikać między innymi z niedostatecznego oczyszczania siatki chłodnicy. Podczas żniw gromadziły się na niej zanieczyszczenia, które ograniczały przepływ powietrza i skuteczność chłodzenia jednostki napędowej. Amerykańscy operatorzy nie zawsze wiedzieli, jak często należy kontrolować i czyścić ten element. Brak odpowiednich wskazówek dotyczących obsługi mógł prowadzić do przegrzewania się silnika, zwłaszcza podczas intensywnej pracy.
W prezentowanym egzemplarzu zastosowano sześciocylindrowy, wolnossący silnik SW400, dobrze znany użytkownikom krajowych Bizonów. Pomimo licznych zmian w wyposażeniu kombajn zachował więc charakterystyczny dźwięk jednostki napędowej.
Różnice widoczne były również w kabinie. Wskaźniki temperatury miały skalę w stopniach Fahrenheita, a panel sterowania różnił się od rozwiązań stosowanych w polskich maszynach. Dodatkowo wprowadzono rozwiązania ograniczające przypadkowe przestawienie dźwigni sterujących, w tym blokady dźwigni zmiany biegów i gazu.
Ciekawym elementem była także klimatyzacja połączona z ogrzewaniem kabiny. W prezentowanym kombajnie napęd sprężarki klimatyzacji rozwiązano dzięki dodatkowego koła pasowego, współpracującego z napędem pompy hydraulicznej.
Long 1310 z 1977 roku. Ciągnik odnaleziony na plantacji borówek
Oprócz kombajnów Bizon Michał posiada również ciągnik Long 1310 z 1977 roku, o mocy 120 KM. Maszynę odnalazł w stanie Michigan, gdzie pracowała wcześniej w gospodarstwie zajmującym się uprawą borówek.
Historia użytkowania tłumaczy jeden z najbardziej charakterystycznych elementów ciągnika. Koła i felgi zostały ustawione w sposób pozwalający uzyskać węższy rozstaw, dzięki czemu maszyna mogła sprawniej poruszać się pomiędzy rzędami krzewów.
Long 1310 jest konstrukcyjnie blisko spokrewniony z rodziną ciężkich ciągników Ursus i Zetor. Michał przedstawia go jako przykład maszyn znanych polskim rolnikom, które pod amerykańską marką trafiały za ocean. W dokumentacji modelu Long 1310 wskazywane jest jednak także czechosłowackie pochodzenie produkcyjne, dlatego nie należy bez dodatkowej weryfikacji przypisywać wszystkich egzemplarzy fabryce Ursusa.
Prezentowany egzemplarz ma sześciocylindrowy silnik wysokoprężny bez turbodoładowania, napęd na tylną oś oraz kabinę wyposażoną w klimatyzację i ogrzewanie.
Jedną z ciekawych różnic był rozrusznik. W miejsce rozwiązań spotykanych w niektórych krajowych ciągnikach, wykorzystujących instalację rozruchową 24 V, zastosowano rozrusznik 12 V firmy Remy.
Michał zwraca uwagę także na malowanie silników i korpusów. W zależności od wersji oraz okresu produkcji spotykano jednostki w kolorze srebrnym, złotym, a także błękitnym, dopasowanym do charakterystycznej kolorystyki marki Long.
Ursusy i Longi w USA. Klimatyzacja oraz sześć szybkozłączy hydraulicznych
Amerykańscy rolnicy oczekiwali maszyn zdolnych do współpracy z różnorodnymi narzędziami. Dlatego ciągniki oferowane pod marką Long otrzymywały wyposażenie dostosowane do lokalnych potrzeb.
W prezentowanym egzemplarzu zastosowano rozbudowany układ hydrauliczny z sześcioma szybkozłączami. Takie rozwiązanie ułatwiało podłączanie i obsługę maszyn wymagających zewnętrznego zasilania hydraulicznego. W niektórych ciągnikach spotykano także dwa dodatkowe siłowniki hydrauliczne. Egzemplarz Michała ma jeden, a jego właściciel zdecydował się również na modernizację zaczepu, wykorzystując element pochodzący z nowszej konstrukcji.
Klimatyzacja i ogrzewanie kabiny były kolejnymi elementami wyróżniającymi maszyny przeznaczone na rynek amerykański. Wyposażenie to zapewniało większy komfort podczas wielogodzinnej pracy, szczególnie w stanach o wysokich temperaturach.
Do USA miało trafić około 3,5 tys. ciągników związanych z ofertą Long i konstrukcjami znanymi z ciężkiej serii Ursusa. Liczbę tę warto traktować jako szacunek przytaczany przez rozmówcę. Maszyny pracowały między innymi w Pensylwanii, Karolinach i stanie Nowy Jork, a także w centralnych regionach kraju, takich jak Oklahoma, Kansas, Missouri i Teksas.
Wśród oferowanych modeli znajdowały się konstrukcje o różnej mocy, w tym Long 910 i Long 1310, odpowiadające zapotrzebowaniu gospodarstw na ciągniki średniej i większej mocy.
Czy polskie ciągniki mogły konkurować z Fordem w USA?
Zdaniem Michała ciągniki Long były dobrze oceniane przez wielu amerykańskich użytkowników. Rolnicy doceniali przede wszystkim prostotę konstrukcji oraz dużą moc silników, które dobrze sprawdzały się podczas ciężkich prac polowych.
Jednym z konkurentów na amerykańskim rynku był Ford, którego ciągniki od lat cieszyły się dużą rozpoznawalnością. Long wykorzystywał podobną, biało-błękitną kolorystykę, a w przekazach reklamowych pojawiało się nawiązanie do drugiej niebieskiej linii ciągników.
W praktyce maszyny importowane z Europy musiały rywalizować z producentami posiadającymi rozwiniętą sieć sprzedaży i zaplecze serwisowe. Ich atutem mogła być atrakcyjna relacja oferowanej mocy do ceny zakupu, jednak użytkowanie wiązało się również z koniecznością zapewnienia dostępu do części zamiennych.
Dziś niektóre zachowane Longi są interesującymi obiektami dla kolekcjonerów, szczególnie ze względu na swoje pochodzenie, wyposażenie oraz związek z historią europejskiego przemysłu maszyn rolniczych.
Odnalazł Bizony po latach. Michał chce zachować ich historię
Znalezienie zachowanych egzemplarzy maszyn sprzedawanych w USA pod marką Long nie jest dziś łatwe. Część zakończyła pracę z powodu awarii, inne zostały rozebrane lub przez wiele lat stały nieużywane.
Michał wyszukuje takie maszyny, dokumentuje ich stan i stara się poznawać ich historię. Wśród odnalezionych egzemplarzy znalazły się kombajny Bizon Long 5000, w tym maszyna, którą udało się wydobyć z zarośniętego terenu.
Dla niego nie są to jedynie stare ciągniki i kombajny. Każdy egzemplarz przypomina o czasach, kiedy konstrukcje znane z polskich gospodarstw trafiały na drugi koniec świata i pracowały w zupełnie innych warunkach.
Pasja rozpoczęta podczas dziecięcych wizyt na gospodarstwie wujka dziś pozwala mu odnajdywać i chronić fragment historii polskiej techniki rolniczej. Swoimi odkryciami dzieli się z widzami kanału „Michael z USA”, pokazując zarówno same maszyny, jak i szczegóły, które odróżniały wersje eksportowe od krajowych.
Podczas podróży Agro Profil po Stanach Zjednoczonych mogliśmy przekonać się, jak wiele historii kryją zachowane po kilkudziesięciu latach Bizony i Longi. Błękitne kombajny z Płocka oraz ciągniki spokrewnione z ciężką serią Ursusa przypominają o mniej znanych kierunkach eksportu maszyn rolniczych w czasach PRL. Dzięki takim pasjonatom jak Michał opowieści te nie zostają zapomniane.
Cały materiał jest dostępny na naszym YouTube:

1 godzina temu
















