Ponad 42 mld euro dla polskiej wsi? Resort pokazuje kierunek WPR po 2027 roku

Polskie rolnictwo wchodzi w najważniejszy etap rozmów o pieniądzach z nowego budżetu Unii Europejskiej. Według zapowiedzi ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego, w kolejnej perspektywie finansowej do polskiego rolnictwa i na obszary wiejskie może trafić ponad 42 mld euro. Równolegle resort wydłuża terminy realizacji części inwestycji finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy, aby beneficjenci zdążyli dokończyć rozpoczęte projekty.

Ponad 42 mld euro dla polskiej wsi? Resort pokazuje kierunek WPR po 2027 roku Fot. MRiRW

Pierwszy etap prac nad nową WPR zakończony

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakończyło pierwszy etap prac nad zarysem Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku. Chodzi o dokument dotyczący lat 2028–2034, który ma wyznaczyć główne kierunki wsparcia dla gospodarstw, przetwórstwa i obszarów wiejskich.

Jak poinformował minister Stefan Krajewski podczas wizyty w Sejnach, prace nad krajową koncepcją są prowadzone równolegle z negocjacjami nowej perspektywy finansowej UE.

– Ponad 42 mld euro dla polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich może trafić do Polski w ramach nowej perspektywy finansowej z budżetu UE. Zakończyliśmy pierwszy etap prac nad zarysem Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. – powiedział minister Stefan Krajewski.

Co ma obejmować przyszła Wspólna Polityka Rolna?

Założenia przygotowywane przez MRiRW obejmują najważniejsze filary wsparcia rolnictwa. W projekcie uwzględniono m.in. płatności bezpośrednie, inwestycje w gospodarstwach, rozwój przetwórstwa, działania rolno-środowiskowo-klimatyczne, innowacje, cyfryzację oraz wsparcie młodych rolników.

Ważnym elementem mają być także instrumenty zarządzania ryzykiem, czyli rozwiązania pomagające gospodarstwom przetrwać skutki suszy, przymrozków, gwałtownych zmian cen, chorób zwierząt czy kryzysów na rynkach rolnych.

Resort wskazuje również na znaczenie rozwoju obszarów wiejskich. To oznacza, iż przyszła WPR nie ma dotyczyć wyłącznie dopłat do hektara, ale również infrastruktury, usług, inwestycji lokalnych i poprawy warunków życia na wsi.

Dochody rolników i bezpieczeństwo żywnościowe na pierwszym planie

Najważniejszym wyzwaniem dla nowej WPR pozostaje stabilizacja dochodów gospodarstw. Rolnicy od kilku lat funkcjonują w warunkach rosnących kosztów produkcji, presji cenowej, zmiennych rynków i coraz większych wymagań środowiskowych.

Dlatego w założeniach pojawiają się takie cele jak bezpieczeństwo żywnościowe, wzrost konkurencyjności gospodarstw, rozwój krajowego przetwórstwa, odnowa pokoleniowa oraz dostosowanie produkcji do zmian klimatu.

To istotne zwłaszcza dla mniejszych i średnich gospodarstw, które często mają ograniczone możliwości inwestycyjne, a jednocześnie są najbardziej wrażliwe na wahania cen i kosztów.

Resort zapowiada współpracę z rolnikami i organizacjami

MRiRW podkreśla, iż prace nad przyszłą polityką rolną są prowadzone we współpracy z partnerami społecznymi i gospodarczymi. Oznacza to udział organizacji rolniczych, przedstawicieli branż, samorządów i instytucji działających na rzecz wsi.

To istotny etap, ponieważ ostateczny kształt WPR po 2027 roku będzie miał bezpośredni wpływ na gospodarstwa przez kolejne lata. Stawką są nie tylko dopłaty, ale również zasady dostępu do inwestycji, ekoschematów, programów modernizacyjnych i narzędzi antykryzysowych.

KPO: więcej czasu w zakończenie inwestycji

Podczas wizyty w Sejnach minister Stefan Krajewski poinformował także o wydłużeniu terminów realizacji części przedsięwzięć finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy.

– Odpowiadamy na postulaty rolników, przedsiębiorców i samorządów. Wydłużamy terminy realizacji części inwestycji KPO – do 31 lipca 2026 r. dla przetwórstwa MŚP i małego przetwórstwa oraz do 30 czerwca 2026 r. dla centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych, rynków hurtowych i inwestycji wodociągowo-kanalizacyjnych na obszarach wiejskich – powiedział minister.

To decyzja ważna dla podmiotów, które realizują inwestycje, ale z różnych powodów nie mogły zakończyć ich w pierwotnym terminie.

Kto skorzysta z wydłużenia terminów?

Do 31 lipca 2026 roku czas na zakończenie przedsięwzięć zyskają beneficjenci wsparcia dla przetwórstwa mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw oraz tzw. małego przetwórstwa dla rolników i rybaków.

Do 30 czerwca 2026 roku wydłużono terminy dla centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych, rolno-spożywczych rynków hurtowych oraz inwestycji wodociągowo-kanalizacyjnych na obszarach wiejskich.

Resort wcześniej przedłużył również do 30 czerwca 2026 roku termin realizacji projektów w ramach wsparcia dla Rolnictwa 4.0 z drugiego naboru wniosków.

Cel: wykorzystać pieniądze, nie oddawać ich do Brukseli

Wydłużenie terminów ma przede wszystkim umożliwić beneficjentom dokończenie rozpoczętych inwestycji i pełniejsze wykorzystanie środków z KPO. Dla rolników, przetwórców i samorządów oznacza to mniejsze ryzyko utraty dofinansowania z powodu opóźnień formalnych, wykonawczych czy dostawczych.

W praktyce decyzja resortu może przesądzić o tym, czy część inwestycji zostanie rozliczona, czy wypadnie z systemu wsparcia. Dotyczy to szczególnie projektów infrastrukturalnych oraz przedsięwzięć wymagających zakupu maszyn, urządzeń lub wykonania prac budowlanych.

Nowa WPR zdecyduje o kierunku polskiego rolnictwa

Zapowiedź ponad 42 mld euro dla polskiej wsi to informacja o dużym znaczeniu, ale najważniejsze będą szczegóły: podział pieniędzy, zasady dostępu do pomocy, poziom wymagań środowiskowych i rzeczywista dostępność inwestycji dla gospodarstw.

Dla rolników najważniejsze będzie to, czy nowa WPR wzmocni dochody i konkurencyjność gospodarstw, czy stanie się kolejnym systemem skomplikowanych warunków i obowiązków. Pierwszy etap prac został zakończony, ale najważniejsza część negocjacji dopiero przed polskim rządem.