Porozumienie w sprawie cieśniny Ormuz coraz bliżej? Rynek studzi optymizm Waszyngtonu

Iran i Oman zbliżyły się do uzgodnienia zasad żeglugi przez cieśninę Ormuz – wynika z komunikatów strony irańskiej. Nie oznacza to jednak, iż porozumienie zostało już zawarte ani iż strategiczny szlak zostanie natychmiast i bezwarunkowo otwarty. Brakuje wspólnego komunikatu Teheranu i Maskatu oraz potwierdzenia szczegółów umowy przez władze Omanu. Iran zaprzecza negocjacjom ze Stanami Zjednoczonymi.

Irański minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi poinformował, iż rozmowy z Omanem weszły w „końcową fazę”. Według rzecznika resortu Esmaila Baghaeiego negocjacje dotyczą wyznaczenia nowego, tymczasowego korytarza żeglugowego. Miałby to być jeden dwukierunkowy szlak, odrębny od dotychczasowych tras i uwzględniający – w ocenie Teheranu – prawa suwerenne obu państw.

Informacje te potwierdziły m.in. irańska agencja IRNA, Al Jazeera oraz chińska agencja Xinhua. Jednocześnie strona irańska zastrzegła, iż są to rozmowy dwustronne z Omanem, a nie element formalnych negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi.

Bessent mówi o porozumieniu „jutro”. Teheran studzi oczekiwania

Sekretarz skarbu USA Scott Bessent ocenił w wywiadzie dla CNBC, iż porozumienie dotyczące cieśniny może zostać osiągnięte już we wtorek lub środę. Jego zdaniem statki przez cały czas opuszczają rejon Ormuz, a sukces rozmów mógłby wywołać na rynkach silną falę ulgi i obniżyć ceny energii.

Optymizm amerykańskiej administracji należy jednak traktować ostrożnie. Prezydent Donald Trump utrzymuje, iż rozmowy z Iranem już realizowane są i określa obecną sytuację jako „ostatnią szansę” Teheranu na zawarcie porozumienia. Biały Dom naciska na osiągnięcie uzgodnień w sprawie Ormuz w trybie natychmiastowym.

Iran przedstawia sytuację inaczej. Według cytowanych przez Reutersa przedstawicieli władz w Teheranie nie są w tej chwili prowadzone bezpośrednie negocjacje z Waszyngtonem, a na ten tydzień nie zaplanowano dużego spotkania obu stron. realizowane są natomiast działania pośredników, w tym Omanu i Pakistanu.

W praktyce na stole mogą zatem znajdować się co najmniej dwa powiązane, ale odrębne procesy: techniczne porozumienie Iranu z Omanem w sprawie organizacji ruchu oraz szersze ustalenia polityczne, których domaga się Waszyngton. To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ sama zgoda na nową trasę nie musi oznaczać przywrócenia swobodnej żeglugi na warunkach oczekiwanych przez USA.

Ruch przez Ormuz przez cały czas jest śladowy

Dane o rzeczywistym ruchu morskim nie potwierdzają jeszcze przełomu. Według firmy Kpler, na którą powołuje się Reuters, w poniedziałek przez cieśninę przepłynęło zaledwie sześć jednostek: trzy tankowce i trzy masowce. Dzień wcześniej było ich siedem. W normalnych warunkach szlak pokonywało ponad 100 statków na dobę.

Sytuację dodatkowo skomplikował wtorkowy atak na masowiec w pobliżu cieśniny, u wybrzeży Omanu. Brytyjska agencja bezpieczeństwa morskiego UKMTO poinformowała, iż jednostka została trafiona niezidentyfikowanym pociskiem. Załoga opuściła statek, a według źródeł branżowych jeden z marynarzy pozostawał zaginiony. Sprawca ataku nie został dotąd wiarygodnie wskazany.

Incydent pokazuje, iż choćby ogłoszenie wstępnych uzgodnień nie wystarczy do szybkiej normalizacji transportu. Armatorzy i ubezpieczyciele będą oczekiwali trwałych gwarancji bezpieczeństwa, a nie wyłącznie deklaracji politycznych.

Porozumienie możliwe, otwarcie cieśniny jeszcze nieprzesądzone

Najbardziej prawdopodobny krótkoterminowy scenariusz to uzgodnienie ograniczonego i tymczasowego mechanizmu żeglugowego, który pozwoliłby stopniowo zwiększać ruch statków. Nie ma jednak podstaw, by już teraz mówić o pełnym otwarciu cieśniny Ormuz.

Dopiero wspólny komunikat Iranu i Omanu, publikacja zasad korzystania z nowej trasy oraz wyraźny wzrost liczby przepływających jednostek byłyby dowodem rzeczywistego przełomu. Do tego czasu wypowiedzi Bessenta i Trumpa pozostają przede wszystkim sygnałem politycznej presji – ważnym dla rynku, ale niewystarczającym, by zdjąć z cen ropy premię za ryzyko.

Stan informacji: 4 sierpnia 2026 r., godz. 14:00 czasu polskiego.

Źródła: Reuters, Al Jazeera, CNBC