Praca w Szwecji tylko z wyższą pensją? Nowe przepisy już obowiązują

Szwecja zmienia zasady zatrudniania imigrantów spoza Unii Europejskiej. Od początku czerwca obowiązują ostrzejsze warunki uzyskania pozwolenia na pracę. Rząd tłumaczy zmiany walką z nadużyciami i potrzebą większej kontroli nad migracją zarobkową. Jednocześnie przewidziano wyjątki dla wybranych zawodów deficytowych, specjalistów oraz Ukraińców objętych unijną ochroną.

Praca w Szwecji tylko z wyższą pensją? Nowe przepisy już obowiązują

Minister migracji Szwecji Johan Forssell podkreśla, iż rząd wprowadza „kompleksową reformę, która położy kres nadużyciom i wzmocni kontrolę”. Jednocześnie zaznacza, iż Szwecja przez cały czas chce przyciągać wysoko wykwalifikowanych pracowników oraz osoby potrzebne w sektorach, w których brakuje rąk do pracy.

Wyższy próg dochodowy dla pracowników spoza UE

Najważniejsza zmiana dotyczy minimalnego wynagrodzenia wymaganego przy ubieganiu się o pozwolenie na pobyt i pracę. Do tej pory cudzoziemiec spoza UE mógł uzyskać takie pozwolenie, jeżeli jego pensja wynosiła co najmniej 80 proc. mediany wynagrodzeń w Szwecji.

Od czerwca próg został podniesiony do 90 proc. mediany. W praktyce oznacza to, iż pracownik musi zarabiać ponad 33 tys. koron miesięcznie, czyli około 3 tys. euro.

To istotne zaostrzenie zasad, które może ograniczyć napływ pracowników do mniej opłacanych sektorów. Rząd argumentuje jednak, iż chodzi o uporządkowanie systemu i przecięcie mechanizmów, które w przeszłości mogły być wykorzystywane do obchodzenia przepisów migracyjnych.

Rząd mówi o końcu nadużyć

Szwedzkie władze przedstawiają reformę jako element szerszej zmiany polityki migracyjnej. Minister Johan Forssell podkreśla, iż celem jest nie tylko ograniczenie nadużyć, ale również lepsze dopasowanie migracji zarobkowej do realnych potrzeb gospodarki.

– Jednocześnie kładziemy nacisk na imigrację zarobkową wysoko kwalifikowanych pracowników i deficytowe zawody – podsumował Forssell.

Oznacza to, iż Szwecja nie zamyka rynku pracy dla cudzoziemców spoza UE, ale chce wyraźniej oddzielić pracowników uznawanych za potrzebnych gospodarce od tych, którzy trafiają do sektorów słabiej kontrolowanych lub nisko opłacanych.

27 zawodów z wyjątkami. Niższy próg dla pielęgniarek, farmaceutów i informatyków

Z nowych, ostrzejszych przepisów wyłączono 27 zawodów, w których Szwecja notuje niedobory kadrowe lub które mają szczególne znaczenie dla gospodarki i usług publicznych.

Na liście wyjątków znalazły się m.in. pielęgniarki, asystenci pielęgniarek, farmaceuci oraz specjaliści IT. W tych przypadkach wystarczy wynagrodzenie na poziomie 75 proc. mediany, a więc niższe niż standardowy próg wymagany od pozostałych pracowników spoza UE.

To pokazuje, iż szwedzki rząd próbuje połączyć zaostrzenie polityki migracyjnej z potrzebami rynku pracy. Państwo chce ograniczyć napływ pracowników do sektorów problemowych, ale jednocześnie nie może sobie pozwolić na zamknięcie drzwi przed zawodami, których brakuje w ochronie zdrowia, opiece i nowych technologiach.

Ukraińcy i absolwenci szwedzkich uczelni z preferencjami

Wyższy próg dochodowy nie obejmie również części innych grup. Z obowiązku spełnienia nowych warunków wyłączeni będą m.in. imigranci kończący studia w Szwecji oraz Ukraińcy przebywający w kraju na podstawie unijnej dyrektywy o ochronie czasowej.

To istotny wyjątek, szczególnie w kontekście wojny w Ukrainie i obecności uchodźców wojennych w krajach Unii Europejskiej. Szwecja utrzymuje więc bardziej elastyczne podejście wobec osób objętych ochroną oraz tych, które zdobyły wykształcenie na miejscu i mogą wejść na rynek pracy jako wykwalifikowani pracownicy.

Bez wyjątków dla zbieraczy runa leśnego i asystentów osób niepełnosprawnych

Nowe przepisy nie przewidują natomiast preferencji dla wszystkich grup zawodowych. Wyjątkami nie zostali objęci m.in. zbieracze runa leśnego oraz asystenci osób niepełnosprawnych.

To nieprzypadkowe. Według szwedzkich mediów właśnie tego typu zajęcia były w przeszłości wykorzystywane jako stosunkowo łatwa ścieżka przyjazdu do Szwecji. Rząd chce ograniczyć takie praktyki i wzmocnić nadzór nad faktycznym zatrudnieniem cudzoziemców.

Dodatkowo pracodawcy otrzymali nowy obowiązek. jeżeli cudzoziemiec spoza UE, który uzyskał pozwolenie na pracę, nie pojawi się w miejscu zatrudnienia, firma będzie musiała poinformować o tym Urząd Migracyjny.

To rozwiązanie ma utrudnić fikcyjne zatrudnienie i zwiększyć kontrolę nad tym, czy pozwolenia na pracę są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.

Szwecja ma wysokie bezrobocie, ale brakuje specjalistów

Zaostrzenie przepisów następuje w trudnym momencie dla szwedzkiego rynku pracy. Stopa bezrobocia w Szwecji wynosi 8,6 proc., co należy do najwyższych poziomów w Unii Europejskiej.

Jednocześnie gospodarka przez cały czas potrzebuje pracowników w określonych sektorach. W 2025 roku szwedzkie firmy poszukiwały 61 tys. osób w zawodach wymagających wysokich kompetencji lub związanych z opieką zdrowotną.

To pokazuje paradoks rynku pracy: z jednej strony rośnie presja na ograniczanie migracji zarobkowej, z drugiej – bez pracowników z zagranicy część branż może mieć problem z obsadzeniem wakatów.

Mniej zezwoleń na pracę niż kilka lat temu

W ubiegłym roku Szwecja wydała 11,1 tys. zezwoleń na pracę dla osób spoza UE. To ponad dwukrotnie mniej niż w 2022 roku.

Nowe przepisy mogą jeszcze bardziej ograniczyć liczbę wydawanych pozwoleń, zwłaszcza w zawodach o niższych wynagrodzeniach. Największe szanse na zatrudnienie będą mieli pracownicy wykwalifikowani, osoby z doświadczeniem w zawodach deficytowych oraz ci, których pensje spełnią nowy, wyższy próg.

Dla pracodawców oznacza to konieczność dokładniejszego planowania rekrutacji i większą odpowiedzialność za zatrudnianych cudzoziemców. Dla pracowników spoza UE – wyższe wymagania i trudniejszą ścieżkę legalizacji pobytu w związku z pracą.

Szwecja zmienia kurs w polityce migracyjnej

Nowe przepisy są jasnym sygnałem, iż Szwecja chce bardziej selektywnej migracji zarobkowej. Kraj nie rezygnuje z przyjmowania pracowników spoza UE, ale stawia mocniejszy filtr: wyższe wynagrodzenie, deficytowy zawód, kwalifikacje albo szczególny status prawny.

Największym wygranym reformy mają być sektory strategiczne: ochrona zdrowia, opieka, farmacja i branża IT. Największe ograniczenia dotkną natomiast nisko opłacane zajęcia, które w przeszłości mogły być wykorzystywane do obchodzenia przepisów.

Rząd w Sztokholmie przekonuje, iż chodzi o uporządkowanie systemu. Pracodawcy i cudzoziemcy muszą jednak przygotować się na bardziej rygorystyczne zasady. Od czerwca pozwolenie na pracę w Szwecji dla osób spoza UE będzie trudniejsze do uzyskania, chyba iż chodzi o zawód, którego szwedzka gospodarka naprawdę pilnie potrzebuje.