1 godzina temu
Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych (PKBWK) zakończyła postępowanie w sprawie detonacji ładunku wybuchowego pod pociągiem towarowym PKP CARGO na szlaku Sobolew – Życzyn 15 listopada 2025 r. Komisja uznała zdarzenie za czyn o charakterze terrorystycznym. Jako czynnik systemowy wskazała, iż zabezpieczenia stosowane przez Polskie Linie Kolejowe (PLK) na liniach o znaczeniu państwowym nie zapobiegają skutecznie aktom terroryzmu, dywersji i sabotażu. Zalecenia skierowała do wszystkich zarządców infrastruktury. Obejmują one zarówno procedury wykrywania i zgłaszania ingerencji osób trzecich, jak i monitoring wybranych lokalizacji.
Ładunek zdetonowano o godz. 20:52 w prawym toku szynowym toru nr 1 w km 90,550 linii kolejowej nr 7 Warszawa Wschodnia Osobowa – Dorohusk, pod trzecim, próżnym wagonem składu jadącego z Gdańska do Puław. Wybuch wyłamał szynę, przerywając jej ciągłość – maszynista nie odczuł zdarzenia. Usłyszał jedynie niewielki huk, ale był przekonany, iż spowodował go pantograf współpracujący z siecią trakcyjną. Po wyjrzeniu przez okno ocenił, iż sieć jest sprawna, a wszystkie wskaźniki na lokomotywie działają prawidłowo, dlatego jechał dalej.
Według komisji sprawcy dobrali miejsce tak, by skutki wykolejenia mogły być jak najpoważniejsze. Tor biegnie tam 6-metrowym nasypem, w łuku, w niezurbanizowanym i trudno dostępnym terenie, co utrudniałoby ewentualną akcję ratunkową. Na miejscu odnaleziono ok. 400-metrowy przewód poprowadzony do parkingu przy przystanku Mika, a na skarpie – kamerę.
Sygnały, które nie wstrzymały ruchu pociągów
Komisja szczegółowo odtworzyła też przebieg nocy po wybuchu. Wieczorem maszynista pociągu CTL Logistics zgłosił dyżurnemu ruchu Lokalnego Centrum Sterowania (LCS) Dęblin niespokojną jazdę w okolicy km 90,800. Przypuszczał, iż w coś uderzył. Po oględzinach lokomotywy nie miał już wątpliwości, iż była to zwierzyna.
Rano maszynista pociągu PKP Intercity jechał przez to miejsce z prędkością 155 km/h, wyraźnie odczuł uskok toru i zgłosił to do LCS Dęblin. Dyżurny ostrzegł wtedy tylko ustnie, przez radiotelefon, maszynistę kolejnego pociągu – składu Kolei Mazowieckich, który jechał z prędkością ok. 53 km/h. Ten zauważył ubytek w prawym toku i rozpoczął hamowanie 16 m przed nim, ale pociąg przejechał częścią składu przez miejsce, w którym brakowało już 1,16 m szyny. Nikt nie został ranny.
Komisja przypomina, iż instrukcja Ir-1 zobowiązuje dyżurnego, który otrzyma sygnał o potrzebie wzmożenia ostrożności lub zmniejszenia prędkości, do powiadamiania drużyn pociągowych rozkazami pisemnymi. Według PKBWK rozkaz nie zapobiegłby zdarzeniu, ale jego brak oznacza niewykonanie obowiązku. Szerzej komisja ocenia, iż z powodu niewystarczającej wymiany informacji między dyżurnymi a maszynistami przez uszkodzone miejsce przejechało łącznie 12 pociągów. Mogło to doprowadzić do wypadku i zwiększyć zakres jego konsekwencji.
Zalecenia dla zarządców infrastruktury
Zarządcy mają przejrzeć systemy zarządzania bezpieczeństwem i na podstawie oceny ryzyka – w razie potrzeby – wdrożyć lub udoskonalić procedury wykrywania, monitorowania i niezwłocznego zgłaszania nieuprawnionej ingerencji w infrastrukturę. Procedury powinny określać m.in. sposób nadzoru nad odcinkami szczególnie narażonymi na kradzieże i sabotaż. Powinny też jasno wskazywać, kto i komu przekazuje informację o zagrożeniu – od pracownika, który je wykrył, przez dyżurnego ruchu, po służby utrzymaniowe i organy ścigania. Mają także obejmować zasady ograniczania lub wstrzymywania ruchu, dopóki nie zostanie potwierdzone, iż tor jest bezpieczny, a także współpracę z Policją i Strażą Ochrony Kolei (SOK). Komisja zaleca również dokumentowanie powtarzających się kradzieży i aktów wandalizmu, by wskazywać miejsca szczególnie zagrożone.
Tam, gdzie wykaże to ocena ryzyka, zarządcy mają wprowadzić ciągłą kontrolę obszarów kolejowych, np. kamerami i fotopułapkami. Zagadnienia ochrony infrastruktury krytycznej oraz przeciwdziałania dywersji powinny trafić do szkoleń i pouczeń okresowych. Ponadto zarządcy i przewoźnicy mają wspólnie omówić zasady przekazywania informacji o zagrożeniach między drużynami pociągowymi a zarządcą.
Wśród podobnych zdarzeń PKBWK wymienia incydent z tej samej linii, ze szlaku Zarzeka – Puławy Azoty. W tym samym okresie ujawniono tam przykręconą do szyny wyprofilowaną blachę oraz pozostawiony przy torze telefon z powerbankiem. Po zdarzeniu PLK wprowadziły na linii kolejowej nr 7 dodatkowe objazdy drezyną. Wyjaśnienie rodzaju ładunku, sposobu detonacji oraz działania grupy, która zorganizowała i przeprowadziła akcję, wykracza poza kompetencje komisji – sprawą zajmuje się prokuratura.
Autor: Damian Malesza
Fot. Dyspozytura Trakcji via X
Zobacz również:
