11 godzin temu
Od 2026 r. rolnik aktywny zawodowo 2026 nie będzie już pojęciem umownym. Zgodnie z rozporządzeniem MRiRW trzeba będzie wykazać konkretne koszty i przychody na hektar, a także udokumentować je fakturami lub ewidencją sprzedaży. To zmiana, która dla części rolników oznacza formalność, jednak dla innych może stać się realną barierą w dostępie do dopłat bezpośrednich.
500 zł kosztów i 370 zł przychodu na hektar. Od 2026 r. to one zdecydują, czy rolnik zachowa status aktywnego zawodowo.
Co się zmienia od 2026 roku?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi porządkuje definicję rolnika aktywnego zawodow. Dlatego wprowadza jednolite kwoty odniesienia na 1 ha użytków rolnych, które mają potwierdzać faktyczne prowadzenie działalności. Chodzi o ograniczenie sytuacji, w których dopłaty trafiają do gospodarstw funkcjonujących wyłącznie „na papierze”.
Jednocześnie nowe zasady mają być możliwie proste. Z tego powodu ustawodawca sięga po średnie wartości, znane większości rolników z systemu płatności bezpośrednich.
Rolnik aktywny zawodowo 2026 – konkretne kwoty
Rozporządzenie MRiRW wskazuje dwie kwoty, które staną się najważniejsze dla części rolników, a mianowicie:
- 500 zł kosztów na ha – jako minimalny poziom kosztów bezpośrednich działalności rolniczej,
- 370 zł przychodu na ha – jako minimalny przychód ze sprzedaży wytworzonych produktów rolnych.
Kwoty te odpowiadają średniej stawce podstawowego wsparcia dochodów (PWD) oraz danym ekonomicznym opracowanym przez IERiGŻ-PIB na podstawie obserwacji gospodarstw w latach 2020–2024. Dzięki temu, przynajmniej w założeniu, próg ma być osiągalny dla zdecydowanej większości aktywnych gospodarstw.
Koszty na hektar – co można zaliczyć?
Nie każdy wydatek będzie jednak liczony automatycznie. Rozporządzenie MRiRW precyzuje, iż koszty rolnik aktywny zawodowo 2026 musi potwierdzić dokumentami.
Chodzi przede wszystkim o:
- zakup materiałów do produkcji rolnej (nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny itp.),
- usługi rolnicze i agrotechniczne,
- wynagrodzenia pracowników, także przy pomocy przy zbiorach,
- czynsz dzierżawny,
- składki z tytułu ubezpieczenia upraw.
Co istotne, ustawodawca dopuszcza różne formy dokumentów. Mogą to być faktury, umowy z potwierdzeniem przelewu, rachunki, a w określonych sytuacjach również inne równoważne dowody księgowe.
Przychody na hektar – jak je udowodnić?
Analogiczne zasady dotyczą przychodów na hektar, które część rolników musi wykazać, aby być uznanym za rolnika aktywnego zawodowo w 2026 r. W tym przypadku liczy się sprzedaż własnych produktów rolnych, a nie sam fakt posiadania gruntów. Dlatego jako dowód uznane będą m.in.:
- faktury sprzedaży płodów rolnych,
- umowy przeniesienia własności produktów wraz z potwierdzeniem zapłaty,
- dane z ewidencji sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych.
Jeżeli rolnik nie dysponuje kompletem dokumentów, rozporządzenie dopuszcza również inne dowody potwierdzające obrót, np. dowody bankowe lub wewnętrzne zapisy księgowe.
Od 2026 r. rolnik aktywny zawodowo będzie musiał wykazać koszty i przychody na każdy hektar użytków rolnych.
fot. agrofoto.pl/Matiz413
Rolnik aktywny zawodowo 2026. Dlaczego wprowadzono te progi?
Resort rolnictwa wprost wskazuje, iż celem jest ograniczenie pozornego prowadzenia działalności rolniczej. Minimalne koszty i przychody mają odróżnić gospodarstwa realnie produkujące od tych, które wnioskują o dopłaty bezpośrednie wyłącznie formalnie.
Jednocześnie ustawodawca podkreśla, iż przyjęte kwoty nie są przypadkowe. Opierają się na danych ekonomicznych najliczniejszej grupy gospodarstw, a więc mają odpowiadać rynkowej rzeczywistości, a nie modelowi teoretycznemu.
Co to oznacza dla dopłat bezpośrednich?
Nowe zasady będą miały bezpośredni wpływ na spełnienie definicji rolnika aktywnego zawodowo w 2026 r., który ma otrzymać dopłaty bezpośrednie. Rolnicy, którzy nie spełnią kryteriów kosztów lub przychodów i nie udokumentują działalności, nie zostaną uznani za aktywnych zawodowo. To z kolei zamyka drogę do części płatności.
Dla gospodarstw produkcyjnych zmiana może oznaczać głównie konieczność lepszego porządkowania dokumentów. Natomiast dla mniejszych lub marginalnych gospodarstw pojawia się pytanie, czy spełnienie progów będzie opłacalne i organizacyjnie możliwe.
Rolnik aktywny zawodowo. Jak przygotować się nową kampanią wnioskową?
Do wejścia przepisów w życie pozostaje czas, który warto wykorzystać. Przede wszystkim:
- uporządkować dokumenty kosztowe i sprzedażowe,
- prowadzić ewidencję sprzedaży w sposób ciągły,
- zweryfikować, czy skala produkcji pozwala osiągnąć 500 zł kosztów na ha i 370 zł przychodu na ha.
To właśnie te elementy zdecydują, czy gospodarstwo bez problemu przejdzie weryfikację aktywności zawodowej.
Co z tego wynika dla gospodarstw?
Od 2026 r. status rolnika aktywnego zawodowo przestaje być deklaracją, a staje się wymogiem popartym liczbami i dokumentami. Dla jednych będzie to formalność, jednak dla innych sygnał, iż model funkcjonowania gospodarstwa trzeba będzie przemyśleć na nowo.
Nowe kwoty to tylko jeden element zmian. Sprawdź, kogo ustawa o aktywnym rolniku faktycznie wykluczy z dopłat i kto zyska na nowych zasadach: Ustawa o aktywnym rolniku. Kto zyska, a kto wypadnie z dopłat?
Źródło: www.legislacja.rcl.gov.pl