5 godzin temu
Ceny zbóż na świecie rosną! Zaledwie chwilę po sygnałach o możliwym zaangażowaniu zagranicznych statków i propozycjach rozejmu logistycznego, z Moskwy nadeszła twarda odpowiedź. Rosyjskie MSZ oficjalnie odrzuciło pomysł wstrzymania ataków na czarnomorskie szlaki handlowe, nazywając go „półśrodkiem”. Oznacza to, iż wywóz obejmujący zarówno zboże z Ukrainy, jak i wolumeny z Rosji pozostaje sparaliżowany, a ceny pszenicy i kukurydzy po obu stronach Atlantyku utrzymują się na kilkuletnich maksimach.
Rosyjski resort dyplomacji wykluczył powrót do ustaleń na wzór korytarza zbożowego z lat 2022–2023, zarzucając Kijowowi celową destabilizację cywilnego transportu morskiego. Moskwa uznała propozycje moratorium (przekazywane m.in. przy pośrednictwie Turcji) za próbę zyskania czasu przez stronę ukraińską, ucinając tym samym spekulacje o szybkim dyplomatycznym odblokowaniu akwenu.
Katastrofalny spadek wywozu z basenu Morza Czarnego
Stanowisko Rosji przypieczętowuje głęboki paraliż logistyczny na kluczowym szlaku handlowym. Ukraiński minister rolnictwa Taras Wysocki poinformował, iż od początku sierpnia Ukraina zdołała wyeksportować drogą morską zaledwie około 590 tys. ton ziarna – stanowi to zaledwie 30% planowanego wolumenu. Porty Wielkiej Odessy, odpowiedzialne za blisko 90% wywozu, pracują na ułamku swoich możliwości.
Trudności nie omijają również strony rosyjskiej, gdzie po uszkodzeniach infrastrukturalnych w portach Noworosyjska wywóz obejmujący zboże z Rosji napotyka poważne bariery. Ciągłe uderzenia w obiekty portowe i jednostki handlowe bezpośrednio zagrażają ciągłości globalnych łańcuchów dostaw, co w najbliższych miesiącach przełoży się na wzrost cen żywności na świecie.
Lekcja z lat 2022–2023: Pamięć o wielkiej przecenie
Reakcja rynków finansowych i giełd towarowych jest bezpośrednim odzwierciedleniem wydarzeń z poprzednich sezonów. Trzeba przypomnieć, iż to właśnie pierwotna blokada czarnomorskich portów wywołała potężny szok podażowy, w wyniku którego notowania kukurydzy oraz pszenicy pobiły kilkuletnie maksima po obu stronach Atlantyku – zarówno na paryskiej giełdzie Matif, jak i na giełdzie CBOT w Chicago.
Gdy w lipcu 2022 roku uruchamiano Czarnomorską Inicjatywę Zbożową, ceny znajdowały się na szczytach. Uwolnienie dostaw obejmujących zboże z Ukrainy oraz rekordowy eksport obejmujący zboże z Rosji doprowadziły wówczas do pęknięcia bańki cenowej. Odblokowanie szlaków morskich zapoczątkowało trwającą kilkanaście miesięcy, głęboką i trwałą przecenę na globalnych rynkach rolnych.
Podsumowanie: Rynek giełdowy pod wpływem geopolityki
Twarda odmowa ze strony Moskwy i brak nowego porozumienia utrzymują notowania na wysokich poziomach:
- Utrzymanie premii za ryzyko: Brak gwarancji bezpieczeństwa dla statków sprawia, iż inwestorzy na Matif i w Chicago zmuszeni są utrzymać w wycenach wysoką premię za ryzyko wojenne.
- Oddalenie widma trwałej przeceny: Odrzucenie moratorium odsuwa scenariusz z lat 2022–2023, kiedy masowy wywóz nagromadzonych zapasów z obu państw doprowadził do gwałtownego spadku cen skupu.
- Ryzyko nagłego zwrotu: Mimo iż zmiana stanowiska Rosji jest w tej chwili mało prawdopodobna, dyplomacja czarnomorska bywa nieprzewidywalna. Ewentualne ciche porozumienie (np. wymuszone brakiem miejsca w magazynach Noworosyjska czy presją odbiorców z Azji i Afryki) stanowi jedyny czynnik mogący wywołać nagły spadek cen.
Źródło: Analiza własna na podstawie doniesień PAP / Reuters / Bloomberg / Ukragroconsult / Agravery.com
