Rosyjskie dostawy morskie w dół czterokrotnie! Jak to wpływa na ceny zbóż?

Zdjęcie: eksport pszenicy a ceny zbóż

Ceny zbóż na rynkach międzynarodowych i krajowych stale reagują na sytuację za naszą wschodnią granicą, gdzie rosyjski eksport zboża drogą morską zanotował głębokie tąpnięcie. W okresie od 1 do 20 października przez krajowe porty przetransportowano 1 135 000 ton ziarna, co oznacza spadek cztery razy w ujęciu rocznym (w analogicznym okresie ubiegłego roku wynik ten sięgał 4 515 000 ton). Mimo iż druga dekada miesiąca przyniosła pewne ożywienie – przeładowano wówczas 700 000 ton wobec 435 000 ton w pierwszych dziesięciu dniach – ogólny bilans odzwierciedla poważne bariery logistyczne i strukturalne.

Czytaj również:

Giełda Matif i CBOT: Ceny zbóż spadły w skali tygodnia. Wygranym jest rzepak

Struktura i kierunki eksportu

Główne spadki dotknęły kluczowych gatunków zbóż:

• Pszenica: wysłano 1 milion ton (wobec 4 milionów ton rok wcześniej).
• Jęczmień: zanotował spadek 5,7-krotny do poziomu 61 tysięcy ton.
• Kukurydza: skurczyła się do 51 tysięcy ton, co oznacza spadek 2,2-krotny.

Geografia rosyjskich dostaw uległa wyraźnemu zwężeniu – liczba kierunków eksportu pszenicy spadła z 29 do 15. Liderem pozostaje Egipt, choć wielkość zakupów zmalała trzykrotnie do 326 700 ton. Wzrosły natomiast dostawy do Algierii (o 70% do 114 800 ton), a Kenia sprowadziła 113 900 ton (spadek o 13%). Do grona odbiorców powróciły Nigeria (84 800 ton) oraz Republika Południowej Afryki (25 000 ton).

Zdecydowanie ucierpiał kierunek azjatycki i bliskowschodni: wywóz do Iranu uległ zmniejszeniu 3,6-krotnie (do 73 000 ton), do Wietnamu o 29% (do 49 000 ton), a w stronę Turcji aż 6,9-krotnie (do 43 100 ton), co bezpośrednio wiąże się z trudnościami logistycznymi na Morzu Czarnym. Jęczmień i kukurydza trafiały w tym okresie niemal wyłącznie do Iranu.

Przetasowania w portach i ubywający eksporterzy

Ograniczenia na południu kraju zmusiły rynek do przebudowy łańcuchów dostaw. Liczba aktywnych eksporterów pszenicy skurczyła się z 46 do 25 podmiotów, a liczba wykorzystywanych portów spadła z 38 do 15.

Sytuacja ta wymusiła intensyfikację przeładunków w basenie Morza Bałtyckiego, gdzie odnotowano wzmożoną aktywność m.in. w portach Ust-Ługa, Wysock i Petersburg. Z kolei tradycyjne terminale czarnomorskie, na czele z Noworosyjskiem, realizują dostawy na znacznie mniejszą skalę z uwagi na zagrożenia wojenne’

Jak to wpływa na ceny zbóż?

Zaburzenia w rosyjskim eksporcie morskim silnie oddziałują na globalne notowania, a obecne ceny zbóż odzwierciedlają te nerwowe przetasowania. W tym kontekście najważniejsze ceny pszenicy rosyjskiej w portach (FOB) utrzymują się w okolicach 210 USD za tonę, wywierając presję na rynki międzynarodowe, podczas gdy krajowe ceny skupu producentów w segmencie pszenicy 4. klasy wykazują stabilizację z tendencją do korekt w ujęciu rublowym.

Z kolei notowania i ceny kukurydzy oraz pozostałych surowców paszowych mocno reagują na ograniczenie wysyłek z południowych terminali i koncentrację wywozu na kierunku irańskim.

Warto zauważyć, iż ceny zbóż na giełdach zareagowały wzrostem w sierpniu i wrześniu na blokadę korytarzy czarnomorskich, jednak październik przyniósł znaczną korektę na giełdach. Z jednej strony najważniejszy rynek – Chicago – notuje spadki po wyhamowaniu eksportu będące efektem silnego umocnienia dolara oraz trwających zbiorów kukurydzy i soi. Z drugiej strony na rynku uaktywnili się inni eksporterzy, zwłaszcza pszenicy, którzy wypełniają skutecznie braki rosyjskich i ukraińskich dostaw. Spadki na giełdzie MATIF są mniejsze z uwagi na duży spadek wartości euro, co mocno sprzyja europejskiemu eksportowi.

Jak pokazują najnowsze krajowe dane rynkowe z października, średnia cena pszenicy konsumpcyjnej w Polsce oscyluje wokół 950–1000 PLN/t, podczas gdy średnia cena pszenicy paszowej na północy kraju stabilizuje się w granicach 930–950 PLN/t, a na południu kraju utrzymuje się na stabilnym, niższym poziomie ok. 750 PLN/t (dane cenowe Agrolok). Cały krajowy rynek zbóż pozostaje przy tym skutecznie stabilizowany przez słabego złotego.

Analiza Agro Profil