Rynek whisky w Chinach: od konsumenta do producenta – narodziny nowej potęgi

Strukturalna transformacja na rynku alkoholi

Obserwowany w ostatnich latach dynamiczny wzrost zainteresowania whisky w Chinach jest zjawiskiem znacznie głębszym niż tylko chwilowa moda. Stanowi on symptom strukturalnej transformacji na jednym z największych rynków alkoholi na świecie, napędzanej przez fundamentalne zmiany demograficzne, kulturowe i ekonomiczne. Tradycyjny hegemon, baijiu, przez dekady niekwestionowany lider konsumpcji, zaczyna tracić na znaczeniu wśród młodszych, zurbanizowanych pokoleń. W tę lukę z powodzeniem wchodzi whisky, niosąc ze sobą odmienny kapitał kulturowy i aspiracyjny. Analiza tego trendu ujawnia fascynujący proces, w którym Chiny ewoluują z pozycji pasywnego konsumenta luksusowych trunków z importu w kierunku aktywnego, ambitnego producenta, który w perspektywie dekady może stać się znaczącym graczem na globalnej mapie whisky.

Przyczyny zmian: demografia i nowe wzorce konsumpcji

U podstaw boomu na whisky leży pokoleniowa zmiana w preferencjach konsumenckich. Baijiu, alkohol o wysokiej mocy (często powyżej 50% ABV) i intensywnym, specyficznym smaku, jest głęboko zakorzeniony w tradycyjnych rytuałach picia, związanych z bankietami biznesowymi i uroczystościami rodzinnymi starszego pokolenia. Dla młodych Chińczyków, wychowanych w erze globalizacji i cyfryzacji, ten model konsumpcji staje się coraz bardziej obcy. Badania wskazują, iż zaledwie 19% osób w wieku 20-35 lat deklaruje sympatię do baijiu, podczas gdy importowane alkohole cieszą się popularnością u 29% tej grupy.

Whisky, w przeciwieństwie do baijiu, postrzegana jest jako symbol nowoczesności, indywidualizmu i kosmopolitycznego stylu życia. Jej konsumpcja kojarzy się z kameralnymi spotkaniami w modnych barach, degustacją w domu i kulturą koktajlową, co znacznie lepiej wpisuje się w aspiracje i styl życia młodej, miejskiej klasy średniej. To przejście od celebracji zbiorowej do osobistej przyjemności, jest kluczowym czynnikiem napędzającym rynek. Whisky oferuje złożoność smaku, historię i globalny prestiż, które pozwalają konsumentom wyrazić swój status i wyrafinowanie w sposób niedostępny dla tradycyjnych chińskich alkoholi.

Dynamika rynku: Starcie tytanów i lokalnych prekursorów

Odpowiedzią na rosnący popyt jest dwutorowa ekspansja po stronie podaży. Z jednej strony, międzynarodowi giganci, tacy jak Diageo i Pernod Ricard, inwestują setki milionów dolarów w budowę najnowocześniejszych destylarni na terenie Chin. Z drugiej strony, na rynku pojawia się coraz więcej odważnych, niezależnych startupów, często finansowanych w modelu crowdfundingowym, które rzucają wyzwanie korporacyjnym strategiom. Poniższa tabela przedstawia porównanie tych dwóch modeli działania.

Te dwa nurty, choć konkurencyjne, mogą w rzeczywistości działać w symbiozie. Międzynarodowe koncerny legitymizują chińską whisky jako kategorię i edukują rynek, podczas gdy lokalne startupy wprowadzają innowacje, budują autentyczność i tworzą zróżnicowaną ofertę, która zapobiega monopolizacji i homogenizacji rynku.

Wyzwania produkcyjne i kwestia tożsamości

Największym długoterminowym wyzwaniem dla chińskiego przemysłu whisky jest wypracowanie własnej, unikalnej tożsamości i udowodnienie, iż jest w stanie konkurować jakością, a nie tylko ceną. W przeciwieństwie do Szkocji czy Japonii, Chiny nie mają ugruntowanych tradycji ani regulacji dotyczących produkcji whisky. Producenci stają przed fundamentalnymi wyborami: czy importować jęczmień i drożdże, czy rozwijać lokalne odmiany? Jakie beczki stosować do maturacji w zróżnicowanym klimacie Chin, od subtropikalnego południa po kontynentalną północ? Czy dążyć do naśladowania stylów szkockich i japońskich, czy świadomie tworzyć profil smakowy unikalny dla chińskiego, unikalnego splotu warunków geologicznych, klimatycznych?

Pierwsze recenzje chińskich whisky są obiecujące, a krytycy chwalą je za więcej niż tylko „dobre pierwsze próby”. Jednak zbudowanie reputacji i zapasów leżakowanego destylatu, które pozwolą na tworzenie spójnych i złożonych edycji, zajmie co najmniej dekadę. Sukces będzie zależał od zdolności producentów do przekonania globalnych entuzjastów, iż „Made in China” w świecie whisky może być synonimem jakości i unikalnego charakteru.

Ocena perspektyw i analiza ryzyka

Przyszłość chińskiego rynku whisky, choć obiecująca, obarczona jest istotnymi ryzykami. W perspektywie krótkoterminowej największym zagrożeniem są czynniki makroekonomiczne: spowolnienie gospodarcze, kryzys na rynku nieruchomości i spadek siły nabywczej konsumentów mogą ograniczyć popyt w segmencie premium. Dodatkowo, rządowe kampanie przeciwko ostentacyjnej konsumpcji i ograniczenia dotyczące sprzedaży alkoholu mogą negatywnie wpłynąć na cały sektor.

Jednak w perspektywie długoterminowej, fundamentalne trendy demograficzne i kulturowe wydają się nieodwracalne. choćby jeżeli whisky nie zdetronizuje baijiu pod względem wolumenu, jej udział w rynku wartości będzie systematycznie rósł. Prognozy wskazują, iż do 2030 roku kategoria ta może stanowić do 5% całkowitej sprzedaży spirytusów w Chinach, co przekłada się na rynek wart dziesiątki miliardów dolarów.

Podsumowując, Chiny znajdują się w punkcie zwrotnym. Narodziny lokalnego przemysłu whisky to nie tylko historia biznesowa, ale także fascynujący przypadek dyfuzji kulturowej i budowania nowej tożsamości w jednym z najbardziej dynamicznych kontekstów społeczno-gospodarczych na świecie. Sukces lub porażka tej branży będzie barometrem zdolności Chin do przejścia od imitacji do innowacji i od konsumpcji do globalnego przywództwa w kolejnym segmencie dóbr luksusowych.

Źródła:

• Nikkei Asia. (2026). In China’s whisky boom, local distillers take aim at big shots.
• The Spirits Business. (2025). Nine Rivers Distillery begins production in China.
• Diageo. (2024). Diageo Unveils The YunTuo Single Malt Whisky Distillery in China.
• Euromonitor International. (2025). Spirits in China – Market Assessment.
• IWSR. (2025). Global Drinks Market Analysis.
• Morningstar. (2025). Equity Analyst Report: Chinese Consumer Trends.
• South China Morning Post. (2025). As Gen Z and millennials reduce their alcohol, China’s distillers tone down their baijiu.

Leszek B. Ślazyk

e-mail: [email protected]

© www.chiny24.com