2 godzin temu
Weto prezydenta RP Karola Nawrockiego, praktycznie uniemożliwiające wejście w życie ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE, spowodowało, iż rząd by wykorzystać środki z europejskiego instrumenty pożyczkowego na rzecz obronności SAFE przyjął uchwałę o „Programie Polska Zbrojna”. Uchwała ta upoważnia ministrów Obrony Narodowej, Finansów i Gospodarki do podpisania stosownych umów dotyczących instrumentu SAFE.
Praktycznie oznacza to, iż zamiast Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa (FIZB) wszystkie środki z SAFE trafią do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Ich spłata odbędzie się poprzez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych bezpośrednio ze środków budżetu państwa z jakiejkolwiek jego części, które nie zostały wliczone do ustawowych wydatków na obronność. Wypłaty pierwszych środków z SAFE, czyli 15% zaliczki należy spodziewać się w kwietniu br.
Obecne rozwiązanie według komunikatu rządu jest rodzajem prowizorium, bowiem prezydenckie weto spowodowało, iż niemożliwe będzie finansowanie projektów zgłoszonych do instrumentu SAFE przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji i Ministerstwo Infrastruktury. Programy MSW obejmowały wsparcie sprzętowe dla Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa, projekty resortu infrastruktury zawierały programy inwestycji drogowych i kolejowych związanych z mobilnością wojskową i infrastrukturą na czas zagrożenia i stanu wojny m.in. Drogowe Odcinki Lotniskowe. Ustawa O FIZB umożliwiała wsparcie wszystkich tych projektów.
Co prawda w preambule uchwały znajduje się deklaracja „o kontynuacji działań na rzecz pozyskania środków finansowych także na wsparcie zadań realizowanych przez: Policję, Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa oraz na rozwój infrastruktury drogowej i kolejowej służącej zwiększeniu bezpieczeństwa państwa”, ale niemal oficjalnie rząd przyznaje, iż pozyskanie środków na wsparcie tych programów jest w tej chwili niemożliwe ze względu na sytuację budżetu oraz konieczność spłaty zobowiązań kredytowych z tytułu zakupów sprzętowych dokonanych w Korei Południowej i USA w latach 2022-2023. Sama kwota tych strat nie została przy tym dokładnie określona, choć mówi się o 7,1 mld zł strat z tytułu niewykonywanych projektów MSW i 9,2 mld zł strat z tytułu niewykonywanych programów Ministerstwa Infrastruktury.
W uchwale znalazło się upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej oraz Ministrów Finansów i Gospodarki do podpisania w imieniu rządu RP ostatecznych umów i koniecznych zgód dotyczących instrumentu SAFE. Pożyczkę tę na rzecz FWSZ ma obsługiwać Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), zaś od strony merytorycznej jej wykorzystanie będzie leżało w obszarze odpowiedzialności Ministra Obrony Narodowej. Zobowiązania finansowe BGK z tytułu SAFE zostały objęte gwarancją Skarbu Państwa, w imieniu którego działać mają szefowie resortów finansów i gospodarki. Audyt dotyczący wykorzystania środków z SAFE ma prowadzić szef Krajowej Administracji Skarbowej. Służby zaś mają zapewnić ochronę kontrwywiadowczą i antykorupcyjną.
Jak zauważa analityk finansów MON Tomasz Dmitruk, weto prezydenta oznacza dodatkowe koszty dla MON w kwocie co najmniej 85 mld zł w latach 2026-2039. I co ciekawe, ogranicza możliwość dalszych zakupów z FWSZ w USA i Korei Południowej. Według informacji uzyskanych przez ISBiznes.pl chodzi m.in. o amunicję precyzyjną do zestawów rakietowych Homar-A czy HiMARS, nie produkowaną w kraju i komponenty dla armato-haubic K9 oraz czołgów K2.
