Trader stracił niemal 50 mln USD w jednej transakcji na Aave

Rynek kryptowalut wielokrotnie pokazywał, że potrafi w kilka „chwil” stworzyć wielkie fortuny. Rzadziej mówi się jednak o sytuacjach odwrotnych – kiedy ogromny kapitał znika w ciągu kilku sekund. Właśnie taki przypadek miał właśnie miejsce na blockchainie Ethereum.

Nieznany inwestor przeprowadził transakcję, która w praktyce zamieniła ponad 50 milionów dolarów w zaledwie około 36 tysięcy dolarów. Wszystko wydarzyło się w jednej operacji na zdecentralizowanej infrastrukturze finansowej (tzw. DeFi). Choć historia brzmi abstrakcyjnie, jednak jest to w rzeczywistości przykład problemu, który w świecie DeFi pojawia się częściej niż mogłoby się wydawać, a „winowajcą” jest: slippage i rynkowa płynność.

Transakcja za 50 mln USD, która poszła bardzo źle

Według danych on-chain inwestor próbował dokonać dużej zamiany tokenów na Ethereum. W portfelu znajdowało się około 50,4 mln USD w tokenie aEthUSDT, czyli wersji stablecoina USDT zdeponowanego w protokole lendingowym Aave. Celem transakcji była zamiana tych aktywów na aEthAAVE – token reprezentujący zdeponowane w Aave jednostki AAVE. Operacja została przeprowadzona za pośrednictwem CoW Protocol, agregatora płynności korzystającego z wielu zdecentralizowanych giełd.

Problem polegał na tym, że:

• pula płynności dla tej pary była bardzo płytka,
• transakcja była ogromna jak na warunki DeFi,
• a system zaakceptował ekstremalny poziom slippage.

Efekt był katastrofalny. Po finalizacji operacji inwestor otrzymał zaledwie około 327 tokenów, które w momencie transakcji były warte około 36 tys. dolarów. Reszta wartości – praktycznie cała – została przejęta przez arbitrażystów i mechanizmy rynku, które natychmiast wykorzystały nieefektywną wycenę.

Slippage – cichy zabójca dużych transakcji

Kluczowym elementem tej historii jest pojęcie slippage, czyli różnicy między oczekiwaną ceną transakcji a faktyczną ceną jej realizacji.

W tradycyjnych rynkach finansowych duże zlecenia także mogą przesuwać rynek, ale zazwyczaj istnieją:

• animatorzy rynku,
• głębokie księgi zleceń,
• mechanizmy ochronne.

W DeFi sytuacja jest bardziej brutalna. Gdy inwestor próbuje wymienić bardzo duży wolumen tokenów w puli o niewielkiej płynności, algorytm automatycznego market makera (AMM) zaczyna drastycznie zmieniać cenę. W skrajnych przypadkach, tak jak tutajl oznacza to ponad 99% poślizgu cenowego. W praktyce oznacza to, że transakcja sama w sobie niszczy własną wycenę.

Czy był to błąd inwestora czy interfejsu?

Założyciel protokołu Aave, Stani Kulechov, wskazał, że interfejs wyświetlał ostrzeżenia dotyczące slippage, które mogły zostać zignorowane przez użytkownika.

To rodzi kilka potencjalnych scenariuszy:

1. Błąd użytkownika – zaakceptowanie zbyt wysokiego limitu slippage.
2. Błąd konfiguracji bota tradingowego.
3. automatyczna strategia, która nie uwzględniła płynności rynku.
4. test transakcyjny, który wymknął się spod kontroli.

W świecie blockchain każda operacja jest nieodwracalna. Jeśli transakcja zostanie potwierdzona w sieci, odzyskanie środków jest w praktyce niemożliwe.

DeFi: wolność i ryzyko w jednym pakiecie

Historia z 50 milionami dolarów nie jest odosobniona. Zdecentralizowane finanse dają ogromne możliwości – od handlu bez pośredników po globalny dostęp do płynności.

Jednocześnie eliminacja instytucjonalnych zabezpieczeń oznacza, że:

• błędy użytkownika są nieodwracalne,
• systemy tradingowe działają bez nadzoru,
• a rynek natychmiast wykorzystuje każdą nieefektywność.

W tradycyjnych finansach takie zdarzenie prawdopodobnie zostałoby anulowane przez giełdę lub zatrzymane przez mechanizmy kontroli ryzyka. W DeFi jedynym „regulatorem” jest kod. I nie ma „przebacz”.