Usuwanie azbestu za darmo tylko do 9 marca. Warto się spieszyć

Zalegający na wsiach azbest to przez cały czas duży problem dla mieszkańców i samorządów. Włókna azbestu są niebezpieczne dla zdrowia. Przedostają się do powietrza wskutek procesów naturalnych lub działalności człowieka. Dlatego tak ważne jest usuwanie azbestu, gdzie tylko to możliwe. Województwie lubelskim rusza projekt „Lubelskie bez azbestu”, za pomocą którego możliwe będzie usuwanie azbestu za darmo. Koszty w większości pokryje specjalny fundusz.

Marszałek Jarosław Stawiarski oraz wicemarszałek Marek Wojciechowski ogłosili nabór wniosków dla mieszkańców regionu. Projekt finansują Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027. W ramach projektu możliwy będzie demontaż, transport i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest. Kto może złożyć wniosek? Odpowiedź poniżej.

Usuwanie azbestu za darmo, czyli odpowiedź na dużą skalę problemu

Usuwanie azbestu za darmo to odpowiedź na poważny problem środowiskowy w regionie. Województwo lubelskie zajmuje jedno z czołowych miejsc w kraju pod względem ilości zinwentaryzowanego azbestu. Na jego terenie przez cały czas znajduje się ponad 1 mln ton tego materiału. Azbest pozostaje widoczny zwłaszcza w krajobrazie lubelskich wsi. Samorząd uznaje jego usunięcie za zadanie priorytetowe ze względu na zdrowie mieszkańców, a także stan środowiska.

Dotychczas samorząd zrealizował dwa duże projekty. Dzięki nim nieodpłatnie usunięto blisko 182 tys. ton wyrobów zawierających azbest. Prace objęły ponad 73 tys. nieruchomości. Działania obejmowały demontaż, transport oraz unieszkodliwienie materiału. Jednak to nie wystarcza. Władze regionu zapowiadają kontynuację programu aż do całkowitej utylizacji szkodliwego materiału.

Czytaj także: Wznowienie naboru na usuwanie azbestu. Kto zdąży skorzystać z pieniędzy?

Usuwanie azbestu za darmo: finansowanie do 2029 roku

Usuwanie azbestu za darmo będzie możliwe, ponieważ województwo Lubelskie otrzymało kolejne wsparcie finansowe w ramach Funduszy Europejskich dla Lubelskiego 2021–2027. Kwota dofinansowania unijnego przekracza 15,5 mln euro, co stanowi ponad 66 mln zł. Szacuje się, iż środki pozwolą zutylizować ponad 115 tys. ton wyrobów azbestowych do końca 2029 roku.

W sumie gminy będą mogły otrzymać dofinansowanie na poziomie 85 proc. kosztów, zaś resztę dołożą ze swojej kasy samorządów.

„Dla mieszkańca czy instytucji będzie to bezkosztowe” – zaznaczył Wojciechowski, cytowany przez portalsamorzadowy.pl.

Projekt obejmuje demontaż pokryć dachowych i elementów elewacji. Przewiduje odbiór, transport oraz składowanie odpadów na składowisku odpadów niebezpiecznych. Program kierowany jest do osób fizycznych, instytucji oraz przedsiębiorstw. Samorząd podkreśla, iż działania mają charakter długofalowy i systemowy.

Nabór wniosków dla mieszkańców

Aby załapać się na usuwanie azbestu za darmo, trzeba złożyć wniosek w odpowiedniej gminie. Zarząd Województwa Lubelskiego 11 lutego 2026 r. podjął uchwałę w sprawie ogłoszenia naboru. Wnioskodawcy muszą zgłosić się do urzędów gmin adekwatnych dla miejsca występowania wyrobów zawierających azbest. Dokumenty dostępne są online oraz w urzędach.

Władze regionu zachęcają do szybkiego składania wniosków. Przy podobnej punktacji o przyznaniu wsparcia może zdecydować data wpływu dokumentów. Termin składania wniosków upływa 9 marca br. Zainteresowani powinni zapoznać się z regulaminem oraz zaktualizowanymi załącznikami.

Włókna azbestu są niebezpieczne dla zdrowia. Mogą powodować groźne choroby. Fot. AgroFoto.pl/Canva

Azbest, czyli zagrożenie dla zdrowia

Usuwanie azbestu za darmo ma znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców regionu. Azbest wprowadzony do środowiska pozostaje w nim przez bardzo długi czas. Włókna azbestu przedostają się do powietrza wskutek procesów naturalnych lub działalności człowieka. Szczególne zagrożenie stanowią korodujące wyroby azbestowo-cementowe. Około 85% azbestu sprowadzonego do Polski wykorzystano właśnie do ich produkcji.

Nieprawidłowy demontaż, transport, a także składowanie zwiększa emisję włókien do atmosfery. Wdychanie tych włókien może zaś prowadzić do poważnych chorób. Objawy azbestozy pojawiają się choćby po 10–20 latach. Nowotwory wywołane azbestem mogą ujawnić się także po 40 latach. Dlatego samorząd uznaje eliminację azbestu za działanie najważniejsze dla zdrowia publicznego.

Źródło: UMWL, lubelskie.pl, portalsamorzadowy.pl