W 2026 r. te środki ochrony roślin znikną z rynku. UE i MRiRW wyznaczyły datę

3 godzin temu

Poniższe środki ochrony roślin znikną z rynku w 2026 r. na mocy decyzji Komisji Europejskiej lub polskiego urzędu rejestracyjnego. Jedną z ważniejszych substancji objętych całkowitym wycofaniem z użycia w UE jest flufenacet. UE wskazała konkretne terminy sprzedaży i stosowania. W efekcie rolnicy muszą uwzględnić zmiany w planach ochrony upraw. I nie chodzi tylko o flufenacet…

Decyzja nie zapadła nagle. Środki ochrony roślin znikną z rynku, ponieważ Unia Europejska nie odnowiła zatwierdzenia substancji czynnej flufenacet na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. Ostatecznie Komisja zakończyła wieloletnią procedurę oceny i wskazała, iż dalsze stosowanie tej substancji nie spełnia aktualnych kryteriów bezpieczeństwa. To sygnał ostrzegawczy dla całego sektora. Jednakże kilka innych substancji czynnych zniknie z polskich półek, a wraz z nimi — spora liczba preparatów handlowych.

Prawo UE przesądza: flufenacet bez odnowienia

Na razie flufenacet jest jedną substancją, o której oficjalnie wiemy, iż zostaje wycofana z użycia jako śor na terenie UE w 2026 r.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/910 z 20 maja 2025 r. formalnie przesądziło sprawę. UE nie odnowiła zatwierdzenia flufenacetu jako substancji czynnej w środkach ochrony roślin. W efekcie państwa członkowskie zostały zobowiązane do wycofania zezwoleń na produkty zawierające tę substancję do 10 grudnia 2025 r.

Powyższa decyzja ma charakter wiążący. Kraje UE nie mogą jej zmienić ani opóźnić.

Dlaczego UE wycofuje flufenacet?

Komisja oparła decyzję na ocenie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. EFSA wykazała, iż flufenacet spełnia kryteria substancji zaburzającej funkcjonowanie układu hormonalnego. Dotyczy to ludzi oraz organizmów niebędących celem zwalczania.

Dodatkowo Urząd zidentyfikował poważny problem środowiskowy. Metabolit flufenacetu — kwas trifluorooctowy (TFA) — wykazuje wysoki potencjał zanieczyszczania wód podziemnych. Ściśle mówiąc, stężenia miały przekraczać dopuszczalny limit 0,1 µg/l we wszystkich analizowanych scenariuszach. TFA uznano za istotny toksykologicznie metabolit, również ze względu na możliwe działanie szkodliwe na rozrodczość.

Do kiedy można sprzedawać i stosować te środki ochrony roślin?

Choć zawierające flufenacet środki ochrony roślin znikną z rynku, UE wprowadziła okresy przejściowe. Mają one umożliwić uporządkowanie zapasów. Konkretnie to:

do 10 października 2026 r. możliwa jest sprzedaż i dystrybucja produktów zawierających flufenacet wprowadzonych do obrotu przed 10 grudnia 2025 r.;
do 10 grudnia 2026 r. dopuszczalne jest stosowanie, przechowywanie i unieszkodliwianie środków zawierających flufenacet.

Po tej grudniowej dacie użycie ww. herbicydu będzie nielegalne.

Te środki ochrony roślin znikną z rynku — nazwy handlowe

W rejestrze prowadzonym przez MRiRW znalazły się informacje o upłynięciu w 2026 r. okresu na zużycie istniejących zapasów środka ochrony roślin dla unieszkodliwiania, przechowywania i stosowania zawierających flufenacet ale także inne substancje czynne. Niekoniecznie w tym drugim przypadku są to decyzje ogólnoeuropejskie.

Środki zawierające flufenacet (herbicyd)

Poniższy wykaz nazw handlowych pozwoli rolnikom gwałtownie sprawdzić, czy posiadają wycofane preparaty zawierające flufenacet samodzielnie bądź w mieszaninach z innymi substancjami. Mimo to, iż ostateczny termin na zużycie zapasów środkó zawierających flufenacet upływa 10 grudnia 2026 r., są produkty handlowe, którym MRiRW skróciło ten termin. Poniżej podajemy daty na zużycie poszczególnych produktów handlowych za rejestrem MRiRW:

9.01.2026 — Komandos 560 SC, Kompleks 560 SC, Premium 560 SC;
30.04.2026 — Expose 56 WG, Orlando 533 SC, Pro-Nike, Twin-Go;
15.06.2026 — Bacara Next, Bruster 400 SC, Carthago SC, Chrome 400 SC, Glosset 600 SC, Glosset Ace, Naceto SC, Sirionova, Trinity Pro 400 SC, Vulcanus;
10.12.2026 — Arnold, Aspect T, Bat 600 SC, Battle Delta 600 SC, Cadou, Cetnik 500 SC, Cevino 500 SC, Cevino Trio 599,5 SC, Cezaro 574 SC, Diplomat 480 SC, Elipris, Expert 600 SC, Falcetto Turbo, Fence 480 SC, FFC 500 SC, Fluent 500 SC, Herold 600 SC, Huron 574 SC, Ikar, Inker 500 SC, Łucznik, Mertil 600 SC, Nucleus 600 SC, Orionova, Osprey 480 SC, Palisade 480 SC, Pontos, Ramtic 500 SC, Reksio Turbo, Reliance 600 SC, Shelter 500 SC, Starfire 500 SC, Sunfire 500 SC, Trivino 599,5 SC.

Powyższe daty trzeba mieć na uwadze prowadząc ewidencję zabiegów środkami ochrony roślin.

Środki zawierające fosetyl (fungicyd)

15.03.2026 — od tej daty nie możemy być używany fosetyl samodzielnie oraz z propamokarbem w formie chlorowodorku propamokarbu w następujących środkach handlowych: Aliette 80 WG, Alipius 80 WG, Fungi Protect 840 SL, Magnicur Energy, Paramon 840 SL, Prevacol 840 SL, Previcur Energy 840 SL.

Środki zawierające abamektynę (zoocyd/insektycyd)

Abamektyna, to substancja czynna, której możliwość użycia została ograniczona. Mianowicie wyłącznie do stosowania w środkach ochrony roślin przeznaczonych do ochrony upraw w szklarniach stałych. Mimo to, w rejestrze prowadzonym przez MRiRW znalazły się informacje o upłynięciu w 2026 r. okresu na zużycie istniejących zapasów środka ochrony roślin dla unieszkodliwiania, przechowywania i stosowania zawierającego abamektynę.

30.04.2026 — abamektyna: 4Insect Abac 18 EC, Abamax 018 EC, Acaramik 018 EC, Emporia 018 EC, Grot 18 EC, Pirtius 018 EC, Safran 018 EC, Straton Pro 018 EC.

Środki zawierające chlorowodorek propamokarbu (fungicyd)

15.06.2026 — chlorowodorek propamokarbu samodzielnie lub z cymoksanilem lub ametoktradyną, fluopikolidem, zoksamidem: Axidor, Ambora Duo, Divexo, Edegal Plus, Explain Pro, Infinito 687,5 SC, Observer Pro, Povesi, Proplant 722 SL, Prosim, Proxanil, Revus Pro, Rival Duo, Sporax, Syzan.

Środek zawierający fenpyrazaminę (fungicyd)

8.09.2026 — fenpyrazamina: Prolectus 50 WG

Flufenacet, fosetyl, abamektyna, propamokarb, fenpyrazamina – to środki ochrony roślin, które znikną z rynku w 2026 r. Ostatecznie na ich miejsce trzeba będzie znaleźć, czasem dość trudno, alternatywę

fot. Anita Łukawska

Substancje czynne wypadają — skutki dla rolników i upraw

Dla gospodarstw rolnych prowadzących produkcję roślinną konkretna data na zużycie zapasów i zakończenie ochrony danymi środkami oznacza spore zmiany. Środki ochrony roślin znikną z rynku, więc strategie ochrony — programy ochrony trzeba będzie przebudować. Na przykład flufenacet był istotnym elementem ochrony zbóż ozimych, szczególnie w walce z miotłą zbożową i chwastami jednoliściennymi. Natomiast abamektyna do czasu była ważnym elementem strategii ochrony m.in. grusz przed miodówkami. Propamokarb to jedna z substancji ochrony przed trudnymi do zwalczenia organizmami glopodobnymi/organizmamy grzybopodobnymi. Dlatego też po ww. datach rolnicy będą musieli:

szukać alternatywnych substancji czynnych,
zmienić programy ochrony, dlatego m.in. czytaj: Ochrona zboża bez flufenacetu
uwzględnić ryzyko wzrostu kosztów,
od nowa planować rotację substancji.

Brak przygotowania może oznaczać spadek skuteczności zabiegów.

Środki ochrony roślin znikną z rynku w 2026 r. — co dalej

Proces wycofywania flufenacetu czy abamektyny wpisuje się w szerszy trend regulacyjny UE. Kolejne substancje są oceniane według coraz ostrzejszych kryteriów. Rolnictwo musi się do tego dostosować, choćby jeżeli kierunek i tempo zmian budzi niepokój.

Środki ochrony roślin znikną z rynku w 2026 r., a flufenacet jest jednym z pierwszych przykładów tej zmiany. Czyli, co to oznacza dla rolników? Mianowicie konieczność szybkiego działania, analizy zapasów i przygotowania nowych strategii ochrony upraw. Ważne jest także, aby wszystkie wyżej podane informacje uwzględnić przy uzupełnianiu ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin. Nawiasem mówiąc także w ewidencji zaszły zmiany od 1 stycznia 2026. Więcej na ten temat: Od 1 stycznia 2026 r. nowa ewidencja oprysków. Jakie dane trzeba wpisywać

Czas na dostosowanie jest ograniczony. Po wyznaczonej dacie nie będzie już odwrotu.

Źródło: EUR-lex, MRiRW

Idź do oryginalnego materiału