W Polsce energia elektryczna wciąż znacznie droższa od gazu. Niemcy obniżają podatek od prądu aż o 95%!

3 godzin temu

Niemcy szykują radykalną obniżkę podatku od energii elektrycznej. Od stycznia 2027 roku ma on spaść aż o 95%, co pozwoli gospodarstwom domowym i przedsiębiorcom zaoszczędzić łącznie około 5 mld euro. Tymczasem w Polsce prąd pozostaje ponad trzykrotnie droższy od gazu ziemnego. Różnica ta ma ogromne znaczenie dla kosztów ogrzewania, rozwoju pomp ciepła, konkurencyjności przedsiębiorstw i wydatków ponoszonych przez gospodarstwa rolne. Dlaczego Niemcy mogą zdecydować się na tak dużą obniżkę, a w Polsce podobne rozwiązanie nie przyniosłoby znaczących oszczędności?

W Polsce energia elektryczna wciąż znacznie droższa od gazu. Niemcy obniżają podatek od prądu aż o 95%!

Niemcy chcą tańszego prądu. Podatek spadnie niemal do zera

Niemiecki rząd zdecydował się na istotną zmianę w systemie opodatkowania energii elektrycznej. 18 listopada 2026 roku koalicja rządząca uzgodniła obniżenie podatku od prądu dla gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw, które dotychczas nie korzystały z preferencyjnych stawek.

Obecna stawka wynosząca 2,05 eurocenta za kilowatogodzinę ma zostać zmniejszona do zaledwie 0,1 eurocenta/kWh. To redukcja o 95,1%.

Nowe zasady mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku i początkowo obowiązywać przez 12 miesięcy, do końca grudnia.

To jednak na razie porozumienie polityczne wymagające odpowiednich zmian legislacyjnych. Odbiorcy energii nie korzystają jeszcze z obniżonej stawki.

Niemiecki rząd zakłada, iż niższe opodatkowanie prądu pomoże ograniczyć koszty utrzymania gospodarstw domowych oraz poprawi warunki prowadzenia działalności gospodarczej.

5 miliardów euro oszczędności. Ile zyska przeciętna rodzina?

Według szacunków niemieckiego rządu obniżka podatku ma pozostawić w kieszeniach odbiorców około 5 mld euro.

Wysokość oszczędności będzie zależeć przede wszystkim od zużycia energii elektrycznej.

Przy rocznym poborze wynoszącym 3500 kWh zmniejszenie podatku o 1,95 eurocenta na każdej kilowatogodzinie oznacza oszczędność około 68 euro rocznie przed uwzględnieniem VAT.

W gospodarstwach i przedsiębiorstwach zużywających znacznie większe ilości energii korzyści mogą być odpowiednio wyższe.

Trzeba jednak podkreślić, iż obniżka podatku o 95% nie oznacza spadku całego rachunku za prąd o 95%. Podatek jest tylko jednym z elementów końcowej ceny, obok kosztów zakupu energii, dystrybucji i pozostałych opłat.

Skala rzeczywistej ulgi będzie również zależeć od tego, czy dostawcy przeniosą pełną obniżkę na rachunki odbiorców.

W Polsce prąd ponad trzy razy droższy od gazu

Na tle niemieckich planów szczególnie interesująco wygląda sytuacja polskiego rynku energii.

Według raportu Komisji Europejskiej opublikowanego 3 czerwca 2026 roku energia elektryczna dla gospodarstw domowych w Polsce była około 3,1 razy droższa od gazu ziemnego w przeliczeniu na jednostkę energii.

Po wyłączeniu podatków i opłat relacja ta wynosiła około 2,8.

Warto zaznaczyć, iż są to dane historyczne, a nie bieżące ceny z listopada 2026 roku. Analiza Komisji opierała się na cenach energii elektrycznej z pierwszego półrocza 2025 roku oraz danych dotyczących gazu z października 2025 roku.

Mimo tego zestawienie pokazuje istotny problem: koszt jednej kilowatogodziny energii elektrycznej jest w Polsce zdecydowanie wyższy niż koszt takiej samej ilości energii dostarczonej w gazie ziemnym.

Taka dysproporcja utrudnia ekonomiczne uzasadnienie przechodzenia z ogrzewania gazowego na technologie wykorzystujące energię elektryczną.

Nie oznacza to jednak, iż ogrzewanie pompą ciepła musi być trzykrotnie droższe od ogrzewania gazowego. Pompy ciepła mogą dostarczać kilka kilowatogodzin ciepła z jednej kilowatogodziny zużytego prądu, dlatego o opłacalności decydują również sprawność urządzeń, warunki pracy instalacji i pełne koszty obu systemów.

Dlaczego Polska nie może po prostu skopiować niemieckiej obniżki?

Problem tkwi w zupełnie innej konstrukcji opodatkowania energii.

W Niemczech podatek od prądu wynosi w tej chwili 2,05 eurocenta/kWh, dlatego jego niemal całkowite zniesienie daje zauważalny efekt finansowy.

W Polsce akcyza od energii elektrycznej jest już bardzo niska.

Wynosi 5 zł za megawatogodzinę, czyli zaledwie 0,5 grosza za kilowatogodzinę.

Dla przeciętnego gospodarstwa domowego zużywającego 3500 kWh rocznie całkowite zniesienie akcyzy oznaczałoby oszczędność wynoszącą tylko 17,50 zł w skali roku, przed uwzględnieniem VAT.

To pokazuje, iż największym problemem polskich odbiorców nie jest sama akcyza.

Znacznie większy wpływ na wysokość rachunków mają:

  • cena zakupu energii elektrycznej,
  • koszty jej przesyłu i dystrybucji,
  • opłaty związane z funkcjonowaniem systemu energetycznego,
  • podatki i inne obciążenia uwzględniane w końcowych rozliczeniach.

Dlatego choćby całkowita likwidacja polskiej akcyzy nie doprowadziłaby do istotnego obniżenia cen energii elektrycznej.

Droga energia uderza również w gospodarstwa rolne

Koszty energii elektrycznej mają coraz większe znaczenie dla opłacalności produkcji rolnej.

Prąd wykorzystywany jest między innymi w instalacjach wentylacyjnych, systemach chłodzenia mleka, urządzeniach do przygotowywania pasz, pompach wodnych i automatycznych systemach obsługi zwierząt.

W gospodarstwach prowadzących intensywną produkcję zwierzęcą energia jest jednym ze stałych kosztów, których trudno uniknąć.

Podobnie jest w przedsiębiorstwach zajmujących się przechowywaniem, sortowaniem i przetwarzaniem produktów rolnych.

Wysokie rachunki za energię wpływają więc nie tylko na koszty utrzymania gospodarstw domowych, ale również na konkurencyjność produkcji rolno-spożywczej.

Trzeba przy tym pamiętać, iż taryfy oraz sposób rozliczania energii w gospodarstwach rolnych i przedsiębiorstwach mogą różnić się od zasad obowiązujących odbiorców indywidualnych.

Dla producentów rolnych szczególnie istotne są zatem rzeczywiste stawki wynikające z umów, koszty dystrybucji oraz profil zużycia energii.

Pompy ciepła pod presją wysokich cen energii

Duża różnica między cenami prądu i gazu stanowi również wyzwanie dla rozwoju elektryfikacji ogrzewania.

Pompy ciepła są urządzeniami o wysokiej efektywności energetycznej, ale ich opłacalność zależy w dużej mierze od relacji cen obu nośników energii.

Jeżeli prąd kosztuje trzy razy więcej niż gaz, pompa ciepła musi pracować z odpowiednio wysoką efektywnością sezonową, aby zapewnić konkurencyjne koszty ogrzewania.

Znaczenie mają również sprawność kotła gazowego, temperatura wymagana przez instalację grzewczą i charakterystyka energetyczna budynku.

Im większa różnica między ceną energii elektrycznej a ceną gazu, tym trudniej zachęcić odbiorców do inwestowania w elektryczne systemy ogrzewania wyłącznie argumentem niższych kosztów eksploatacji.

Komisja Europejska zwraca uwagę, iż nierównomierne obciążanie poszczególnych nośników energii podatkami i opłatami może spowalniać proces odchodzenia od paliw kopalnych.

Polska chroni ceny gazu. Co z rachunkami za prąd?

W Polsce działania osłonowe koncentrują się między innymi na stabilizowaniu kosztów energii dla gospodarstw domowych.

17 listopada 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt dotyczący utrzymania ceny gazu dla gospodarstw domowych na poziomie 197,29 zł/MWh netto w 2027 roku.

Jest to jednak cena samego paliwa gazowego, bez uwzględnienia wszystkich dodatkowych składników rachunku.

Utrzymywanie ochrony cen gazu przy jednoczesnych wysokich kosztach energii elektrycznej może mieć znaczenie dla decyzji inwestycyjnych właścicieli budynków.

Dla wielu gospodarstw domowych najważniejszym kryterium wyboru sposobu ogrzewania pozostaje bowiem wysokość przyszłych rachunków.

W Polsce nie ogłoszono dotychczas rozwiązania na 2027 rok odpowiadającego skalą i konstrukcją niemieckiemu planowi powszechnej redukcji podatku od energii elektrycznej.

Niemcy obniżają podatki, Polska potrzebuje innych rozwiązań

Niemiecka reforma pokazuje, jak duży wpływ na końcowe rachunki mogą mieć decyzje podatkowe. Jednocześnie uwidacznia różnice między systemami energetycznymi obu państw.

W Niemczech znaczną ulgę można uzyskać poprzez obniżenie relatywnie wysokiego podatku od energii elektrycznej.

W Polsce sama akcyza stanowi niewielką część całkowitego kosztu prądu. Dlatego ewentualne obniżki rachunków wymagałyby działań dotyczących również innych składników ceny.

Dla polskich gospodarstw domowych, rolników i przedsiębiorców najważniejsza pozostaje końcowa cena kilowatogodziny, a nie sama wysokość jednego podatku.

Niemiecki plan ma wejść w życie już 1 stycznia 2027 roku, pod warunkiem zakończenia procesu legislacyjnego. Jego wdrożenie będzie kolejnym punktem odniesienia w europejskiej dyskusji o kosztach energii i konkurencyjności gospodarki.

Tragiczne zderzenie z kombajnem w Ernestowie. Jedna osoba nie żyje, trzy zostały ranne
Idź do oryginalnego materiału