Wołowina z Mercosur bije po kieszeni hodowców? Stawki w skupach w dół

Zdjęcie: Wołowina z Mercosur bije po kieszeni hodowców? Stawki w skupach w dół

Od stycznia do kwietnia 2026 r. dostawy wołowiny z państw Mercosur do Unii Europejskiej wzrosły o 27%, a z samej Brazylii aż o 62%. Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny (PPZW) wystąpiła do ministra finansów i gospodarki o podjęcie działań, które doprowadzą do wszczęcia unijnego dochodzenia i uruchomienia klauzuli ochronnej dla sektora.

98,2 tys. ton z Mercosur w cztery miesiące

Od stycznia do kwietnia 2026 r. UE sprowadziła z państw Mercosur 98,2 tys. ton wołowiny w przeliczeniu na masę tuszy, czyli o 27% więcej niż rok wcześniej. Import z Brazylii zwiększył się o 62%.

Wzrost utrzymał się po rozpoczęciu tymczasowego stosowania umowy handlowej UE–Mercosur. W maju i czerwcu import świeżej i mrożonej wołowiny z państw Mercosur był o 13,4% większy niż w tych samych miesiącach 2025 r., a z Brazylii o 27,2%. Jednocześnie spadają ceny wołowiny dla polskich i europejskich producentów.

Od 3 września obowiązuje zawieszenie importu wołowiny z Brazylii, ponieważ kraj ten nie przedstawił UE wymaganych gwarancji dotyczących stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych. Czasowe wstrzymanie dostaw wpłynie na statystyki importu w kolejnych miesiącach.

Ceny w dół o 10,9% w niespełna trzy miesiące

W maju dostawy świeżej i mrożonej wołowiny z czterech państw Mercosur zwiększyły się o 35,4% rok do roku. Od 3 maja do 26 lipca cena wołowiny w Polsce spadła o 3,066 zł/kg, czyli o 10,9%.

Na rynku unijnym cena tusz młodych byków klasy ACZ–R3 obniżyła się od maja o ok. 5,8%, a w 34. tygodniu 2026 r. była o 8,3% niższa niż rok wcześniej.

Sprawa dotyczy Polski bezpośrednio: eksportujemy ok. 80% produkcji wołowiny, głównie do UE. W okresie styczeń–maj 2026 r. sprzedaż do pozostałych państw Unii osiągnęła wartość 1,1 mld euro, a w całym 2025 r. 2,7 mld euro. Tańsza brazylijska wołowina na rynku unijnym obniża popyt na polski towar i jego ceny.

Jakie są aktualne ceny bydła w skupach? Ile za żywiec? [23.09.2026]

Wniosek PPZW z 15 września

15 września PPZW skierowała do ministra Andrzeja Domańskiego formalny wniosek o pilne działania rządu, zmierzające do wystąpienia do Komisji Europejskiej o wszczęcie dochodzenia w sprawie środków ochronnych wobec importu wołowiny z państw Mercosur, ze szczególnym uwzględnieniem Brazylii. Platforma chce też zastosowania środków tymczasowych na czas trwania postępowania.

Zdaniem PPZW zawieszenie importu z Brazylii nie powinno opóźniać decyzji. Oba mechanizmy są odrębne: wstrzymanie dotyczy wymagań sanitarnych, a klauzule ochronne służą ocenie wpływu importu na sytuację producentów i rynek. Platforma obawia się, iż w kolejnych miesiącach niższe dostawy zatrą obraz presji, która już wystąpiła.

PPZW zaznaczyła, iż ocena przesłanek wymaga uzupełnienia danych o ceny importowe, wykorzystanie kontyngentów taryfowych oraz trzyletnie wartości referencyjne. Zwróciła się również o zbadanie sytuacji ekonomicznej gospodarstw i przedsiębiorstw sektora oraz rozmowy z innymi państwami UE narażonymi na skutki zwiększonego importu.

Jak działa klauzula ochronna z rozporządzenia 2026/687

Rozporządzenie 2026/687 weszło w życie 8 kwietnia 2026 r. i jest stosowane do tymczasowej umowy UE–Mercosur od 1 maja. Pozwala czasowo zawiesić preferencje taryfowe, jeżeli import z Mercosur powoduje poważną szkodę dla unijnych producentów albo jej zagrożenie.

Komisja Europejska ocenia m.in. wielkość i tempo wzrostu importu, ceny oraz sytuację producentów. Punktem odniesienia jest wzrost importu o 5% wobec średniej z trzech lat oraz cena importowa o 5% niższa od unijnej.

Dochodzenie może wszcząć państwo członkowskie lub organizacja reprezentująca branżę. KE ma zakończyć postępowanie w ciągu czterech miesięcy, a w pilnych przypadkach może wprowadzić środki tymczasowe w ciągu 21 dni.

Dlaczego wołowina jest produktem wrażliwym

Cykl produkcji bydła trwa kilka lat i wymaga długoterminowego zaangażowania ziemi, pasz i kapitału, więc gospodarstwa nie mogą gwałtownie zmienić profilu. Europejskie zakłady muszą zagospodarować całą tuszę, a importerzy mogą koncentrować dostawy na najbardziej wartościowych elementach, takich jak polędwice, rostbefy i antrykoty. Od ich sprzedaży w dużej mierze zależy opłacalność wykorzystania reszty tuszy.

Do tego produkcja w UE podlega wymogom dotyczącym identyfikowalności zwierząt, dobrostanu, ochrony środowiska i nadzoru weterynaryjnego, które podnoszą koszty. Producenci z Mercosur nie ponoszą proporcjonalnych kosztów.

Branża: dane trzeba ocenić w formalnym dochodzeniu

Jerzy Wierzbicki, prezes Polskiego Zrzeszenia Producentów Bydła Mięsnego, podkreśla, iż klauzule mają reagować na zagrożenie, a nie dopiero na jego skutki. Sektor jest gotowy przekazać dane potrzebne do oceny wpływu importu na ceny i sytuację producentów.

Jacek Zarzecki, wiceprzewodniczący PPZW, uważa, iż dochodzenie powinno objąć okres poprzedzający 3 września i zostać wszczęte bez zwłoki.

Aleksander Kiljańczyk z ZZCNMR, członek Komisji Zarządzającej Funduszem Promocji Mięsa Wołowego, zwraca uwagę, iż nie można finansować budowy popytu na polską wołowinę i jednocześnie nie reagować na import, który osłabia warunki produkcji w kraju.