3 tygodni temu
WTI notowane powyżej Brent to rzadkie zjawisko, które na pierwszy rzut oka wydaje się podważać utrwaloną hierarchię światowych punktów odniesienia dla ropy. W normalnych warunkach WTI jest tańsze od Brent, co wynika z jego lądowego punktu wyceny w Cushing w stanie Oklahoma oraz mniejszego powiązania z międzynarodowym handlem morskim. Jednak ostatnie ruchy cen nie wskazują na strukturalną zmianę wyceny jakości ropy ani jej pochodzenia geograficznego. Zamiast tego pokazują, jak duże znaczenie ma struktura krzywej cen w wyjątkowo napiętym rynku.
W pigułce:
- Ostatni ruch odzwierciedla moment w czasie i strukturę krzywej cen, a nie fundamentalną zmianę jakości ropy czy hierarchii punktów odniesienia.
- Skrajna backwardacja sprawiła, iż dostawy natychmiastowe są nieproporcjonalnie drogie względem dostaw terminowych.
- Porównywanie majowego WTI z czerwcowym Brent daje mylący obraz; przy porównaniu tych samych miesięcy ropa Brent przez cały czas notowana jest z wyraźną premią.
- Ten ruch podkreśla napięty, napędzany ograniczeniami podaży rynek, w którym natychmiastowa dostępność ma wyjątkowo wysoką wartość.
U podstaw tego zjawiska leży narastający szok podażowy związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie oraz faktycznym zamknięciem Cieśniny Ormuz. Poważnie zakłóciło to przepływy ropy i produktów paliwowych, podnosząc premię za ryzyko na światowych rynkach energii. Przy braku wyraźnego terminu powrotu do normalności, kupujący coraz bardziej koncentrują się na zabezpieczeniu dostaw dostępnych natychmiast, co silnie podbija ceny krótkoterminowe.
Skutki tego są najbardziej widoczne na krzywej kontraktów terminowych. Zarówno WTI, jak i Brent są notowane w warunkach silnej backwardacji, gdzie kontrakty z najbliższym terminem realizacji osiągają znaczną premię w stosunku do kontraktów z odroczoną dostawą. W ciągu ostatnich dwóch tygodni premia kontraktu WTI z terminem realizacji w maju wzrosła z 3 USD do +14 USD za baryłkę w stosunku do kontraktu czerwcowego, co odzwierciedla skrajny niedobór podaży na amerykańskim rynku spot. W tym samym czasie fizyczne ładunki Brent były sprzedawane w ubiegły czwartek po cenie 141,26 USD, co podkreśla skalę popytu na dostawy w najbliższym terminie na rynku globalnym.
To właśnie tutaj pojawia się pozorne odwrócenie relacji cen. Porównywane są bowiem majowe WTI i czerwcowe Brent. Na rynku charakteryzującym się skrajną backwardacją ta jednomiesięczna różnica ma najważniejsze znaczenie. Majowe WTI jest bliżej powiązane z bieżącymi warunkami rynku spot i dlatego zawiera wyższą premię za niedobór niż czerwcowe Brent, które odnosi się do dostaw w nieco późniejszym terminie.
Po uwzględnieniu tej różnicy czasowej tradycyjna relacja pozostaje bez zmian. Przy porównaniu dla tego samego miesiąca (czerwiec) Brent przez cały czas notowany jest z bardzo wysoką premią, wynoszącą około 11–12 USD za baryłkę względem WTI. Ta różnica wciąż odzwierciedla większą ekspozycję Brent na globalny handel morski oraz ryzyko geopolityczne, zwłaszcza w kontekście obecnych, bardzo dużych zakłóceń eksportu z Bliskiego Wschodu.
W istocie rynek nie sugeruje, iż ropa wydobywana w głębi lądu w USA stała się strukturalnie bardziej wartościowa niż ropa będąca przedmiotem handlu międzynarodowego. Zamiast tego sygnalizuje, iż wartość natychmiastowej dostawy wzrosła do wyjątkowo wysokiego poziomu. W okresach skrajnych napięć początek krzywej cen może dominować sygnały rynkowe, tymczasowo zniekształcając tradycyjne relacje między cenami referencyjnymi.
Backwardacja na obecnych poziomach daje także wgląd w oczekiwania rynku. Różnica cen w horyzoncie sześciu miesięcy pokazuje, jak skrajne stały się obecne warunki – czerwcowy Brent notowany jest z premią 29,6 USD względem późniejszych dostaw, podczas gdy WTI – ze względu na punkt odniesienia w maju – osiąga jeszcze wyraźniejszą premię na poziomie 37,7 USD za baryłkę. O ile początek krzywej odzwierciedla dotkliwy niedobór, niższe ceny w dalszych terminach sugerują, iż uczestnicy rynku oczekują przynajmniej częściowej normalizacji w perspektywie czasu. Może ona wynikać z połączenia spadku popytu, dostosowań po stronie podaży lub złagodzenia napięć geopolitycznych. Do tego czasu premia za natychmiastowe dostawy prawdopodobnie pozostanie wysoka, zapewniając inwestorom ETF-ów posiadającym pasywne długie pozycje na ropie naftowej podwyższony dodatni zwrot z rolowania.
Ostatnie ruchy cen stanowią więc ważne przypomnienie: na silnie rozchwianych rynkach, gdzie szoki podażowe prowadzą do głębokiej backwardacji, moment dostawy może mieć równie duże znaczenie jak sam punkt odniesienia. To, co wygląda jak zmiana relatywnej wartości, jest w rzeczywistości odzwierciedleniem tego, jak agresywnie rynek wycenia natychmiastową dostępność.
Wykres uwidacznia trzy najważniejsze zjawiska: różnicę między kontraktami na ropę WTI z maja a kontraktami na ropę Brent z czerwca, skrajny poziom backwardacji na obu krzywych oraz utrzymującą się premię ropy Brent względem ropy WTI w całym okresie obowiązywania krzywej.
Różnice cenowe między kontraktami terminowymi WTI i Brent z sześciomiesięcznym terminem realizacji pokazują, jaką premię nabywcy są skłonni zapłacić za dostawy natychmiastowe w porównaniu z podażą dostępną za sześć miesięcy, co podkreśla skalę obecnego zjawiska backwardacji.
