Tydzień zaczyna się od dwóch wydarzeń, które pokazują dwa oblicza polityki Donalda Trumpa. W Azji szykuje się wielkie dyplomatyczne spotkanie. Na Bliskim Wschodzie USA wzmacniają obecność wojskową. Chińskie MSZ potwierdziło w poniedziałek, iż 19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotka się z Władimirem Putinem i Donaldem Trumpem. Przywódcy trzech największych mocarstw nuklearnych porozmawiają przy okazji szczytu APEC, pierwszy raz w takim gronie. Mniej więcej w tym samym czasie do strefy odpowiedzialności amerykańskiego Dowództwa Centralnego (CENTCOM) wpłynął lotniskowiec USS Theodore Roosevelt.
Szczyt bez agendy
Komunikat Pekinu był wyjątkowo krótki.
„19 listopada przywódca Chin Xi Jinping spotka się w Shenzhen z prezydentem Rosji Władimirem Putinem i prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem w ramach trójstronnego szczytu przywódców” – przekazało chińskie ministerstwo spraw zagranicznych.
Wcześniej spotkanie zapowiedziały Biały Dom i Kreml. Wiele wskazuje na to, iż największym problemem jest dziś sam program rozmów. Według Neo Wanga, głównego stratega ds. Chin w Evercore ISI, strony nie zgadzają się co do tego, o czym chcą rozmawiać. Waszyngton chce rozmawiać o ograniczeniu broni jądrowej i wojnie z Iranem. Biały Dom zapowiada natomiast, iż Trump nie poruszy tematu Ukrainy, bo uważa to za „niestosowne”, skoro Chiny nie uczestniczą w negocjacjach. Moskwa z kolei chce, by rozmowy w Shenzhen były kontynuacją wysiłków na rzecz zakończenia wojny, oczywiście na jej warunkach.
Chiny mają w tym spotkaniu najwięcej do zyskania, ale też ryzykują. Rozmowy o rozbrojeniu w formacie z USA i Rosją są dla Pekinu nie do przyjęcia, bo Chiny mają ok. 500 głowic, a każde z pozostałych dwóch mocarstw ponad 5 tys. Reuters zwraca uwagę, iż już samo spotkanie budzi niepokój w Kijowie, Tokio i Tajpej, gdzie mówi się o „nowej Jałcie”, czyli podziale stref wpływów ponad głowami mniejszych państw.
„Dla Xi już samo to, iż zdołał posadzić przy stole Putina i Trumpa jako pierwszy wśród równych, przyniesie większość politycznych korzyści, zanim rozmowy się w ogóle zaczną” – ocenił Peter Alexander z Z-Ben Advisors.
W przyszłym roku Xi będzie się ubiegał o kolejną kadencję na zjeździe partii. Wspólne zdjęcie, na którym stoi między przywódcami USA i Rosji, może się okazać najcenniejszym rezultatem szczytu. Nikt natomiast nie oczekuje przełomu. Przedstawiciel administracji Trumpa przyznał wprost, iż w sprawach nuklearnych porozumienia nie będzie.
Cła ważniejsze dla rynku niż zdjęcie
Dla inwestorów ważniejszy może być dwustronny wątek amerykańsko-chiński. Biały Dom zapowiada, iż przed spotkaniem w trójkę Trump porozmawia z samym Xi, choć Pekin tego jeszcze nie potwierdził. Na stole jest rozejm handlowy, który podczas poprzedniego szczytu przedłużono tylko do 10 stycznia 2027 r. Analitycy na ogół spodziewają się kolejnego przedłużenia. Do tego dochodzi kwestia eksportu chipów AI, na którą w ostatnich dniach mocno wpłynęła afera wokół Nvidii. Na szczyt mają polecieć Scott Bessent i Howard Lutnick, którzy w tej sprawie otwarcie się spierają.
Trzy lotniskowce i nerwowy Bahrajn
W tym samym czasie Waszyngton wysyła Teheranowi mocny sygnał. USS Theodore Roosevelt opuścił Singapur 8 listopada. Wraz z cruiserem i dwoma niszczycielami dołączył do dwóch amerykańskich lotniskowców, które już działają w regionie. Dziennikarz Axiosa Barak Ravid, powołując się na przedstawiciela administracji, napisał, iż USA mają teraz w strefie CENTCOM trzy grupy uderzeniowe lotniskowców. To pierwsza taka sytuacja od kwietnia.
Okręty przybyły po załamaniu się rozmów z Iranem. Konflikt zaczął się od amerykańsko-izraelskich nalotów 28 lutego i od tamtej pory rozlał się na cały region. Mimo rozejmu sytuacja pozostaje bardzo krucha. W piątek Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ogłosił, iż zniszczył amerykański radar wczesnego ostrzegania w Bahrajnie. CENTCOM zaprzeczył i podał, iż zestrzelił dwa irańskie drony, zanim wyrządziły jakiekolwiek szkody. W niedzielę Iran ogłosił atak na amerykańską bazę śmigłowców w Bahrajnie. Irańska telewizja poinformowała też o pięciu jednostkach, które weszły na miny.
Trump wysyła sprzeczne sygnały. Zapewnia, iż nie zamierza wznawiać działań wojennych, a jednocześnie twierdzi, iż nie potrzebuje porozumienia z Teheranem. Wiceprezydentowi JD Vance’owi, który prowadził negocjacje, polecił zająć się sprawami krajowymi. Według „New York Timesa” amerykańscy i izraelscy wojskowi przygotowali plany kolejnych uderzeń, m.in. na irańską infrastrukturę energetyczną, ale prezydent na razie z nich nie skorzystał. Za wznowieniem ataków opowiada się premier Izraela Benjamin Netanjahu.
Ropa na razie spokojna
Rynek ropy reaguje na to wszystko zaskakująco spokojnie. Brent kosztuje w poniedziałek ok. 96 USD za baryłkę. To prawie tyle samo co w piątek, ale ponad 12 proc. mniej niż przed miesiącem. Ceny hamuje raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej. Według niego podaż ropy pierwszy raz od początku konfliktu przewyższyła popyt, a w czwartym kwartale nadwyżka ma wynieść ok. 2 mln baryłek dziennie, bo transport przez Cieśninę Ormuz stopniowo wraca do normy. Jednocześnie ropa jest wciąż o prawie połowę droższa niż rok temu.
Dlatego właśnie Bliski Wschód jest dziś dla rynków większym ryzykiem niż szczyt w Shenzhen. Trzy lotniskowce w regionie nie oznaczają, iż wojna wybuchnie na nowo, ale znacząco zwiększają możliwości USA, gdyby Trump zmienił zdanie. jeżeli zostanie zaatakowana irańska infrastruktura energetyczna albo żegluga przez Ormuz znowu stanie, ceny mogą gwałtownie wrócić do poziomów sprzed kilku tygodni, kiedy Brent przekraczał 100 USD. Przy rosnących oczekiwaniach na podwyżkę stóp przez Fed i dolarze najsilniejszym od 19 miesięcy ucierpiałyby na tym przede wszystkim waluty rynków wschodzących, w tym złoty.

1 godzina temu






