Zakaz importu żywności z pestycydami. Polska szykuje blokadę

Zakaz importu żywności z pestycydami nabiera realnych kształtów za sprawą ministra rolnictwa. Mianowicie MRiRW zapowiada działania wzorowane na rozwiązaniach przyjętych wcześniej przez Francję. Celem ma być ochrona konsumentów, a jednocześnie uspokojenie nastrojów wśród rolników i producentów żywności.

Zakaz importu żywności z pestycydami (spoza UE) pojawia się w momencie narastających napięć wokół napływu produktów z państw trzecich.

Zakaz importu żywności z pestycydami w odpowiedzi na presję rynku?

Europejscy rolnicy podczas protestów przeciwko umowie UE-Mercosur m.in. wskazywali na nierówne warunki konkurencji. Konkretnie to w Unii Europejskiej obowiązują znacznie ostrzejsze normy produkcji surowców i żywności niż poza nią. Dlatego MRiRW sygnalizuje, iż nie chce już tylko apelować, ale realnie działać, jednocześnie wzmacniając poczucie stabilności na rynku.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreśla (nie jest w tej opinii odosobniony), że:

„Bezpieczeństwo żywności ma dziś rangę porównywalną z bezpieczeństwem energetycznym czy militarnym„.

Przygotowywane rozporządzenie i rola Ministerstwa Zdrowia

Głównym narzędziem blokady przed taką żywnością ma być: rozporządzenie o czasowym zawieszeniu importu oraz wprowadzania do obrotu żywności, która zawiera pozostałości substancji czynnych niedopuszczonych do stosowania w UE.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, taki akt prawny ma wydać Minister Zdrowia. Dojdzie do tego na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jednakże inicjatorem tego działania jest MRiRW.

Resort rolnictwa przekazał już do Ministerstwa Zdrowia komplet informacji, które umożliwiają rozpoczęcie procedury legislacyjnej oraz poinformowanie Komisji Europejskiej o planowanych krokach.

Jakie substancje obejmie blokada importu?

W pierwszym etapie zakaz importu żywności z pestycydami ma dotyczyć pięciu substancji czynnych. Konkretnie to tych, których stosowanie zostało w UE zakazane wiele lat temu. Bedą to:

• karbendazym – zakaz od 2014 r.,
• benomyl – zakaz od 2002 r.,
• glufosynat – zakaz od 2018 r.,
• tiofanat metylu – zakaz od 2020 r.,
• mankozeb – zakaz od 2021 r.

To właśnie te substancje najczęściej wykrywano w produktach sprowadzanych spoza Unii Europejskiej, w tym w owocach, warzywach, zbożach oraz ziemniakach. Czyli po wejściu w życie przygotowanego rozporządzenia nie będzie w Polsce możliwy obrót m.in. owocami egzotycznymi czy warzywami jeżeli wykażą pozostałości ww. substancji.

Kontrole, badania i finansowanie analiz

Równolegle do wprowadzenia rozporządzenia zaplanowano wzmocnienie kontroli. Sanepid będzie pobierał próbki z produktów wprowadzanych na polski rynek z państw trzecich. Badania sfinansuje Ministerstwo Rolnictwa. Natomiast analizy wykonają instytuty nadzorowane przez resort, w tym IOR i IO. To rozwiązanie ma zwiększyć skuteczność egzekwowania przepisów i ograniczyć ryzyko omijania zakazów.

Dlaczego wybrano właśnie te substancje — pytanie redakcji

Jako redakcja agroFakt.pl zwróciliśmy się do MRiRW z pytaniem, co było kluczem doboru właśnie tych pięciu substancji. Rolnicy wskazują bowiem, iż w krajach Mercosur wciąż masowo stosuje się również inne środki, takie jak atrazyna, chloropiryfos czy chlorotalonil, które także są zakazane w UE. Co prawda resort rolnictwa zapowiada, iż to dopiero pierwszy etap. W kolejnym kroku planowane jest rozszerzenie listy substancji objętych zakazem, przy udziale instytutów badawczych. Na odpowiedź w sprawie kryteriów doboru czekamy.

Francuski precedens i działania na forum UE

Polska nie działa w próżni. Już 20 stycznia temat blokady produktów z pozostałościami pestycydów, wprowadzony wcześniej przez Francję, będzie omawiany w Brukseli. Planowane jest nadzwyczajne posiedzenie Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. Polski przedstawiciel ma poprzeć te działania i wzmocnić wspólne stanowisko państw UE.

Zakaz importu żywności z pestycydami — co to oznacza dla rolników?

Zakaz importu żywności z pestycydami może w krótkim okresie uspokoić sytuację na rynku i ograniczyć presję cenową ze strony importu.
Dla rolników to sygnał, iż rząd zaczyna realnie reagować na problem nierównych standardów produkcji. Jednocześnie wiele zależy od dalszych decyzji na poziomie UE oraz od tego, czy i kiedy rozszerzymy listę zakazanych substancji w żywności importowanej.

Zakaz importu żywności z pestycydami — kierunek, nie finał

Zakaz importu żywności z pestycydami nie zamyka tematu, ale otwiera kolejny etap działań regulacyjnych. MRiRW sygnalizuje chęć uspokojenia nastrojów i ochrony rynku. Jednak strategiczne będą kolejne decyzje legislacyjne i odpowiedzi na pytania o dalsze substancje.
Rolnicy powinni uważnie śledzić rozwój sytuacji. Bowiem od tych działań zależy konkurencyjność krajowej produkcji w najbliższych latach.

Źródło: MRiRW

FAQ: Zakaz importu żywności z pestycydami

Co to jest zakaz importu żywności z pestycydami?

Zakaz importu żywności z pestycydami to działania podejmowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu zablokowania wprowadzenia do obrotu produktów spożywczych z państw spoza UE, które zawierają substancje czynne zakazane w Unii Europejskiej.

Jakie substancje będą objęte zakazem importu?

W pierwszym etapie zakaz obejmie pięć substancji, które zostały zakazane w UE: karbendazym, benomyl, glufosynat, tiofanat metylu oraz mankozeb.

Kiedy zakaz importu żywności wejdzie w życie?

Zakaz importu ma być wdrażany poprzez rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia, jednak konkretna data wprowadzenia tego zakazu nie została jeszcze określona.

Jakie będą konsekwencje dla rolników?

Zakaz ma na celu ochronę krajowych producentów żywności przed konkurencją z importu, co może wpłynąć na stabilizację cen oraz poprawić sytuację na rynku rolno-spożywczym w Polsce.

Jakie działania są podejmowane w celu kontroli importowanej żywności?

Sanepid będzie pobierał próbki produktów importowanych w celu ich badania. Badania te będą finansowane przez Ministerstwo Rolnictwa, a analizy przeprowadzą instytuty nadzorowane przez ten resort.