Buraki cukrowe opóźnione przez pogodę. Teraz liczy się dobra dawka azotu

Tegoroczna wiosna nie ułatwia prowadzenia plantacji buraka cukrowego. Zmienna pogoda, niedobór wody w glebie, niskie temperatury powietrza i chłodne podłoże spowolniły rozwój roślin. W wielu gospodarstwach buraki rozwijają się wolniej, niż oczekiwano, a plantatorzy muszą teraz uważnie podejść do nawożenia azotowego.

Buraki cukrowe opóźnione przez pogodę. Teraz liczy się dobra dawka azotu

Obecnie burak cukrowy znajduje się najczęściej w fazie 4–6 par liści adekwatnych. To istotny moment agrotechniczny, bo roślina zaczyna intensywniej budować aparat liściowy, który później będzie decydował o gromadzeniu cukru w korzeniu. Właśnie teraz należy ocenić, czy plantacja wymaga uzupełnienia azotu.

Wiosna spowolniła rozwój buraka

Początek sezonu był trudny dla wielu plantacji. Brak regularnych opadów ograniczał dostępność składników pokarmowych, a niska temperatura gleby opóźniała wschody i rozwój systemu korzeniowego. W takich warunkach burak cukrowy wolniej pobierał wodę i składniki odżywcze, choćby o ile nawożenie podstawowe zostało wykonane prawidłowo.

Deficyt wody w glebie dodatkowo pogarszał wykorzystanie nawozów. Azot, podobnie jak inne składniki pokarmowe, musi być dostępny w strefie korzeniowej. o ile gleba jest przesuszona, pobieranie składników przez roślinę jest ograniczone.

Ostatnie opady, które pojawiły się lokalnie, poprawiły warunki do zastosowania uzupełniającej dawki azotu. Wilgotna gleba sprzyja jego rozpuszczeniu i przemieszczeniu w strefę aktywnych korzeni.

Faza 4–6 par liści to istotny moment dla nawożenia

Faza 4–6 par liści adekwatnych jest odpowiednim terminem na ocenę potrzeb pokarmowych buraka. Roślina wchodzi wtedy w etap bardziej intensywnego wzrostu. o ile w tym okresie zabraknie azotu, plantacja może mieć słabszy rozwój liści, wolniejsze tempo przyrostu biomasy i niższy potencjał plonowania.

Z drugiej strony azotu nie należy stosować „na oko”. Nadmierna dawka może pogorszyć jakość surowca, zwiększyć zawartość azotu szkodliwego i utrudnić osiągnięcie dobrych parametrów technologicznych. W uprawie buraka cukrowego ma to szczególne znaczenie, ponieważ zawartość azotu jest brana pod uwagę w rozliczeniu surowca.

Dlatego celem nie jest maksymalne nawożenie, ale precyzyjne uzupełnienie brakującej ilości składnika.

Azot musi być dopasowany do warunków plantacji

Na potrzeby nawożenia azotem wpływa kilka czynników: stanowisko, przedplon, nawożenie organiczne, zasobność gleby, przebieg pogody oraz aktualny stan plantacji. Inaczej będzie wyglądała sytuacja na polach po oborniku lub międzyplonach, a inaczej na stanowiskach słabszych, przesuszonych i z ograniczoną mineralizacją azotu.

W obecnym sezonie szczególnie ważne jest uwzględnienie przebiegu pogody. Chłód ograniczał aktywność biologiczną gleby, a susza zmniejszała dostępność składników. Po opadach rośliny mogą szybciej zareagować na uzupełniające nawożenie, ale dawka przez cały czas powinna wynikać z realnych potrzeb plantacji.

Program N-pro pomoże określić dawkę

Plantatorzy powinni skorzystać z programu N-pro, który pozwala określić optymalną dawkę azotu dla buraka cukrowego. Program działa na podstawie formularza, w którym uwzględnia się dane potrzebne do obliczenia zalecanej ilości składnika.

Takie narzędzie ogranicza ryzyko dwóch błędów: zbyt niskiego nawożenia, które może osłabić rozwój roślin, oraz przenawożenia, które podnosi koszty i może negatywnie wpłynąć na parametry jakościowe korzeni.

Program N-pro jest dostępny na stronie www.liz.pl.

Po opadach azot może być szybciej dostępny dla roślin

Opady, które wystąpiły w ostatnim czasie, stworzyły lepsze warunki do zastosowania dawki azotu. Wilgoć w glebie pomaga w rozpuszczeniu nawozu i jego przemieszczeniu do strefy, z której roślina może go pobrać.

To ważne, bo przy suchym podłożu efektywność nawożenia jest ograniczona. Nawóz może leżeć na powierzchni lub w wierzchniej warstwie gleby, ale nie będzie realnie dostępny dla systemu korzeniowego. Po deszczu sytuacja poprawia się, dlatego termin zastosowania azotu powinien być powiązany z lokalnymi warunkami wilgotnościowymi.

Nie tylko plon, ale też jakość surowca

W buraku cukrowym azot wpływa nie tylko na wzrost roślin, ale również na jakość technologiczną korzeni. Odpowiednio dobrana dawka wspiera budowę plonu, ale nadmiar może obniżać wartość surowca w rozliczeniu.

Dlatego nawożenie azotowe trzeba traktować jako element precyzyjnego zarządzania plantacją. W obecnym sezonie, przy opóźnionym rozwoju roślin, pokusa „nadrobienia” słabszego startu wyższą dawką może być duża. Nie zawsze jest to jednak rozwiązanie korzystne ekonomicznie.

Najbezpieczniejsze podejście to ocena stanu plantacji, uwzględnienie warunków pogodowych i wyliczenie dawki przy użyciu narzędzia N-pro.

Plantatorzy powinni działać teraz

Burak cukrowy wszedł w fazę, w której dostępność azotu ma istotne znaczenie dla dalszego rozwoju. Po trudnym początku wiosny plantacje potrzebują dobrego startu w kolejny etap wegetacji. Uzupełnienie azotu powinno być jednak wykonane świadomie, w oparciu o potrzeby konkretnego pola.