Ceny napojów pójdą w górę? Branża alarmuje, minister rolnictwa protestuje

Od 1 stycznia 2027 roku część napojów bezalkoholowych może znacząco podrożeć. Rząd planuje podwyżkę VAT z 5 do 23 proc. na wybrane produkty, w tym piwa, wina i cydry 0 proc. oraz napoje energetyczne. Branża ostrzega przed spadkiem sprzedaży, a minister rolnictwa Stefan Krajewski wskazuje, iż zmiany mogą uderzyć również w polskich sadowników i plantatorów chmielu. Browary Polskie zapowiadają zakwestionowanie przepisów na gruncie prawa unijnego.

Ceny napojów pójdą w górę? Branża alarmuje, minister rolnictwa protestuje

VAT wzrośnie choćby do 23 proc. Które napoje podrożeją?

Rząd przyjął 22 września projekt zmian podatkowych przewidujący podniesienie VAT z 5 do 23 proc. w handlu oraz z 8 do 23 proc. w gastronomii na wybrane napoje.

Zmiany mają objąć m.in. bezalkoholowe piwa, wina i cydry zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, a także określone napoje energetyczne z dodatkiem kofeiny lub tauryny.

Nie wszystkie produkty bezalkoholowe zostaną jednak objęte podwyżką. Przykładowo piwa bezalkoholowe bez dodatku soku już dziś są opodatkowane stawką 23 proc.

Ministerstwo Finansów uzasadnia projekt potrzebą ujednolicenia opodatkowania i brakiem podstaw zdrowotnych do utrzymywania preferencyjnych stawek.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, ale wcześniej wymagają uchwalenia przez parlament i podpisu prezydenta.

Minister rolnictwa alarmuje. Zagrożony zbyt na jabłka i chmiel

Planowane zmiany budzą sprzeciw ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego. Jeszcze przed przyjęciem projektu przez rząd szef resortu apelował o wycofanie się z podwyżki.

W piśmie z 18 września ostrzegał, iż wyższe ceny napojów mogą ograniczyć sprzedaż, a w konsekwencji zmniejszyć zapotrzebowanie na polskie surowce rolne.

Problem dotyczy m.in. producentów jabłek oraz plantatorów chmielu.

Według szacunków branży piwowarskiej browary wykorzystują około 30 tys. ton jabłek rocznie, a piwa z dodatkiem soku stanowią około 60 proc. rynku piw bezalkoholowych.

Minister zwrócił również uwagę na sytuację plantatorów chmielu. W Polsce jego uprawą zajmuje się ponad 600 plantatorów, a średnia powierzchnia plantacji wynosi około 2,5 ha. Przy tak niewielkim areale przestawienie produkcji na inne uprawy może być ekonomicznie trudne.

Browary Polskie zapowiadają spór z rządem

Przedstawiciele przemysłu piwowarskiego zarzucają projektowi nierówne traktowanie produktów konkurujących ze sobą na rynku napojów.

Bartłomiej Morzycki, dyrektor generalny Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie, zapowiada podjęcie kroków prawnych w przypadku uchwalenia przepisów.

– Przepisy ustawy w zaproponowanym brzmieniu stoją w sprzeczności z zasadą neutralności i proporcjonalności określonej w Dyrektywie VAT, dlatego w przypadku ich przyjęcia zostaną zaskarżone do Trybunału Sprawiedliwości UE – tłumaczy Bartłomiej Morzycki.

Branża zwraca również uwagę, iż część napojów może zostać jednocześnie obciążona wyższym VAT i zwiększoną opłatą cukrową.

Napoje 0 proc. zyskują popularność. Sprzedaż rośnie o niemal 20 proc.

Propozycja podwyżek pojawia się w momencie dynamicznego rozwoju rynku napojów bezalkoholowych.

Według danych NielsenIQ za 12 miesięcy zakończonych 13 września 2026 roku wartość sprzedaży alkoholu spadła o 2,3 proc., a liczba sprzedanych produktów zmniejszyła się o 2,5 proc.

Tymczasem wartość sprzedaży bezalkoholowych odpowiedników alkoholu wzrosła o niemal 18 proc., osiągając 2,4 mld zł. Pod względem ilościowym wzrost wyniósł około 20 proc.

Szczególnie gwałtownie rozwija się rynek win bezalkoholowych, których sprzedaż wzrosła wartościowo o 23 proc., a ilościowo o 32 proc.

Produkt za 15 zł może kosztować 17,57 zł

Podwyżka VAT może bezpośrednio przełożyć się na ceny sklepowe.

Przy zachowaniu niezmienionej ceny netto wzrost stawki z 5 do 23 proc. oznacza podwyżkę ceny brutto o około 17,1 proc.

Oznacza to, iż napój kosztujący dziś 15 zł mógłby podrożeć do około 17,57 zł, czyli o 2,57 zł.

Nie wszystkie produkty muszą jednak zdrożeć w takim samym stopniu. Część dodatkowych kosztów mogą przejąć producenci, dystrybutorzy lub sieci handlowe, ograniczając własne marże.

Przedstawiciele handlu wskazują jednak, iż przy silnej konkurencji cenowej możliwości przejęcia dodatkowych kosztów są ograniczone.

Wyższe podatki od 2027 roku. Skutki mogą odczuć także rolnicy

Projektowane zmiany nie kończą się na podatku VAT. Od początku 2027 roku planowany jest również wzrost akcyzy na napoje alkoholowe o 20–26 proc., w zależności od kategorii produktu.

Przedstawiciele branży wskazują, iż jednoczesne zwiększanie podatków na alkohol i jego bezalkoholowe odpowiedniki może osłabić rozwój segmentu 0 proc.

Dla rolnictwa najważniejsze pozostaje pytanie o przyszły popyt na krajowe surowce.

Jeżeli wyższe ceny ograniczą sprzedaż napojów zawierających soki, skutki mogą odczuć również sadownicy i plantatorzy dostarczający surowce do przemysłu.

Ostateczny wpływ podwyżek będzie jednak zależał od finalnego kształtu przepisów, reakcji producentów oraz decyzji zakupowych konsumentów.