4 godzin temu
Zakończyły się siewy buraka cukrowego. Mimo licznych wyzwań jego uprawa przez cały czas pozostaje jedną z bardziej stabilnych gałęzi produkcji rolniczej. Zapowiadane ograniczenie areału w Unii Europejskiej może dodatkowo wpłynąć na wzrost cen cukru, a tym samym i poprawę rentowności produkcji. Rolnicy cenią tę uprawę również za przewidywalność – już w momencie siewu znana jest minimalna cena skupu. W realiach dużej zmienności rynków rolnych i napięć geopolitycznych jest to istotny argument przemawiający za burakiem.
Chwościk – zagrożenie dla buraka cukrowegoOstatnia dekada przyniosła znaczące zmiany w technologii produkcji. Coraz częściej odchodzi się od tradycyjnej orki na rzecz systemów bezorkowych, a rozwój rolnictwa precyzyjnego pozwala ograniczać zużycie nawozów i obniżać koszty. Równocześnie postęp hodowlany sprawił, iż współczesne odmiany buraka są znacznie bardziej wydajne. W efekcie plon cukru z hektara wzrósł w ostatnich latach o około 30%.
Chwościk buraka
Zmiany klimatyczne sprzyjają rozwojowi chorób i szkodników. Jednocześnie ograniczanie dostępnych środków ochrony utrudnia ich zwalczanie. W tej sytuacji szczególnie dużym problemem staje się chwościk buraka. Uprawa bezorkowa sprzyja jego rozwojowi – patogen zimuje w resztkach pożniwnych. Choroba rozwija się intensywnie po zwarciu międzyrzędzi, kiedy w łanie wzrasta wilgotność powietrza, a temperatura w ciągu dnia osiąga 20℃. Atakuje liście, prowadząc do ich zamierania. Roślina próbuje się regenerować, wytwarzając nowe liście, ale odbywa się to kosztem budowy korzenia. W efekcie plon ulega obniżeniu. Spada zawartość cukru.
Pierwsze objawy chwościka pojawiają się zwykle po około trzech tygodniach od infekcji. To jednocześnie ostatni moment na skuteczną interwencję fungicydową. W praktyce rolniczej pomocne może być wykorzystanie buraka ćwikłowego jako rośliny wskaźnikowej. Objawy choroby występują na nim wcześniej niż na buraku cukrowym, co pozwala szybciej podjąć decyzję o wykonaniu zabiegu. Warunkiem skuteczności ochrony jest szybka reakcja – opóźnienie zabiegu znacząco ogranicza jego efektywność.
Odporność
Jednym z najpoważniejszych wyzwań w walce z chwościkiem jest jego narastająca odporność na substancje aktywne. Wieloletnie stosowanie tych samych środków sprawiło, iż ich skuteczność wyraźnie spadła. Dotyczy to między innymi strobiluryn oraz fenpropidyny stosowanych pojedynczo. Problem zaczyna również dotykać wybranych substancji aktywnych z grupy: triazole, głównie ze względu na powszechność ich stosowania. Ograniczona liczba dostępnych fungicydów dodatkowo komplikuje sytuację i zwiększa ryzyko pojawiania się odpornych ras grzyba.
Szansą na poprawę skuteczności ochrony są nowe preparaty, takie jak Propulse 250 SE, zawierający fluopyram i protiokonazol. Dzięki połączeniu dwóch substancji z różnych grup chemicznych o odmiennym mechanizmie działania fungicyd skutecznie zwalcza nie tylko chwościka, ale również inne choroby liści buraka, takie jak: mączniak prawdziwy buraka, brunatna plamistość liści buraka czy rdza buraka. Dodatkowym atutem jest ich pozytywny wpływ na fizjologię roślin, co może wspierać ich kondycję i plonowanie.
Jednak choćby najlepsze środki nie będą skuteczne bez adekwatnej strategii ich używania. najważniejsze znaczenie ma rotacja substancji czynnych, stosowanie zalecanych dawek oraz wykonywanie zabiegów w optymalnym terminie. Niezbędne jest także monitorowanie wrażliwości patogenów.
Narastanie odporności grzybów jest najczęściej efektem błędów w ochronie roślin. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad agrotechniki i ochrony chemicznej.
Odpowiednie zarządzanie zabiegami pozwala nie tylko skutecznie chronić plantacje, ale również wydłużyć okres efektywnego działania dostępnych środków ochrony roślin.
W obecnych warunkach dobrze prowadzona uprawa buraka cukrowego przez cały czas może być opłacalna. Jednak sukces coraz częściej zależy nie tylko od technologii, ale także od wiedzy i trafnych decyzji producenta. W ochronie warto wykorzystywać produkty oparte o nowe substancje aktywne.
Anna Rogowska
