Dotowane ubezpieczenia po nowemu. Więcej upraw i prostsze zasady dla rolników

Rolnicy mają mieć łatwiejszy dostęp do dotowanych ubezpieczeń upraw i zwierząt gospodarskich. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nowe przepisy mają uprościć zasady dopłat, ograniczyć formalności i rozszerzyć katalog upraw, które mogą być objęte wsparciem z budżetu państwa.

Dotowane ubezpieczenia po nowemu. Więcej upraw i prostsze zasady dla rolników

To ważna decyzja szczególnie po sezonach, w których rolnicy coraz częściej mierzą się z suszą, przymrozkami, gradem, nawałnicami i innymi gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Rząd wskazuje, iż celem zmian jest zwiększenie dostępności ubezpieczeń na preferencyjnych warunkach oraz uporządkowanie zasad pomocy publicznej po kontroli Komisji Europejskiej.

– Chcemy, żeby system dotowanych ubezpieczeń był bardziej dostępny i prostszy dla rolników. Ograniczamy formalności, porządkujemy przepisy i rozszerzamy zakres wsparcia tak, aby więcej producentów mogło korzystać z dopłat do składek ubezpieczeniowych – podkreślił minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Dopłata do składki zostaje na poziomie do 65 proc.

Projekt zakłada utrzymanie dopłat państwa do składek ubezpieczeniowych na poziomie do 65 proc. składki. Dotyczy to zarówno ubezpieczeń upraw rolnych, jak i zwierząt gospodarskich. Taki poziom dopłat przewidziano również w projekcie rozporządzenia dotyczącym 2026 roku.

Dla rolnika oznacza to, iż znaczną część kosztu polisy przez cały czas ma pokrywać budżet państwa. W praktyce może to zwiększyć zainteresowanie ubezpieczeniami, zwłaszcza w gospodarstwach, które do tej pory rezygnowały z polis ze względu na wysoką składkę.

Koniec z wyliczaniem dopłat według klasy gleby

Jedną z najważniejszych zmian jest uproszczenie sposobu wyliczania dopłat. Z systemu mają zniknąć rozwiązania uzależniające wysokość wsparcia od klasy gleby. Rolnicy nie będą musieli składać oświadczeń dotyczących klas użytków rolnych.

To praktyczne uproszczenie, bo dotychczasowe zasady były dla wielu gospodarstw dodatkową biurokracją. Nowe przepisy mają wprowadzić jednolite podejście do obliczania wysokości dopłaty bez względu na klasę gleby.

Nowe limity stawek taryfowych

Projekt określa jednolite limity stawek taryfowych, do których będzie przysługiwać dopłata państwa. W przypadku tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek dopłata ma obejmować składki przy stawce do 25 proc. sumy ubezpieczenia.

Dla pozostałych upraw limit wyniesie 15 proc. sumy ubezpieczenia. Rząd wskazuje, iż takie rozwiązanie ma zastąpić dotychczasowe limity zależne od klasy gleby i ujednolicić system dla rolników.

Więcej upraw z możliwością dopłaty

Nowelizacja rozszerza katalog upraw objętych dopłatami do składek ubezpieczeniowych. Do systemu mają zostać włączone trawy nasienne oraz wierzba do wyplatania. To odpowiedź na zgłoszenia producentów, którzy wskazywali, iż te uprawy powinny znaleźć się w katalogu objętym wsparciem.

Projekt doprecyzowuje także przepisy dotyczące ubezpieczeń od ryzyka suszy. Zmieniona ma zostać również definicja plonu głównego lnu i konopi włóknistych – zostanie ona rozszerzona o części użytkowane gospodarczo. Dla producentów tych upraw może to mieć znaczenie przy ustalaniu zakresu ochrony i ewentualnych odszkodowań.

Zmiany także dla hodowców

Nowe przepisy obejmą również ubezpieczenia zwierząt gospodarskich. Projekt przewiduje możliwość stosowania 65-procentowej dopłaty także wtedy, gdy stawki taryfowe ubezpieczenia przekroczą 0,5 proc. sumy ubezpieczenia zwierząt. W takim przypadku dopłata będzie liczona do 0,5 proc. sumy ubezpieczenia.

To ważna zmiana dla hodowców, bo ubezpieczenia zwierząt mogą być kosztowne, a ryzyko strat w produkcji zwierzęcej jest coraz większe. Choroby, zdarzenia losowe i problemy w stadach mogą bardzo gwałtownie uderzyć w płynność finansową gospodarstwa.

Franszyza redukcyjna zamiast integralnej

Projekt przewiduje także zmianę zasad dotyczących wypłaty odszkodowań. W miejsce obecnej franszyzy integralnej ma zostać wprowadzona franszyza redukcyjna. Oznacza to, iż wysokość pomniejszenia odszkodowania będzie zależeć od warunków określonych w umowie ubezpieczenia.

Dla rolników najważniejsze będzie więc dokładne czytanie zapisów polisy. Sama dopłata do składki nie przesądza jeszcze o tym, jak wysokie odszkodowanie zostanie wypłacone po szkodzie. Znaczenie będą miały szczegółowe warunki umowy, zakres ochrony, wyłączenia odpowiedzialności i sposób obliczania strat.

Zmiany muszą jeszcze zaakceptować instytucje unijne

Rada Ministrów zgodziła się także na przekazanie nowych rozwiązań do notyfikacji Komisji Europejskiej. To konieczny etap, ponieważ dopłaty do składek ubezpieczeniowych są formą pomocy publicznej finansowanej ze środków państwa.

Dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej nowe przepisy będą mogły wejść w życie. Planowany termin to 1 września 2026 roku.

Rolnicy czekają na tańszą i realnie dostępną ochronę

Zmiany idą w kierunku, którego od dawna oczekuje wielu producentów: mniej formalności, szerszy katalog upraw i prostsze zasady dopłat. Największym testem będzie jednak praktyka. Rolników interesuje nie tylko sama dopłata do składki, ale także dostępność ofert, wysokość składek, zakres ochrony i realna wypłata odszkodowań po szkodzie.

Przy coraz częstszych anomaliach pogodowych ubezpieczenia przestają być dodatkiem do produkcji. Dla wielu gospodarstw mogą stać się jednym z podstawowych narzędzi ograniczania ryzyka. Nowe przepisy mają sprawić, iż więcej rolników będzie mogło z tej ochrony skorzystać.