El Nino miało zniszczyć światowe uprawy, a ratuje pszenicę w USA. Jak zjawisko wpływa na ceny zbóż?

54 minut temu
Zdjęcie: El Nino- anomalia temperatury wody


Medialne nagłówki regularnie straszą katastrofą pogodową i globalnym głodem wywołanym przez El Nino. Tymczasem dane płynące z amerykańskich pól pokazują zupełnie inny obraz - anomalia przyniosła tam upragnioną wilgoć, ratując zasiewy pszenicy ozimej. Sprawdzamy, czym dokładnie jest to cykliczne zjawisko i jak przekłada się na ceny zbóż na światowych giełdach.

Czym jest El Nino i dlaczego dobrze znamy jego skutki?

El Nino to naturalna, cykliczna anomalia pogodowa polegająca na utrzymywaniu się ponadprzeciętnie wysokiej temperatury wody na powierzchni równikowego Pacyfiku. Zjawisko pojawia się co kilka lat (zwykle w odstępach od 2 do 7 lat) i zaburza globalną cyrkulację atmosferyczną, przesuwając strefy opadów oraz temperatur na obu półkulach.

Ponieważ El Nino występuje cyklicznie od tysiącleci, a od dziesięcioleci jest precyzyjnie monitorowane przez meteorologów i ekonomistów rolnych, nauka oraz rynki finansowe dysponują potężną bazą danych na jego temat. Wiemy dokładnie, iż anomalia ta nie działa jak jednolity walec niszczący uprawy na całym świecie - w jednych regionach wywołuje dotkliwe susze, ale w innych przynosi zbawienne deszcze, przez co w skali globalnej jej wpływ na produkcję zbożową bywa neutralny.

El Nino poprawia prognozy dla pszenicy ozimej w USA

Najlepszym dowodem na to, iż El Nino potrafi sprzyjać rolnikom, są najnowsze doniesienia ze Stanów Zjednoczonych. Potwierdza to Brad Rippey, główny meteorolog amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA). Z jego ocen przedstawionych podczas konwencji NAFB 2026 w Kansas City wynika, iż El Nino przyniosło potrzebny napływ wilgoci na amerykańskie Wielkie Równiny, gdzie jeszcze na początku jesiennych siewów dominowała głęboka susza.

Choć siewy pszenicy ozimej były opóźnione - najpierw z powodu braku wody, a potem przez gwałtowne opady - obecne uwilgotnienie gleby stwarza bardzo dobre warunki do ukorzeniania się roślin przed zimą. Kondycja pszenicy ozimej w USA jest oceniana najlepiej od 2018 roku, a modele pogodowe wskazują na utrzymanie korzystnej aury co najmniej do początku 2027 roku.

Dla bilansu rynkowego to informacja o dużym znaczeniu. W poprzednim sezonie z powodu suszy Amerykanie nie zebrali ponad 32% areału pszenicy ozimej (drugi najgorszy wynik od czasów słynnego Dust Bowl w latach 30. XX wieku). W obecnym sezonie wskaźnik porzucenia upraw ma szansę spaść poniżej 20% po raz pierwszy od 2016 roku, co oznacza powrót dużej puli amerykańskiego ziarna na rynek.

Jednym zabiera, innym daje - cena pszenicy, cena kukurydzy i cena ryżu pod wpływem anomalii

Analiza historycznych epizodów El Nino pokazuje wyraźny podział na wygranych i przegranych wśród głównych producentów żywności. W efekcie na rynkach ziarna straty w jednym regionie są zwykle amortyzowane przez wyższe zbiory w innym:

  • Cena kukurydzy i soi pod presją podaży: W Ameryce Południowej El Nino wyznacza wyraźną granicę pogodową. Podczas gdy centralna i północna Brazylia (w tym najważniejszy stan Mato Grosso) walczy z niedoborem opadów i upałami, co utrudnia siewy soi i opóźnia drugą kukurydzę (safrinha), południe kontynentu - Argentyna, Urugwaj oraz południowe stany Brazylii - notuje obfite deszcze. W połączeniu z łagodniejszym i wilgotniejszym latem w amerykańskim Pasie Kukurydzianym globalny bilans kukurydzy i soi najczęściej wychodzi na plus, co sprawia, iż cena kukurydzy rzadko reaguje na El Nino trwałymi wzrostami.
  • Cena ryżu w strefie największego ryzyka: Jedynym rynkiem, na którym El Nino regularnie wywołuje gwałtowne szoki podażowe, jest ryż. Ponad 85% jego światowej produkcji koncentruje się w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej (Indie, Tajlandia, Wietnam, Indonezja). Osłabienie letniego monsunu bezpośrednio uderza tam w nawadnianie pól, przez co cena ryżu błyskawicznie rośnie w reakcji na ograniczenia eksportowe i spadek zbiorów.
  • Cena pszenicy stabilizowana przez zapasy: Lepsze perspektywy dla upraw w USA wpisują się w sytuację, w której globalny rynek i tak charakteryzuje się ogromnymi zapasami ziarna oraz silną konkurencją między eksporterami. W takich warunkach poprawa pogody na Równinach sprawia, iż cena pszenicy pozostaje pod kontrolą, a eksporterzy muszą walczyć o nabywców.

Co to oznacza dla krajowego rynku zbóż?

Z perspektywy polskich producentów najważniejszy wniosek jest jeden: nie warto liczyć na to, iż El Nino samo w sobie wywoła globalny kryzys podażowy i wywinduje ceny zbóż w krajowych skupach.

O ile sytuacja pogodowa w Azji podbija notowania ryżu, o tyle w przypadku pszenicy, kukurydzy i soi aura w USA oraz Argentynie działa w tej chwili jako czynnik stabilizujący globalną podaż. Przy wysokich zapasach na świecie o kierunku notowań na europejskich giełdach decydować będzie przede wszystkim konkurencja w eksporcie, relacje walutowe oraz paraliż żeglugowy (ewentualne porozumienie) na Morzu Czarnym, a nie strach przed globalną suszą wywołaną przez El Nino.

Analiza własna Agro Profil

Zboża - uprawa, siew, ochrona, zbiór, przechowywanie

Zobacz w sklepie

Atlas Zboża - chwasty, choroby, szkodniki, niedobory

Zobacz w sklepie

Prenumerata magazynu Agro Profil

Zobacz w sklepie

Program Ochrony Roślin Rolniczych 2026

Zobacz w sklepie
Idź do oryginalnego materiału